Na sjednici Savjeta Centralne banke Crne Gore, održanoj 28. novembra 2025. godine, kojom je predsjedavala guvernerka Irena Radović, utvrđeni su nacrti tri zakona čije je usvajanje ključni preduslov za ispunjavanje završnih mjerila za zatvaranje pregovaračkog poglavlja 9 – Finansijske usluge, čime je CBCG u potpunosti završila svoj dio obaveza u procesu usklađivanja domaćeg okvira sa pravnom tekovinom Evropske unije u oblasti finansijskih usluga, saopšteno je iz Centralne banke.
- Nacrtom zakona o digitalnoj operativnoj otpornosti finansijskog sektora domaći regulatorni okvir se usaglašava sa DORA regulativom (Digital Operational Resilience Act), evropskim standardom koji osigurava otpornost finansijskih institucija na sajber rizike i tehnološke incidente. Primjena ovog zakona, koja će početi danom pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji, osiguraće visok nivo zaštite od sajber prijetnji, kontinuitet poslovanja i brzu obnovu sistema u slučaju eventualnih poremećaja, u skladu sa najboljim EU praksama- navodi se u saoopštenju,
Predloženim Nacrtom zakona o izmjeni i dopuni Zakona o finansijskim konglomeratima sprovodi se potpuno usklađivanje sa Direktivom (EU) 2023/2864, čime se dodatno uređuju obaveze finansijskih konglomerata u pogledu transparentnosti i razmjene podataka sa evropskim nadzornim institucijama.
Iz CBCG ističu da usljed značajnih izmjena evropskog regulatornog okvira i potrebe pravovremenog usklađivanja domaćeg zakonodavstva, Savjet je utvrdio i Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o finansijskom obezbjeđenju.
U skladu su obavezom definisanom Zakonom o Centralnoj banci Crne Gore, navodi se u saopštenju, na sjednici je utvrđena Politika Centralne banke Crne Gore u 2026. godini. Ovim dokumentom se bliže definišu aktivnosti koje će biti preduzimane tokom naredne godine u pravcu ostvarivanja zakonskih funkcija i strateških ciljeva CBCG.
- Politika Centralne banke Crne Gore u 2026. godini biće usmjerena na dalje jačanje institucionalnih kapaciteta i realizaciju ciljeva definisanih Strateškim planom Centralne banke Crne Gore 2025-2028. Poseban akcenat biće na usklađivanju organizacionih i operativnih procesa sa okvirima EU i Eurosistema, kako bi se obezbijedili uslovi za nesmetanu integraciju, uz zadržavanje fleksibilnosti potrebne za prilagođavanje novim zahtjevima- poručeno je iz Centralne banke.
Iz Centralne banke su saopštili da je Savjet danas usvojio i rješenja o određivanju ostalih sistemski važnih kreditnih institucija (OSV) koje su dužne da održavaju propisanu stopu bafera.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

CBCG ulazi u završnu fazu evropskih integracija u oblasti finansijskih usluga

Poslanici u Skupštini Crne Gore izabrali su Gordanu Kalezić za viceguvernerku Centralne Banke Crne Gore. Takođe, izabran je Milan Remiković za viceguvernera.
Radović: Uvjerena sam da će dodatno osnažiti kapacitet CBCG
Guvernerka Centralne banke Crne Gore Irena Radović danas je na sjednici Skupštine, u okviru prijedloga za izbor dva viceguvernera Gordane Kalezić i Milana Remikovića, kazala je da je uvjerena da će oni dodatno osnažiti kapacitet CBCG da ubrzano pristupi zatvaranju pregovaračkih poglavlja i pozvala poslanike da ukažu povjerenje ovim kandidatima kojima je jedino opredjeljenje Crna Gora i struka.&nbsp;
Poslanik DPS-a Nikola Milović je pozvao javnost da vide koliko je poalanika većine prisutno kada se biraju viceguverneri.
"Većina pokazala kakav odnos ima prema CBCG i guvernerki. Ogolili način funkcionisanja koji je vezan za partijske trgovine" , kazao je on.
Navodi da ni prošlog puta kada je došao prijedlog za viceguvernere, DPS nije imala ništa protiv kandidata kada je riječ o njihovim biografijama.
Ukazao je na neodgovoran odnos parlamentarne većine prema ekonomskim pitanjima.&nbsp;
Kazao je da će DPS podržati izbor dva viceguveenera.
Potpredsjednica Skupštine iz redova Demokrata Zdenka Popović je kazala da će ta partija podržati ozbor dva kandidata.
"Vjerujem da ćemo sa njihovim izborom dobiti jednu stabilnu instituciju. Saznala sam da su kandidati stručni, ljubazni i voljeni u svom kolektivu", navela je ona.
Mugoša većini: Krenuli ste trupački na CBCG
Poslanik DPS Mihailo Anđušić &nbsp;podsjetio je da su ova dva prijedloga za viceguvernere još od septembra 2024.&nbsp;
"Neshvatljivo da ovo toliko traje. Imamo dva izuzetba kandidata, a za nas nikad nije bio problem da podržimo kvalitetna rjeŝenja. Najmanje je biko potrebno da neko u fioci drži toliko dugo ovakve prijedloge", naveo je on.
Boris Mugoša iz SD-a ukazao je da funkcionišemo u političkom beznađu i ludilu.&nbsp;
"Osam mjeseci su ovi prijedlozi stajali u fioci parlamenta", naveo je on.&nbsp;
Naveo je da je neko svjesno opstruirao izbor viceguvernera. Podsjetio je da većina prošlog puta nije glasala za ove predloge, već bila uzdržana.&nbsp;
Kazao da se većina igra sa isntituciojama.
"Krenuli ste u brutalni obračun sa CBCG. Prezirem vašu predstavu. Ja ove ljude glasam zbog znanja a vi zbog moranja", poručio je on većini.&nbsp;
Mugoša je kazao da je većina krenula trupački na CBCG jer im je ova institucija ukazala na greške.

Kalezić i Remiković viceguverneri Centralne banke

Guvernerka Centralne banke Crne Gore Irena Radović učestvovala je u Tirani na visokoj međunarodnoj konferenciji povodom obilježavanja 100 godina od osnivanja Banke Albanije. Konferencija, organizovana u saradnji sa Reinventing Bretton Woods Komitetom (RBWC), okupila je vodeće centralne bankare, ekonomiste i predstavnike međunarodnih finansijskih institucija iz Evrope i svijeta, koji su razgovarali o globalnim ekonomskim kretanjima, regionalnoj konvergenciji i budućnosti novca u digitalnom dobu, saopšteno je iz Centralne banke.
Guvernerka Radović govorila je na panelu “Strateški izbori i budući izazovi Evrope”, kojim je predsjedavao guverner Banke Albanije Gent Sejko, a među učesnicima su bili i Alfred Kamer, direktor za Evropu Međunarodnog monetarnog fonda, Primož Dolenc, guverner Banke Slovenije, Jasmina Selimović, guvernerka Centralne banke Bosne i Hercegovine i Debora Revoltella, glavna ekonomistkinja Evropske investicione banke.
Tokom izlaganja, guvernerka Radović istakla je da inovacije predstavljaju ključni pokretač održivog ekonomskog rasta, konkurentnosti i otpornosti savremenih društava. U kontekstu evropskih politika, guvernerka Radović je naglasila da su ambicije i agenda EU u sferi inovacija ohrabrujuće za buduće članice EU posvećene stvaranju konkurentnog i inkluzivnog ekosistema, koji povezuje javni, poslovni, finansijski i naučno-istraživački sektor. Takav pristup, kako je istakla, treba da osigura da koristi od inovacija budu ravnomjerno raspodijeljene među regionima i društvenim grupama, doprinoseći društvenoj koheziji i održivom razvoju.
Guvernerka je naglasila da Crna Gora, kao zemlja kandidatkinja koja se približava članstvu u Evropskoj uniji, ima jedinstvenu priliku da oblikuje svoj razvojni model po uzoru na evropske politike i najbolje prakse. Podsjetila je da je Crna Gora prva zemlja van Evropske unije koja je usvojila Strategiju pametne specijalizacije, čime je postavila čvrste temelje za razvoj inovacionog sistema i digitalne transformacije.
Govoreći o ulozi centralnih banaka u ovim procesima, guvernerka Radović je istakla da se savremeni koncept finansijske stabilnosti sve više oslanja na inovacije – od razvoja digitalnih plaćanja i FinTech rješenja, do unapređenja analitičkih i nadzornih kapaciteta centralnih banaka.&nbsp;
- Za Crnu Goru, Evropska unija predstavlja najvažnije sidro stabilnosti, jer sam proces pristupanja podrazumijeva jačanje institucija, unapređenje finansijske regulative i uključivanje u evropski finansijski i inovacioni ekosistem. Transfer znanja, učešće u evropskim inicijativama i primjena EU standarda u digitalnom i finansijskom sektoru omogućavaju našoj zemlji da brže uvodi moderne tehnologije, unapređuje nadzorne kapacitete i povećava transparentnost tržišta. Na taj način, evropske integracije predstavljaju strateški put ka dugoročnoj stabilnosti, inovacijama i održivom rastu, za Crnu Goru i naš region- istakla je guvernerka Radović..
Sa konferencije je poručeno da centralne banke imaju ključnu ulogu u oblikovanju stabilnog i otpornog globalnog finansijskog sistema, posebno u vremenu ubrzanih tehnoloških i strukturnih promjena. Istaknuto je da njihova odgovornost danas prevazilazi tradicionalne okvire monetarne politike – centralne banke su pozvane da postanu aktivni pokretači inovacija, održivosti i inkluzivnog ekonomskog rasta.

Radović u Tirani: Crna Gora ima jedinstvenu priliku da oblikuje svoj razvojni model po uzoru na evropske politike i najbolje prakse

Guvernerka Irena Radović je juče parlamentu ponovo uputila prijedloge za imenovanje Gordane Kalezić i Milana Remikovića za viceguvernere CBCG. Skupština u maju nije izabrala Kalezić i Remikovića za viceguvernere Centralne banke (CBCG), jer nijedno od kandidata nije dobilo potrebnu podršku poslanika.
Za izbor Kalezić glasao je 21 poslanik, isto toliko ih je bilo uzdržano, dok niko nije bio protiv. Remikovića je podržalo 15 poslanika, 28 je bilo uzdržano, a niko nije bio protiv. Njih je prvobitno na te funkcije prvi put prošle godine predložila guvernerka Radović.
<h3>Uticaj na nezavisnost</h3>
Evropska komisija u izvještaju za Crnu Goru registrovala je političke zastoje u dijelu izbora viceguvernera i članova Savjeta Centralne banke Crne Gore (CBCG). To, kako navode, negativno utiče na nezavisnost ove institucije i direktno ugrožava ispunjavanje obaveza iz Poglavlja 17 koje se odnosi na ekonomsku i monetarnu politiku.
- Crna Gora mora da obezbijedi transparentan izbor članova Savjeta i viceguvernera koji će biti baziran na stručnosti i usklađen sa Zakonom o CBCG – navodi se u izvještaju EK objavljenim u utorak, uz problematizovanje što je Skupština u maju odbila prijedloge guvernerke za imenovanje viceguvernera bez obrazloženja.
I Međunarodni monetarni fond (MMF) je nedavno ukazao na veliki značaj operativne nezavisnosti CBCG, što podrazumijeva i adekvatnu kadrovsku popunjenost. Zato su apelovali da se što prije popune mjesta u Savjetu CBCG i viceguvernera.
<h3>Obrazloženje</h3>
U obrazloženju guvernerka Radović je navela da je Gordana Kalezić od februara 2019. godine zaposlena u Centralnoj banci kao direktorica Direkcije za nadzor oblasti sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma i zaštite prava klijenata kreditnih institucija i korisnika finansijskih usluga.
- Od 2020. godine je članica Komiteta za superviziju i sanaciju kreditnih institucija Centralne banke, gdje je u jednom periodu bila i njegova predsjednica, a sada je zamjenica predsjednice. Članica je stalne delegacije Crne Gore pri Komitetu eksperata za evaluaciju mjera za borbu protiv pranja novca i finansiranja terorizma - MONEYVAL, kao stalnom nadzornom tijelu Savjeta Evrope. U postupku evaluacije sistema Cme Gore od strane MONEYVAL-a, koji je započet tokom 2022. godine, dala je izuzetan doprinos uspješno predstavljajući znatan dio sistema u svim fazama evaluacije, što je rezultiralo usvajanjem pozitivnog izvještaja o evaluaciji Cme Gore na plenarnom zasijedanju MONEYVAL-a, u decembru 2023. godine – navodi se u obrazloženju.
U obrazloženju se ističe da je Kalezić nakon specijalističkih obuka i dobijenih sertifikata od strane FATE (Financial action task force) i MONEYVAL-a, i pored aktivnog doprinosa kad je Crna Gora u pitanju, jedina je ekspertkinja iz Crne Gore ekstemo angažovana od strane MONEYVAL-a za potrebu procjene usklađenosti finansijskog sistema drugih jurisdikcija, uključujući zemlje članice EU, sa FATF standardima.
Dodaje se da je Kalezić članica Pregovaračke radne grupe za pripremu i vođenje pregovora o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji za oblast pravne tekovine Evropske unije koja se odnosi na pregovaračko poglavlje 4 - Sloboda kretanja kapitala, kao i Koordinacionog tijela za praćenje pregovora sa EU iz djelokruga nadležnosti CBCG i perspektive integracije u Ekonomsku i monetarnu uniju i Eurosistem.
- Početkom 2023. godine imenovana je za članicu Koordinacionog tijela za izradu Nacionalne procjene rizika od pranja novca i finansiranja terorizma i upravljanje utvrđenim rizicima. U toku 2024. godine je, kao dio najužeg tima Centralne banke Cme Gore, koji je uspješno i značajno prije predviđenih rokova pripremio u julu predatu aplikaciju za pristup Cme Gore SEPA, koordinirala važan segment aktivnosti na pripremi aplikacije. Znatno je doprinijela ostvarenju potrebnih rezultata, neophodnih za proširenje geografskog obuhvata SEPA na Crnu Goru kroz usklađivanje regulatomog okvira sa evropskom legislativom i dostizanje visokih standarda koje postavlja Evropska centralna banka (ECB) i Bankarska unija – kaže se, između ostalog, u obrazloženju.
<h3>Radno iskustvo</h3>
Guvernerka Irena Radović je u obrazloženju navela da je Milan Remiković cjelokupno profesionalno i radno iskustvo stekao radeći u Centralnoj banci. Od 2007. do 2010. godine kao kontrolor u Sektoru za kontrolu banaka, obavljao je poslove kontrole kreditnog rizika u bankama, vršio analizu kreditnog rizika i učestvovao u razvoju i primjeni politika, procedura, smjernica za rad i priručnika.
- Od 2010. do 2016. godine je kao viši kontrolor obavljao najsloženije poslove u procesu kontrole kreditnog rizika, pripremao analize finansijskih pokazatelja pravnih lica u postupcima izdavanja odobrenja ili saglasnosti, pripremao analize o trendovima kreditnog rizika na nivou bankarskog sistema, uključujući i pružaoce nebankarskih finansijskih usluga, te učestvovao u izradi i realizaciji više projekata iz oblasti upravljanja kreditnim rizikom – piše u obrazloženju.
U obrazloženju je navedeno da je Remiković od 2016. do 2020. godine kao portfolio menadžer rukovodio timovima za posredne i neposredne kontrole poslovanja banaka i radio na najkompleksnijim poslovima uključujući: definisanje godišnje supervizorske strategije, koordinaciju aktivnosti i rješavanje najsloženijih problema u procesu kontrole banaka, praćenje ukupnog rizičnog profila kontrolisanih banaka, predlaganje supervizorskih mjera i praćenje njihove realizacije, te implementaciju brojnih projekata u koordinaciji s međunarodnim partnerima.
- Od 2020. do 2024. godine, odnosno od osnivanja Direkcije za sanaciju kreditnih institucija, kao njen direktor radio je na uspostavljanju ove ključne funkcije Centralne banke kao organa za sanaciju, ovlašćenog da primjenjuje instrumente sanacije i izvršava sanaciona ovlašćenja utvrđena Zakonom o sanaciji kreditnih institucija. Učestvovao je u pripremi propisa iz oblasti sanacije kreditnih institucija i pripremi internih akata kojima se detaljnije opisuje način, proces planiranja i sprovođenje sanacije – dodaje se u obrazloženju.
Rukovodio je procesom uspostavljanja Sanacionog fonda i pripreme podzakonskih akata i metodologije u skladu sa evropskom regulativom. Radio je na odobravanju i izmjenama planova sanacije kreditnih institucija, praćenju i odobravanju minimalnih zahtjeva za regulatornim kapitalom i kvalifikovanim obavezama i koordinirao aktivnosti na realizaciji međunarodnih ugovora i memoranduma o razumijevanju.
Od 12. jula 2024. godine obavlja poslove direktora Sektora za kontrolu koji je zadužen za kontrolu banaka i pružalaca finansijskih usluga u Centralnoj banci.
Od 2023. godine je član Pregovaračke radne grupe za pripremu i vođenje pregovora o pristupanju Crne Gore EU za oblast pravne tekovine EU koja se odnosi na pregovaračko poglavlje 9 - Finansijske usluge, kao i Koordinacionog tijela za praćenje pregovora sa EU iz djelokruga nadležnosti Centralne banke i perspektive integracije u Ekonomsku i monetarnu uniju i Eurosistem.

Radović parlamentu predložila iste kandidate nakon što u maju nijesu dobili podršku

Guvernerka Centralne banke Irena Radović kazala je da poslanik Nove srpske demokratije (NSD) Dejan Đurović ima najbliže srodnike zaposlene na rukovodećim pozicijama u Centralnoj banci. Đurović je te navode negirao i otkrio da je u pitanju šurina žena.
Poslanik NSD-a prilikom izlaganja u Skupštini Crne Gore kazao je da je pitanje partitokratije problem Centralne banke.
„Ne vas u ovom trenutku, nego da povratite ugled Centralne banke od partitokratije... Trebaće vam vremena da povratite ugled i da tu partitokratiju izliječite iz Centralne banke. Jer pono što je urađeno do trenutka do kada ste vi došli bilo je personifikacija partitokratije“, rekao je, između ostalog, Đurović.
Radović je odgovorila da je Đurović vrlo inspirativan, a potom i otkrila da upravo on ima bliskog srodnika u Centralnoj banci.
„Kada je u pitanju kamatni spred,razlika između kamatnih stopa koje su pasivne i aktivne, a gospodin Đurović bi trebalo da zna jer ima najbliže srodnike zaposlene na rukovodećim pozicijama u Centralnoj banci, pa treba da zna...“, kazala je Radović na šta je dobacujući iz poslaničke klupe Đurović rekao da nema srodnika u CBCG.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DrZOn_HRgQ50&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>
 
Radović je kazala da ne zna koji je stepen srodstva, ali, ponovila, „najbliže srodnike u Centralnoj banci zaposlene na visokim pozicijama“.
„I trebalo bi da zna da Centralna banka postupa u skladu sa zakonom i ne može da traži nešto protivzakonito. Ako mi pozovemo banke da smanje kamatne stope za građane, i banke ih smanje za 2 procentna poena to je na dobrovoljnoj osnovi“, dodala je ona.
Nakon toga obratio se Đurović.
„Gospođo Radović, ni vi ni ja ne možemo imati srodnika s obzirom da po roditeljima nemamo...“, kazao je a Radović upitala:
„Kako se zove sestra vaše supruge?“
Đurović je odgovorio da nije sestra.
„Nije nije, šurina žena. Šuri žena... Ali da ne ulazimo sad u te stvari“, rekao je Đurović.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 75%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DXkkHw-vXwnw&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>

VIDEO - Radović: Đurović ima najbliže srodnike zaposlene na visokim pozicijama u CBCG; Poslanik NSD-a negirao a potom rekao – šurina žena

U okviru Godišnjih sastanaka Svjetske banke i Međunarodnog monetarnog fonda, koji se održavaju u Vašingtonu, guvernerka Centralne banke Crne Gore Irena Radović sa svojim timom realizovala je niz bilateralnih sastanaka sa visokim predstavnicima partnerskih centralnih banaka.
Guvernerka Radović prisustvovala je radnom doručku koji su zajednički organizovale guvernerka Danske narodne banke Signe Krogstrup, zamjenica guvernera Švedske narodne banke Anna Seim i zamjenica guvernera Banke Finske Marja Nykänen. Tema razgovora bile su nove forme novca, digitalna plaćanja, inovacije u platnim sistemima i prekogranična plaćanja.
Poseban akcenat stavljen je na potrebu ravnoteže između efikasnosti, otpornosti i bezbjednosti platnih sistema, kao i na ulogu digitalnog eura i digitalnih valuta centralnih banaka (CBDC) u budućem finansijskom okruženju.
Guvernerka Radović istakla je da je Crna Gora, kao eurizovana ekonomija koja koristi euro, već integrisana u evropski platni prostor kroz SEPA sistem, te da su iskustva nordijskih zemalja dragocjena za dalji razvoj digitalnih finansijskih servisa u Crnoj Gori.
U nastavku dana, guvernerka Radović učestvovala je na sastanku guvernera centralnih banaka zemalja Zapadnog Balkana sa guvernerom Banke Italije Fabiom Panettom. Nakon što su centralne banke Albanije, Bosne i Hercegovine, Republike Kosovo i Crne Gore u januaru ove godine potpisale pismo o namjerama za realizaciju TIPS Clone projekta, potpisan je i aneks ovog dokumenta kojim se Sjeverna Makedonija zvanično priključila projektu.
Na taj način dodatno je ojačana regionalna saradnja centralnih banaka Zapadnog Balkana u izgradnji interoperabilne infrastrukture za instant plaćanja.
Tokom boravka u Vašingtonu, guvernerka Radović sastala se i sa guvernerom Centralne banke Malte Edwardom Sciclunom, sa kojim je razgovarala o mogućnostima produbljivanja saradnje dvije centralne banke, s ciljem integracije Centralne banke Crne Gore u Evropski sistem centralnih banaka. U tom kontekstu, razmatrane su teme vezane za poslovanje trezora, gotovinske operacije, emisiju novca u okviru Eurosistema, kao i drugi aspekti saradnje od zajedničkog interesa.

Guvernerka Radović u Vašingtonu: Jačanje međunarodne saradnje i razmjena iskustava

Nastavak i kontinuitet zajedničkog dijaloga predstavljaju ključ za dalje unapređenje zajedničke saradnje na svim nivoima, u cilju jačanja evropske perspektive države, ocijenili su guvernerka Centralne banke (CBCG), Irena Radović i direktor Agencije za nacionalnu bezbjednost, Ivica Janović.
Tokom razgovora sa Radović, naglašena je važnost uspostavljanja snažnog okvira saradnje, posebno u dijelu prepoznavanja, praćenja i pravovremenog reagovanja na potencijalne rizike povezane s ekonomskim i finansijskim tokovima.
- Poseban akcenat stavljen je na borbu protiv pranja novca i finansiranja terorizma koji, uz efikasne mehanizme kontrole, zahtijevaju snažne i nezavisne institucije i pojedince - navodi se u saopštenju CBCG.&nbsp;
U tom kontekstu, sagovornici su razgovarali o konkretnim i mjerljivim rezultatima tima CBCG u prethodnom periodu, ali i izazovima sa kojima se pojedinci i sama institucija kontinuirano suočavaju.&nbsp;

Radović-Janović Nastavak zajedničkog dijaloga ključ za unapređenje saradnje

Međunarodni monetarni fond (MMF) očekuje rast crnogorske ekonomije u ovoj godini 3,2 odsto, preporučujući nadležnima u državi da implementiraju svježe mjere kako bi obuzdali rashode i povećali prihode.
- Ako bi to uradili, to bi pomoglo da se fiskalna pozicija uskladi sa Zakonom o fiskalnoj odgovornosti Crne Gore. Dodatno, ovo bi bilo konzistentno sa aspiracijama Crne Gore da se pridruži eurozoni nakon pristupanja Evropskoj uniji, koje je ciljano za 2028 - navodi se u završnoj izjavi Misije MMF-a, u okviru redovnih godišnjih konsultacija po članu IV Statuta Fonda.
Kako se dodaje, na osnovu projekcija iz osnovnog scenarija, ekonomski rast projektovan je na 3,2 odsto u ovoj godini i u velikoj mjeri je zasnovan na preliminarnim indikacijama umjerene ljetnje turističke sezone.
- U ovom trenutku se predviđa da će rast u periodu od 2026-2030 ostati na sličnim nivoima, što se poklapa sa trenutnom potencijalnom stopom rasta ekonomije. Očekuje se da će ukupna inflacija ostati povišena ove godine, sa mjesečnim prosjekom od četiri odsto, usporavajući prema dva odsto na srednji rok - navodi se u izjavi.
Ekonomski rast je došao na umjereni nivo na 3,2 odsto u prošloj godini, a posljednji podaci ukazuju na to da se kreće oko istog nivoa u prvoj polovini ove godine.
- Ovi trendovi upućuju na to da je ekonomija sada konvergirala ka svom produktivnom potencijalu - dodaje se u izjavi.
Završna izjava Misije, predstavljena je danas na zajedničkoj konferenciji za medije Centralne banke (CBCG), Ministarstva finansija i MMF-a.
Šef Misije MMF-a za Crnu Goru, Srikant Seshadri, kazao je da se ekonomski uslovi mijenjaju.
- Nakom pandemije, ekonomija se sada konvergira na trenutni produktivni kapacitet koji je negdje oko 3,5 odsto - rekao je Seshadri.
On je naveo da su kratkoročni prioriteti da fiskalnu politiku treba ponovo kalibrirati, kako bi se prilagodila ekonomskim okolnostima koje se mijenjaju
Dugorični prioritet je da se otključa potencijal crnogorske ekonomije, da se ekonomija diverzifikuje mimo turizma, da se otvori talenat radne snage, posebno žena, i da se unaprijedi kvalitet javnih investicija.
- Moraju se izbalansirati javne investicije i odgovoriti na rastuće pritiske na javnu potrošnju. Ohrabren sam koracima koje je Vlada preuzela da ispuni ove izazove - dodao je Seshadri.
Guvernerka CBCG, Irena Radović, kazala je da je ova Misija potvrdila da je crnogorski bankarski sistem snažan, otporan i stabilan.
- Ono što je evidentno u nalazima Misije je da crnogorske banke posluju sa visokim nivoom kapitala, likvidnosti, i kvaliteta aktive - rekla je Radović.
Ona je konstatovala da je bankarski sistem Crne Gore, nesporno, najzdraviji sektor crnogorske ekonomije i jedan od ključnih pokretača ekonomskog rasta.
Radović je kazala da je posebno raduje što je Misija MMF-a u svojim nalazima značajan naglasak stavio na modernizaciju platnog sistema i na dvije važne reforme koje implementira CBCG.
Ministar finansija, Novica Vuković, saopštio je da je izvještaj MMF-a važan dokument za Crnu Goru, jer dolazi od najznačajnijeg međunarodnog finansijskog partnera i sadrži i pohvale i preporuke i upozorenja.
- Ono što je najvažnije jeste činjenica da su nalazi Misije jasna potvrda stabilnosti našeg sistema i pravca kojim idemo - rekao je Vuković.
On je kazao da su stope rasta ekonomije znak njenog sazrijevanja, jer rast više ne počiva na kratkoročnim fiskalnim stimulansima, već na stabilnim osnovama tržišta, investicija i održive potrošnje.
Vuković je poručio da Crna Gora ima stabilnu i rastuću ekonomiju, zdrav bankarski sektor, istorijski nisku nezaposlenost, snažnu fiskalnu disciplinu i jasnu posvećenost reformama.
MMF preporučuje ograničenje rasta zarada u javnom sektoru, eliminaciju neproduktivnih poreskih olakšica i štednju prihoda od koncesione naknade za aerodrome.
- Preporuke MMF-a vidimo kao potvrdu da smo na pravom putu i kao partnerstvo koje nas vodi ka našem najvažnijem cilju – održivim javnim finansijama i punopravnom članstvu Crne Gore u EU do 2028. godine - rekao je Vuković.
Komentarišući preporuku MMF-a oko ograničavanja zarada u javnom sektoru, Seshadri je objasnio da se ne misli na pojedinačne zarade, već na ograničavanje stope rasta ukupnog fonda zarada.
- Recimo, ako država potroši određeni procenat budžeta na zarade, da rast toga fonda zarada treba da bude ograničen - rekao je Seshadri.
Preporuka MMF-a Vladi je da se u naredne tri godine ne dozvoli da stopa rasta ukupnog fonda zarada u javnom sektoru pređe ukupnu stopu inflacije.
Vuković je na to pitanje dodao da je kroz sprovedene mjere pobojšan standard građana.
Na pitanje da li je MMF ocjenjivao posljedice Evrope sad 2, odnosno značajnog smanjenja doprinosa za penzioni sistem, Seshadri je odgovorio da je ta reforma uticala na trendove u bankarskom sektoru, jer je primjetna veća voljnost banaka da pozjame novac ljudima kojima to ranije nijesu htjeli da urade.
MMF je projektovao pad prihoda od doprinosa za socijalno osiguranje od usvajanja Evrope sad 2 na 1,6 procenata BDP-a.
Vlada, kako je podsjetio, sa druge strane pokušava da uvede mjere na prihodnoj strani, koji bi trebalo da nadoknade te gubitke koji su bili predviđeni i projektovani.
On je kazao da MMF previđa deficit između 3,5 i 3,7 odsto BDP-a, dok Ministarstvo finansija predviđa 3,5 odsto.
Vuković je rekao da su reforme Evropa sad 1 i 2 su smanjile isplatu zarada na ruke i povećale zaposlenost i generisale više prihoda po osnovu poreza na dohodak.
Na pitanje da li se može govoriti o nezavisnosti CBCG ako se uzme u obzir da je parlamentarna većina odbila da imenuje dva viceguvernera koja je predložila Radović, Vuković je odgovorio da on lično i Vlada apeluju da se taj proces završi u ovoj godini.
Seshadri je kazao da mora da bude očuvana operativna nezavisnost CBCG.
- CBCG obavlja brojne funkcije koje zahtijevaju vrlo specijalizovane vještine. Naći i identifikovati prave aplikante koji će moći da rezultiraju korist CBCG i finansijsku stabilnost, je od apsolutnog značaja - rekao je Seshadri.
Radović je kazala da se, na njen zahtjev, sastala sa dijelom poslaničkih klubova, ali da je tražila od predsjendika Skupštine da sa svim poslaničkim klubovima obezbijedi sastanak, na kojem će ona predstaviti kandidtate za viceguvernere.

MMF: Obuzdati rashode i povećati prihode

Kabinet Predsjednika Crne Gore ukazao je na značaj očuvanja pune nezavisnosti Centralne banke, ističući da je to ključni uslov stabilnosti i evropske budućnosti države.
Iz Kabineta podsjećaju da je, poput Ustavnog suda, i Centralna banka nezavisna institucija.&nbsp;
- Ustav je predvidio da Predsjednik države predlaže guvernera - kako bi se ta institucija zaštitila od političke trgovine i pritisaka. Takođe, guvernerka Centralne banke ima suvereno pravo da predlaže viceguvernere na osnovu stručnosti i profesionalnih kvalifikacija, a ne političke podobnosti - navodi se u saopštenju.
Iz MIlatovićevog Kabineta podsjećaju da su, uprkos rezultatima koje je Centralna banka postigla u borbi protiv pranja novca i ulasku Crne Gore u Jedinstveno evropsko platno područje, postupci vladajuće većine doveli u pitanje rad guvernerke Irene Radović. Poslanici Skupštine, kako navode iz Kabineta, nisu podržali njene prijedloge za viceguvernere koje je uputila još u septembru 2024. godine.
- Takvo ponašanje ozbiljno ugrožava kredibilitet ove institucije, otvara prostor za političke pritiske i prijeti da oslabi evropsku perspektivu Crne Gore - navodi se u saopštenju.
Predsjednikov Kabinet podsjeća da Parlament mora obezbijediti transparentan izbor članova Savjeta Centralne banke, uključujući viceguvernere, „na osnovu stručnih kompetencija i u skladu sa Zakonom o Centralnoj banci“. U saopštenju se dodaje da jedinoj viceguvernerki, koja je u punom mandatu, mandat ističe u decembru, što dodatno povećava institucionalnu neizvjesnost.
Iz Kabineta takođe ističe da je jedini uslov koji je Predsjednik uputio guvernerki Radović bio da „brani nezavisnost Centralne banke i ne dozvoli bilo kakvo političko uplitanje – obećanje koje je ona do sada u potpunosti ispunila“.
Dodaju i da nezavisne i profesionalne institucije predstavljaju „jedini garant razvoja, stabilnosti i evropske budućnosti države“, te se od nadležnih očekuje da se „uzdrže od političkog uplitanja i omoguće da se odluke donose na osnovu stručnih kriterijuma i u interesu građana Crne Gore“.

Kabinet Predsjednika: Nezavisnost Centralne banke ključ stabilnosti i evropske perspektive

Treća međunarodna konferencija Montenegro Financial Markets, u organizaciji Komisije za tržište kapitala, Ministarstva finansija i Centralne banke Crne Gore, otvorena je danas u Podgorici i trajaće do 17. septembra. Skup je okupio predstavnike državnih institucija, finansijskog sektora i međunarodnih partnera.
Na otvaranju su govorili ministar finansija Novica Vuković, guvernerka CBCG Irena Radović i predsjednik Komisije za tržište kapitala Željko Drinčić.
Ministar Vuković poručio je da je Crna Gora u proteklih godinu dana ostvarila značajan napredak u jačanju finansijskog tržišta i sprovođenju evropske agende, podsjetivši na usvajanje 22 zakona i smanjenje javnog duga sa 105,1% na 60,7% BDP-a. Najavio je i uvođenje državnih obveznica za građane, kao novi instrument ulaganja.
Guvernerka Radović istakla je da je Crna Gora među liderima regiona u integraciji u evropske platne tokove, podsjećajući na pristupanje SEPA zoni i najavu TIPS instant plaćanja od oktobra. „Ove reforme otvaraju novo poglavlje za crnogorsku ekonomiju i približavaju nas EU“, poručila je ona.
Predsjednik Komisije Željko Drinčić ocijenio je da je crnogorsko tržište kapitala napravilo važan iskorak, posebno u oblasti održivih finansija i digitalizacije. Dodao je da će konferencija obuhvatiti teme od digitalnih plaćanja i vještačke inteligencije do korporativnih obveznica i uloge kriptotržišta.
Konferencija, kako je saopšteno, ima ambiciju da postane ključna regionalna platforma za razmjenu ideja i oblikovanje budućnosti finansijskog sektora.

Fokus na reformama, digitalizaciji i održivim finansijama

Predsjednik Brazila Luiz Inasio Lula da Silva danas je stavio veto na zakon koji bi njegovom prethodniku Žairu Bolsonaru mogao da smanji 27-godišnju zatvorsku kaznu zbog pokušaja puča protiv Lule 2023. godine.
Lula je tu odluku saopštio na ceremoniji u predsjedničkoj palati u Braziliji na treću godinu nemira Bolsonarovih pristalica koji su upali u zgrade federalne vlade i uništavali ih.
Senat Palamenta Brazila je zakon donio u decembru i mogao bi da zaobiđe Lulin veto, ali analitičari kažu da je to riskantno za poslanike, jer se približavaju opšti izbori u oktobru.
Lula, 80-godišnji ljevičar, predvodiće favorite na izborima, a konkurent će mu vjerovatno biti senator Flavio Bolsonaro, 44-godišnji sin krajnje desnog 70-godišnjeg bivšeg predsjednika koji je u zatvoru.
- Nemamo pravo da zaboravimo prošlost. Zato ne prihvatamo diktature - civilne ili vojne - rekao je Lula predstavnicima sve tri grane vlasti na ceremoniji povodom godišnjice nemira koja se slavi kao "Dan obnavljanja demokratije" i istakao da je u istoriji to "dan pobjede naše demokratije, pobjede nad onima koji su pokušali da zadobiju moć silom, ignorišući volju naroda iskazanu na izborima".
Lula je 2023. godine ostvario tijesnu pobjedu nad Žairom Bolsonarom kome je kasnije zabranjeno da se kandiduje do 2030. godine zbog zloupotrebe vlasti, a potom je i osuđen na 27 godina zatvora. Sudi mu se zbog još nekih nedjela.
Da Lula nije stavio veto, zatvorska kazna za pokušaj puča bi se spojila sa drugom što bi dovelo do smanjenja ukupne kazne, a Bolsonarovim saučesnicima bi zatvorske kazne bile skraćene za dvije trećine.
Bolsonarovi ljekari traže da on zbog lošeg zdravlja pređe iz zatvora u kućni pritvor. On ide po bolnicama još od 2018. godine kada ga je tokom predsjedničke kampanje nožem izboo jedan mentalno poremećeni čovjek.

Predsjednik Brazila stavio veto: Bolsonaru ne smanjuju zatvorsku kaznu

Zbog najavljenih nepovoljnih vremenskih uslova, program manifestacije ,,Novogodišnja priča u Prijestonici’’, planiran za 9. i 10. januar, odlaže se i biće realizovan u novim terminama, saoptšeno je iz gradske uprave.
Kako navode, manifestacija ,,Novogodišnja priča u Prijestonici’’ nastavlja se 11. i 12. januara na Dvorskom trgu i Balšića pazaru, uz bogat muzički program za građane i posjetioce iz drugih gradova.
U nedjelju, 11. januara, program počinje nastupom Hora ,,Luča’’ u 11 sati, dok će u večernjim satima nastupiti mediteranska klapa Assa Voce u 18 sati i Leon Lasić Tribute Oliver Džiboni u 20h.
Završnog dana manifestacije, u ponedjeljak, 12. januara, publiku očekuju nastupi Danila Ivanovića Čode u 16 sati, Edisa Agića u 18 sati, kao i Indire Forze ex. Colonia u 20 sati.
Poseban dio programa biće posvećen i najmlađima, kroz Dječiji grad na Balšića pazaru, koji će 11. i 12. januara ponuditi zabavne i edukativne sadržaje, uključujući čitanje bajki, maskote, Ledenu laboratoriju i Veselov show.
- Pozivamo građane i posjetioce iz drugih gradova da zajedno zatvorimo ,,Novogodišnju priču u Prijestonici’ – navode iz gradske uprave.

,,Novogodišnja priča u Prijestonici”: Čoda, Edis Agić i Indira Forza za završnicu manifestacije

Naučnici koji analiziraju prve snimke sa opservatorije Vera C. Rubin otkrili su asteroid sa najbržom rotacijom u svojoj klasi. Ovaj svemirski kamen koji obara rekorde, nazvan 2025 MN45, veći je od većine nebodera na Zemlji – prečnika širok oko 710 metara.
Masivni svemirski objekat napravi pun krug za oko 113 sekundi, što ga čini najbrže rotirajućim poznatim asteroidom prečnika većeg od 500 metara.
Istraživanje, objavljeno u srijedu, 7. januara, u časopisu The Astrophysical Journal Letters, dio je programa proučavanja asteroida čiji je cilj bolje razumijevanje načina na koji su se ova nebeska tijela formirala i razvijala.
Ova studija je prvi recenzirani naučni rad nastao na osnovu podataka sa LSST kamere Opservatorije Rubin, najveće digitalne kamere na svijetu, koja će tokom deset godina neprekidno snimati noćno nebo južne hemisfere i stvoriti dosad neviđeni vremenski zapis evolucije svemira.
<h2>Kamenje koje se okreće</h2>
Asteroidi su velike svemirske stene, a mnogi od njih su ostaci iz ranog perioda istorije našeg Sunčevog sistema, starog oko 4,5 milijardi godina, prije nego što su se razvile planete i sateliti. Zato proučavanje asteroida omogućava naučnicima da rekonstruišu promjene kroz koje je Sunčev sistem prolazio tokom vremena, prenosi RTS.
Naučnici su asteroid 2025 MN45 otkrili koristeći preliminarne podatke Opservatorije Rubin, koji su već nakon samo sedam noći posmatranja otkrili hiljade do tada nepoznatih asteroida širom Sunčevog sistema.
Izuzetno brza rotacija ovog asteroida posebno je zainteresovala istraživački tim, jer pruža važne naznake o sastavu ovog drevnog svemirskog tijela.
- Očigledno je da ovaj asteroid mora biti građen od materijala izuzetno velike čvrstoće da bi ostao u jednom komadu. Njegova koheziona čvrstoća morala bi da bude slična čvrstoći kompaktnog kamena. Ovo je donekle iznenađujuće, jer se smatra da je većina asteroida sastavljena od velikog broja manjih kamenih fragmenata i krhotina koje su se spojile gravitacijom tokom formiranja Sunčevog sistema ili kasnijih sudara - izjavila je Sara Grinstrit, pomoćna astronomkinja u Nacionalnoj laboratoriji za optičko-infracrvenu astronomiju Nacionalne fondacije za nauku.
<h2>Hiljade novih otkrića</h2>
Uopšteno, brzorotirajući asteroidi mogli su da dostignu takvo stanje nakon sudara sa drugim svemirskim tijelom, navodi istraživački tim. Takođe je moguće da je 2025 MN45 ostatak znatno većeg asteroida koji je razbijen u kosmičkom sudaru.
Većina asteroida u Sunčevom sistemu nalazi se u glavnom asteroidnom pojasu između Marsa i Jupitera. Međutim, većina brzorotirajućih asteroida koje su astronomi do sada posmatrali nalazi se bliže Zemlji, jednostavno zato što su lakši za uočavanje.
Asteroid 2025 MN45 pripada glavnom pojasu, gdje većina asteroida, pošto su uglavnom labave gomile krhotina, mora da ima period rotacije od najmanje 2,2 sata kako bi se izbjeglo raspadanje. Sve što se okreće brže od toga „mora biti strukturno veoma čvrsto“, navode autori.
Ipak, 2025 MN45 nije jedini brzorotirajući asteroid u glavnom pojasu. Pored njega, prvi skup podataka Opservatorije Rubin uključuje i 16 „super-brzih“ rotatora, sa periodima rotacije između 13 minuta i 2,2 sata, kao i dva „ultra-brza“ rotatora koji se okreću za manje od dva minuta. Svi ovi asteroidi duži su od 90 metara, a svi osim jednog nalaze se u glavnom asteroidnom pojasu.
Podaci prikupljeni tokom probne faze rada Opservatorije Rubin, objavljeni prošlog juna, detaljnije su analizirani u ovom radu, koji je u srijedu predstavljen i na konferenciji za novinare tokom 247. sastanka Američkog astronomskog društva u Finiksu.
Prema saopštenju, ovaj ogroman skup posmatranja sadrži oko 1.900 do sada neviđenih asteroida. Kada Opservatorija Rubin u narednim mjesecima zvanično započne svoje desetogodišnje istraživanje neba, očekuje se otkriće još mnogo novih objekata.

Naučnici posmatrali asteroid koji ruši granice brzine rotacije u glavnom pojasu

Veliki požar zahvatio je večeras skladišta na jednoj pijaci s raznovrsnom robom u Tirani, glavnom gradu Albanije, objavila je agencija Anadolija.
Na terenu je angažovan veći broj vatrogasnih ekipa koje gase vatru zahvaćenu velikom površinom skladišnih prostora u kojima se nalaze odjeća i drugi zapaljivi materijali.
Prema preliminarnim informacijama nadležnih službi, nema podataka o poginulim ili povrijeđenim osobama, ali je pričinjena velika materijalna šteta.
Uzrok požara zasad nije poznat, a očekuje se službeno saopštenje nadležnih tijela, prenosi Index.

Tag: irena-radovic