Prije više od deset godina Bugarka Cvetanka D. preselila se u Beč. Povremeno je radila kao čistačica, a o nekim drugim zapošljenjima nema dostupnih informacija. Čini se da je imala dovoljno slobodnog vremena, jer je sate i sate provodila na društvenim mrežama. Tamo je godinama i stalno sve više dijelila objave protiv kovid-vakcine i podržavala politiku Rusije i desno-populističke Slobodarske stranke Austrije (FPÖ).
- Stalno je pisala gluposti na Fejsbuku, pro-Putin, pro-Rusija i slično blebetanje - kaže Plamen B.&nbsp;
On je 2015. nakratko bio poslodavac Cvetanke D. u jednom preduzeću koje pruža usluge čišćenja u Beču.&nbsp;
- Ali to je sve odavalo utisak tipične, zbunjene osobe iz tačno one grupe ljudi koja je podložna propagandi - dodaje taj Bugarin.
Ali, kod Cvetanke ništa nije bilo „tipično“. Ona zapravo nije bila nezapošljena – očigledno je radila kao ruski agent.&nbsp;
To je krajem marta objavila austrijska Direkcija za državnu bezbjednost i obavještajne službe (DNS). Tada nije objavljeno njeno ime, ali ga je kasnije objelodanio Bi-Bi-Si.
<h2>Koji su bili zadaci Cvetanke D?</h2>
Koji su bili zadaci Cvetanke D? Ona je očigledno trebalo da doprinese širenju ruskih dezinformacija u Austriji.&nbsp;
U tu svrhu, recimo, lijepila je naljepnice koje su navodno bile pro-ukrajinske, ali su zapravo imale nacističke simbole. Cilj: širenje ruske dezinformacije prema kojoj su Ukrajinci nacisti. Takođe je trebalo da širi slične dezinformacije preko interneta.&nbsp;
Navodno je austrijskim vlastima priznala da je najaktivnija bila 2022. godine, onda kada je Rusija započela svoj rat protiv Ukrajine.
Cvetanka D. imala je i složenije zadatke: Trebalo je da nadzire osobe od interesa, među njima i šefa DNS Omara Haidžavi-Pirhnera, zatim istraživačkog novinara Krista Grozeva, kao i glavnu urednicu nedjeljnika Profil Anu Talhamer, poznatog po istraživačkom novinarstvu.
- U kasno ljeto 2024. primila sam poziv iz Biroa za zaštitu ustavnog poretka. Rekli su mi da su mi da je navodno trebalo da mi laptop i mobilni telefon budu ukradeni i odneseni u Moskvu. U decembru sam dobila još jedan poziv - da mogu da pregledam spise u državnom tužilaštvu. U njima su bili detalji, između ostalog, da je gospođa D. mjesecima slijedila svaki moj korak - kaže Talhamer za Dojče vele.
Istraživačkog novinara Krista Grozeva, koji je 2022. stavljen na potjernicu ruskog Ministarstva unutrašnjih poslova, Bugarka je čak trebalo i da snima. U tu svrhu iznajmila je stan u Beču, tačno nasuprot njegovog tadašnjeg prebivališta.
<h2>Kako je Cvetanka došla na platni spisak ruskih službi?</h2>
Kako je Cvetanka D. regrutovana? Njeni poznanici iz Beča kažu da je 2020, kada je počela pandemije kovida 19, i ona počela da širi lažne činjenice i manipulacije o virusu, a potom i o vakcinama. To je bilo tipično za mnoge Bugare – to je bila zemlja s najnižom stopom vakcinacije protiv korone u Evropskoj uniji. Dezinformacije i nepovjerenje prema vakcinama glavni su razlog za to.
Vjerovatno je tada i dospjela u fokus ruske špijunske ćelije. Radi se o grupi Bugara u Londonu koji su početkom marta 2025. osuđeni u Velikoj Britaniji zbog špijunaže.
Svi su oni radili za Jana Marsaleka, bivšeg šefa njemačke kompanije "Wirecard", koji je navodno pobjegao u Moskvu i odatle koordinirao špijunske i dezinformacione operacije u Evropi.&nbsp;
Kristo Grozev bio je meta većine tih operacija – prema informacijama iz Londona, trebalo je da bude otet, čak i ubijen. U tome je trebalo da pomogne i Cvetanka D, kao i jedna druga Bugarka koju je Bi-Bi-Si razotkrio, Cvetelina Genčeva. Ona je radila na aerodromu u Sofiji, gdje je pratila dolaske i odlaske novinara i ruskih disidenata.
<h2>Ruske tajne službe regrutuju „obične ljude“</h2>
Cvetanku D. regrutovala su troje državljana Bugarske iz Londona. Među njima je i Vanja G. Ona i Cvetanka D. tvrde da nisu tačno znale šta rade. Prema Vanji G, njen partner, Biser D, koji je takođe pripadao londonskoj špijunskoj grupi, lagao joj je da rade za Interpol. Cvetanka D. ispričala je istu priču u Beču.
Vanja je po zanimanju kozmetičarka. Poznanici u Londonu kažu da se nije interesovala za politiku.&nbsp;
- Ljudi koji poznaju Vanju opisuju je kao veoma mirnu i naivnu ženu. Prema nizu stručnih analiza, ruske tajne službe namjerno regrutuju sasvim obične ljude koji ne privlače pažnju. Vanjin profil savršeno odgovara tom obrascu - kaže za Dojče vele bugarski novinar koji izvještava iz Velike Britanije Vasil Hristov.&nbsp;
<h2>Ruske špijunske mreže i dalje aktivne</h2>
Članovi londonske špijunske ćelije trenutno čekaju pravosnažne presude. Cvetanka D. je trenutno na slobodi u Austriji, ali istraga protiv nje se nastavlja. U Bugarskoj, međutim, druga navodna članica grupe, Cvetelina G, za sada nije na udaru vlasti. Do objavljivanja ovog teksta, bugarski organi nisu komentarisali taj slučaj.
Da li to znači da je Marsalekova špijunska mreža propala? „Ne“, kaže Ana Talhamer.&nbsp;
- Moje informacije govore da vlasti vjeruju da postoje i druge ćelije. Ideja te strukture je da, ako jedna ćelija padne, postoji druga. One namjerno nisu povezana, ali rade na istom cilju - ističe ona.
Čini se da su Bugari veoma često umiješani u špijunske poslove. Pritom se, kako kaže urednica austrijskog Profila, ne radi o obučenim špijunima, nego o sitnim kriminalcima.
- U ruskim špijunskim mrežama veoma često se pojavljuju osobe s bugarskim imenima. Očigledno postoji veza između bugarskog kriminalnog miljea i ruskih obavještajnih struktura - zaključuje Talhamer.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Kako je jedna bugarska čistačica postala ruska špijunka

Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) povisila je prognozu rasta crnogorske ekonomije u ovoj godini na 3,2 odsto.&nbsp;
To je 0,5 odsto više u odnosu na septembarske prognoze, kada se očekivao rast bruto domaćeg proizvoda (BDP) 2,7 odsto.
&nbsp;EBRD je u najnovijem izvještaju procijenila i da će crnogorska ekonomija u narednoj godini rasti po stopi od 3,2 odsto.
&nbsp;Ta međunarodna institucija povisila je i procjenu rasta crnogorske privrede u prošloj godini, na 3,2 odsto, što je 0,6 odsto više nego u septembru.
&nbsp;U posebnom odjeljku izvještaja, koji se odnosi na Crnu Goru, navodi se da je realni BDP je porastao 3,2 odsto na godišnjem nivou u periodu od januara do septembra prošle godine, zadržavajući isti tempo kao u 2024. godini.
&nbsp;- Snažne investicije i značajna povećanja plata i penzija nadoknadili su uticaj povećanih potreba za uvozom električne energije nakon zatvaranja Termoelektrane Pljevlja i pada izvoza- rekli su iz EBRD-a.
&nbsp;U izvještaju se navodi da se deficit tekućeg računa proširio u prošloj godini, jer je rastući deficit robne razmjene nadmašio skroman rast suficita u sektoru usluga, dok su prilivi stranih direktnih investicija blago opali, ostajući koncentrisani u sektoru nekretnina.
&nbsp;- Inflacija je porasla na četiri odsto u decembru, podstaknuta ekspanzivnom fiskalnom politikom, snažnim rastom zarada i većim penzijama- dodali su iz EBRD-a.
&nbsp;Fiskalni pritisci su se, kako se navodi, pojačali tokom prošle godine. Budžetski deficit se povećao jer su rashodi rasli brže od prihoda, a javni dug se približio nivou od 60 odsto BDP-a, zaključno sa septembrom prošle godine, pri čemu su potrebe za zaduživanjem djelimično finansirane emisijom euroobveznice u iznosu od 850 miliona EUR.
&nbsp;- Projektuje se da će rast realnog BDP-a ostati na nivou od 3,2 odsto u ovoj i narednoj godini, uz podršku napretka u procesu pristupanja EU i investicija u infrastrukturu. Slabi fiskalni amortizeri i niska diversifikacija čine ekonomiju ranjivom na spoljne i klimatske šokove- zaključuje se u izvještaju.

EBRD povisila procjenu rasta crnogorske ekonomije

Iran i Sjedinjene Američke Države (SAD) danas u Ženevi održavaju novi krug pregovora u cilju rješavanja dugotrajnoga nuklearnog spora i sprječavanja novih američkih napada na Iran.
Dvije države su ovog mjeseca obnovile pregovore u nastojanju da riješe dugotrajni sukob zbog iranskoga nuklearnog programa, za koji Vašington, druge zapadne zemlje i Izrael vjeruju da je usmjeren na razvoj nuklearnog oružja.
&nbsp;Specijalni američki izaslanik Stiv Vitkof i Džared Kušner, zet američkog predsjednika Donalda Trampa, učestvovaće pregovorima s iranskim ministrom vanjskih poslova Abasom Arakčijem, rekao je američki zvaničnik za Rojters.
Tramp je u utorak, u govoru o stanju nacije, ukratko iznio mogućnost napada na Iran, rekavši da preferira rješenje diplomatskim putem, ali da neće dopustiti Teheranu da posjeduje nuklearno oružje.
&nbsp;SAD gomilaju veliku vojnu silu na Bliskom istoku, što podstiče strahove od šireg regionalnog sukoba.
&nbsp;&nbsp;U junu prošle godine SAD se pridružio Izraelu u napadima na iranska nuklearna postrojenja. Iran je zaprijetio snažnom odmazdom u slučaju novog napada.
&nbsp;Tramp je 19. februara rekao da Iran mora postići dogovor u roku od 10 do 15 dana, upozorivši da će se u suprotnom dogoditi „zaista loše stvari“.
&nbsp;Arakči je u utorak izjavio da Iran želi pravedan i brz sporazum, ali je ponovio da se neće odreći prava na mirnodopsku nuklearnu tehnologiju. Vašington obogaćivanje uranija u Iranu smatra mogućim putem prema nuklearnom oružju.
&nbsp;- Dogovor je nadohvat ruke, ali samo ako se diplomatiji da prednost- rekao je Arakči u objavi na mreži X.
&nbsp;Rojters je u nedjelju objavio da Teheran nudi nove ustupke u zamjenu za ukidanje sankcija i priznanje prava na obogaćivanje uranijuma, nastojeći izbjeći američki napad, prenosi Hina.
&nbsp;Očekuje se i da će se generalni direktor Međunarodne agencije za atomsku energiju Rafael Grosi tokom razgovora nalaziti u Ženevi i održati sastanke s obje strane.

Iran i SAD nastavljaju nuklearne pregovore

Kulturno-informativni centar „Budo Tomović” će i tokom marta mjeseca, organizovanjem brojnih programa od kojih je većina premijerna, nastaviti da afirmiše kako različite umjetničke prakse, tako i stvaralaštvo domaćih i međunarodnih umjetnika, kazali su iz ove ustanove i istakli da tokom marta, publiku očekuje bogat i raznovrstan pozorišni repertoar.&nbsp;
Nakon niza zapaženih i uspješnih gostovanja u zemlji i u regionu, koproducentska predstava KIC-a „Budo Tomović”, Kulturnog centra „Nikola Đurković” iz Kotora i KORIFEJ teatra iz Kolašina „Jelena Savojska” biće izvedena 11. marta.
- Najavljujemo, takođe, da će izvođenje predstave „Anđela”, koju je po tekstu Stevana Koprivice režirao Milan Karadžić, biti organizovano 1. marta. Scena ASM iz Niša, sa predstavom „Žene u crvenom” ‒ u kojoj igraju Olga Odanović, Dubravka Mijatović i Anastasia Mandić, gostovaće 17. marta, a pred podgoričkom publikom 22. marta biće izvedena i predstava „Sedam sati sunčeve svjetlosti” Teatra na Brdu iz Beograda. Publika će u KIC-u 16. marta moći da pogleda novi autorski projekat Slavka Kalezića, monodramu „Pismo ljubavi”, ali i predstavu „Tre sorele” Centra za kulturu Tivat čije izvođenje je zakazano za 30. mart- navode u saopštenju
Tribina „Podgoričke priče”, koja u kontinuitetu otvara prostor za razgovor sa istaknutim pojedincima, 24. marta ugostiće profesora muzike i dirigenta Sašu Barjaktarovića.
U okviru KIC-ove filmske revije „U susret Oskaru”, 3. marta biće prikazan brazilski triler „Tajni agent/The Secret Agent” (2025), a 25. marta nova drama Joakima Triera „Sentimentalna vrijednost/Sentimental Value” (2025).
Najmlađu publiku u martu očekuju dvije veoma zabavne filmske avanture. Dinamična sinhronizovana animirana priča „Skokoumci/Hoppers” (2026) o neobičnim junacima koji kroz smijeh i igru otkrivaju snagu prijateljstva i hrabrosti moći će da se pogleda 7. marta, a prikazaćemo i novu pustolovinu omiljenog dvojca u filmu „Tom i Džeri - Čarobni kompas/Tom and Jerry: Forbidden Compass” (2025) 22. marta.
Muzički program KIC-a počeće 6. marta koncertom iz godišnjeg ciklusa „Kompozitorke iz sjenke” koji je ove godine posvećen poznatoj francuskoj kompozitorki i pijanistkinji Luiz Faran. Na programu su klavirski kvinteti br. 1 op. 30 i br. 2 op. 31. koje će izvesti kvintet u sastavu Vladana Perović (klavir), Marija Đuranović (violina), Uroš Lapčević (viola), Ana Zakjrašek (violončelo) i Zoran Zakrajšek Zakrajšek (kontrabas).
Ciklus „Mladi talenti” iz mjeseca u mjesec pruža publici susret sa talentovanim i nagrađivanim umjetnicima. Ovog puta, tačnije 18. marta, publici će se koncertnim programom pod nazivom „Past Forward" predstaviti violistkinja Iva Durković, koja će izvesti djela Rebeke Klark, Anrija Vijetempa, Meri Kujumđan i Enesa Tahirovića u saradnji s pijanistkinjom Anom Pavićević.
Dio istoimenog ciklusa biće i koncert dua violina u sastavu Milutin Radulović i Jovan Mitrović koji će biti održan 23. marta.
Baletsku predstavu „Dobro drvo”, 20. marta na velikoj sceni KIC-a, izvešće učenice Umjetničke škole za muziku i balet „Vasa Pavić".
Autorsko veče pisca Vladimira Vujovića, u okviru kojeg će biti predstavljeni njegova nagrađena zbirka priča „Slobodni udarci" i roman „Razgovor s Vješticom", koji se našao u najužem izboru za NIN-ovu nagradu, održaće se 10. marta. Na repertoaru će 26. marta biti i veče posvećeno fantasičnoj književnosti u Crnoj Gori. Gošća programa je Marijana Terić, a moderatorka Barbara Delać.
U organizaciji Ambasade Republike Grčke, Francuskog instituta i Međunarodnog društva prijatelja Nikosa Kazantzakisa (SIANK), 19. marta biće održano i predavanje profesora Georgiosa Stassinakisa na temu „Nikos Kazantzakis i njegove veze s Francuskom”.
Likovni program KIC-a biće i u martu mjesto aktivnog predstavljanja vizuelnog stvaralaštva, pa će u holu KIC-a 7. marta biti otvorena izložba slika Dragana Pečurice.

Mart mjesec umjetničkog stvaralaštva u KIC-u

Međunarodna kriminalna mreža koja je prala milione eura od kokaina za potrebe italijanskog organizovanog kriminala razbijena je u koordinisanoj akciji više evropskih država, a među uhapšenima je i crnogorski državljanin kojeg je Europol označio kao metu visokog prioriteta i koji je, prema navodima istražitelja, imao ključnu ulogu u finansijskim operacijama povezanim sa švercom droge iz Južne Amerike ka Evropi.
Istraga kriminalne mreže je, kako se navodi u saopštenju Europola, započela analizom sumnjivih finansijskih transakcija, a rezultirala je razotkrivanjem sofisticiranog sistema za pranje novca koji je pružao logističku i finansijsku podršku pripadnicima Kamore i ’Ndrangete.&nbsp;
- Korišćenjem paravan-kompanija, lažnih faktura i ulaganja u luksuzne nekretnine i vozila, kriminalna grupa je reinvestirala milione eura stečenih krijumčarenjem kokaina - dodaje se u saopštenju.&nbsp;
<h3>Identifikovan crnogorski državljanin kao meta visokog prioriteta</h3>
Prateći finansijske tokove, istražitelji su identifikovali državljanina Crne Gore koji se nalazi na listi meta visokog prioriteta Europola i za kojim je raspisano više potjernica u evropskim državama. Osumnjičeni je živio u području Kana u Francuskoj sa članovima uže porodice, uključujući italijanskog zeta koji je italijanskim vlastima poznat po krivičnim djelima pranja novca, prevare i nedozvoljenog držanja oružja.
Finansijska istraga pokazala je da je mreža za pranje novca bila direktno povezana s velikim lancem krijumčarenja kokaina iz Južne Amerike prema Evropi. Grupa se sumnjiči da je koordinisala pomorske pošiljke značajnih količina kokaina prema glavnim evropskim lukama.
Ključni pomak u istrazi uslijedio je nakon velike zapljene belgijske carine krajem 2025. godine, koja je dovedena u vezu sa Crnogorcem.&nbsp;
<h3>Visoko strukturisana organizacija</h3>
Prema nalazima istražitelja, riječ je o visoko organizovanoj strukturi sa značajnim finansijskim kapacitetima. Mreža je raspolagala kripto-imovinom, razvijenom korporativnom infrastrukturom u više jurisdikcija, kao i logističkim sistemom koji je uključivao sedmična prekogranična putovanja luksuznim vozilima sa posebno izrađenim skrovitim pregradama za transport novca ili vrijednosti.
<h3>Koordinisana akcija u četiri države</h3>
Dana 23. februara sprovedena je koordinisana operativna akcija u Francuskoj, Italiji, Belgiji i Švajcarskoj. Uhapšeno je sedam osumnjičenih — četiri u Francuskoj i tri u Italiji — među kojima i crnogorski državljanin označen kao meta visokog prioriteta.
Na području Francuske rivijere zaplijenjena su luksuzna vozila i nekretnine procijenjene na više od pet miliona eura. Dodatne kompanije i imovina zaplijenjeni su u Švajcarskoj i Italiji.
<h3>Intenzivna međunarodna koordinacija</h3>
Europol pruža podršku ovoj istrazi od 2023. godine, a predmet je ubrzo postao jedna od najaktivnijih operacija u okviru Evropskog centra za finansijski i ekonomski kriminal. Agencija je obezbijedila naprednu kriminalističku i finansijsku analizu, bezbjedne komunikacione kanale u realnom vremenu, kao i raspoređivanje stručnjaka na terenu u Francuskoj i Italiji radi podrške nacionalnim istražiteljima.
- Tokom 2024. godine pri Eurojustu je formiran Zajednički istražni tim (JIT) između Francuske, Italije i Švajcarske, čime je omogućena neposredna pravosudna koordinacija. Posredstvom Europola, istrazi su se pridružili i dodatni partneri — Belgija, Njemačka i Ekvador - navodi se u saopštenju Europola.&nbsp;
Operativne sastanke i raspoređivanje istražitelja finansijski je podržala @ON mreža, koju finansira Evropska komisija, a kojom rukovodi italijanska Direkcija za borbu protiv mafije (DIA).
Evropska multidisciplinarna platforma protiv kriminalnih prijetnji (EMPACT) predstavlja mehanizam Evropske unije za suzbijanje najznačajnijih prijetnji koje organizovani i teški međunarodni kriminal predstavljaju po bezbjednost EU. Platforma jača obavještajnu, stratešku i operativnu saradnju između nacionalnih organa, institucija i tijela EU, kao i međunarodnih partnera, kroz četvorogodišnje cikluse usmjerene na definisane prioritete u borbi protiv kriminala.
Operaciju je, kako se dodaje, predvodila Francuska nacionalna žandarmerija u bliskoj saradnji sa italijanskim Karabinjerima i Saveznom policijom Švajcarske (fedpol). U istrazi su učestvovali i Savezna pravosudna policija Belgije iz Antverpena, Državna agencija za nacionalnu bezbjednost Bugarske, Njemačka carinska služba i Nacionalna policija Ekvadora, uz koordinaciju Europola i Eurojusta.

Razbijena međunarodna kriminalna mreža koja je prala milione za italijansku mafiju: Među uhapšenima i Crnogorac

Politika

Zdenka Popović podnijela ostavku na odborničku funkciju

Društvo

Ispravila staru grešku, napravila novu: Đačić nezakonito odlučila o sopstvenoj plati

Novi dokazi o fabrikovanju dokaza protiv Aleksandra Mijajlovića

Od “razbojničkog postupanja“ do savjetničke fotelje - politički salto Andrije Mandića i Danijele Đurović

Tag: jan-marsalek

Kako je jedna bugarska čistačica postala ruska špijunka

EBRD povisila procjenu rasta crnogorske ekonomije

Iran i SAD nastavljaju nuklearne pregovore

Mart mjesec umjetničkog stvaralaštva u KIC-u

Razbijena međunarodna kriminalna mreža koja je prala milione za italijansku mafiju: Među uhapšenima i Crnogorac

PRATITE TVe UŽIVO