Centar za građansko obrazovanje (CGO) upozorava da izostanak preciznih i djelotvornih normi za sprječavanje sukoba interesa na Univerzitetu Crne Gore (UCG) ugrožava razvoj transparentnog, meritornog i odgovornog akademskog sistema, te direktno otvara prostor za nastavak praksi poput tzv. “nasljednih katedri“.
U toj organizaciji kažu da uporedna analiza statuta, etičkih kodeksa i posebnih pravilnika UCG i univerziteta u Beogradu, Zagrebu i Ljubljani, kao i relevantnih evropskih modela, pokazuje značajne razlike u stepenu normativne uređenosti, jasnoće procedura i institucionale posvećenosti sprječavanju sukoba interesa.
U tom poređenju, UCG se izdvaja kao jedan od najmanje normativno uređenih sistema, sa uskim obuhvatom propisa i minimalnim institucionalnim mehanizmima zaštite od neobjektivnog &nbsp;i potencijalno pristrasnog odlučivanja.
- Ovakav normativni vakuum rezultira time da se pitanje sukoba interesa na UCG-u i dalje adresira parcijalno i formalistički, bez uspostavljenih mehanizama koji bi obezbijedili suštinsku zaštitu akademskog integriteta. Statut i Etički kodeks UCG-a sadrže tek opšte i nedovoljno precizne odredbe, bez jasnih definicija, obaveza i procedura, što ih čini nedjelotvornim u praksi i ostavlja širok prostor za zloupotrebe - kazala je Jovana Radulović, asistentkinja na projektima u CGO-u.
Ona je dodala da Univerzitet u Ljubljani kroz <a href="https://www.uni-lj.si/assets/Pravni-akti/Kadri/Trenutno-veljavni-akti-UL/Rules-on-avoiding-conflict-of-interest-and-on-the-conditions-for-performing-work-outside-the-UL/Rules-on-avoiding-conflict-of-interest-and-on-the-conditions-for-performing-work-outside-the-University-of-Ljubljana-valid-from-2.-4.-2025-unofficial-consolidated-text.pdf">Pravilnik o izbjegavanju sukoba interesa i o uslovima za obavljanje poslova van Univerziteta u Ljubljani,</a> uspostavlja znatno viši nivo normativne uređenosti. Pravilnikom je, navodi on, propisano obaveza da svi zapošljeni, prilikom zasnivanja radnog odnosa, prijave sve okolnosti koje predstavljaju sukob interesa, kao i svaku promjenu ili pojavu novih okolnosti koje predstavljaju sukob interesa.
- Dodatno, svaka članica Univerziteta dužna je da izradi i sprovodi plan upravljanja rizicima od sukoba interesa i o tome redovno izvještava nadležna tijela. To je primjer preventivne regulative koja sistematski prepoznaje i umanjuje rizike - ističe Radulović.
Ona dodaje da <a href="https://www.tmf.bg.ac.rs/uploads/files/Kodeks-profesionalne-etike.pdf">Kodeks profesionalne etike Univerziteta u Beogradu</a> propisuje širi krug odnosa koji mogu dovesti do sukoba interesa, uključujući bračne i vanbračne partnere, krvno srodstvo u prvoj liniji, odnosno u pobočnoj liniji i tazbinsko srodstvo zaključno sa drugim stepenom srodstva, odnosu zasnovanom na usvajanju, odnosu kumstva, bliskog prijateljstva ili intimne veze, kao i sva druga interesno povezana lica sa članom univerzitetske zajednice. Time se, navodi Radulović, omogućava prepoznavanje ne samo formalnih porodičnih veza, već i drugih oblika bliskosti koji mogu ugroziti nepristrasnost u odlučivanju, što na UCG-u uopšte nije ni prepoznato postojećim propisima.
- Sličan, ali dodatno unaprijeđen u obuhvatu, normativni pristup primjenjuje i Sveučilište u Zagrebu kroz <a href="https://www.foi.unizg.hr/sites/default/files/eticki_kodeks.pdf">Etički kodeks Sveučilišta u Zagrebu</a>. Naime, pored porodičnih i drugih bliskih veza, ovaj model eksplicitno prepoznaje i postojanje antagonizma. Time se jasno ukazuje da sukob interesa ne nastaje isključivo u situacijama bliskosti i pozitivnih odnosa koji mogu dovesti do favorizovanja, već i u slučajevima lične netrpeljivosti, dugotrajnih sukoba, profesionalnog rivalstva ili drugih oblika negativnih odnosa koji mogu dovesti od neobjektivnog i nepravednog odlučivanja, što je čest a u našem sistemu neregulisan sukob interesa - ističe Radulović.
Kada je riječ o najboljim evropskim praksama, Radulović kaže da Univerzitet Kembridž ide korak dalje, propisujući obavezu prijavljivanja svakog oblika porodične ili druge bliskosti među zapošljenima, uključujući i odnose nastale tokom trajanja radnog odnosa.
- Istovremeno, zabranjuje se učešće u zapošljavanju, ocjenjivanju, napredovanju i drugim postupcima koji se odnose na bliska lica, kao i linijsko upravljanje među njima. Time se u potpunosti eliminiše mogućnost neposrednog ili posrednog uticaja na profesionalni status i napredovanje, što predstavlja snažan mehanizam zaštite akademskog integriteta. Slične standarde primjenjuju i brojni univerziteti u Ujedinjenom Kraljevstvu, uključujući i Oksford - naglasila je Radulović.
Dodaje da evropski standardi zapošljavanja akademskog osoblja, posebno OTM-R okvir (Open, Transparent and Merit-Based Recruitment), jasno potvrđuju da su otvoreni konkursi, transparentni kriterijumi, dosljedna primjena meritornosti i uključivanje eksternih članova komisija ključni za sprječavanje sukoba interesa.
- &nbsp;Ovaj model, koji primjenjuju brojni univerziteti sa oznakom HR Excellence, poput Jagiellonian univerziteta u Krakovu ili Karlovog univerziteta u Pragu, predstavlja standard kojem bi UCG morao težiti ukoliko želi da unaprijedi integritet svojih procedura i uskladi se sa evropskim akademskim prostorom - navela je Radulović.
Imajući u vidu navedene nedostatke, CGO preporučuje da UCG kroz svoja normativna akta: precizno definiše krug povezanih lica koja mogu dovesti do sukoba interesa i ugroziti nepristrasnost u odlučivanju, uključujući porodične, partnerske, profesionalne, mentorske, prijateljske, ali i antagonističke odnose; uvede obavezu prijavljivanja svih okolnosti koje predstavljaju ili mogu predstavljati sukob interesa, uz jasnu, formalizovanu i obavezujuću proceduru izuzeća iz odlučivanja; uspostavi planove upravljanja rizicima od sukoba interesa, po uzoru na, na primjer, praksu Univerziteta u Ljubljani, kao sistemski preventivni mehanizam; uskladi Statut i Etički kodeks sa evropskim standardima (uključujući OTM-R i HR Excellence), uz obavezno učešće eksternih članova u komisijama i eliminisanje skrivenih favorizovanja i zatvorenih procedura, po uzoru na modele najboljih evropskih univerziteta; zabrani linijsko upravljanje među bliskim licima i propiše obavezu prijavljivanja svih relevantnih odnosa, uključujući one nastale tokom trajanja radnog odnosa, čime bi se onemogućilo da nadređeni i podređeni budu u odnosu porodične ili druge bliskosti.
- Bez ovakvih sistemskih i normativnih promjena, UCG ostaje izložen daljem urušavanju akademskog integriteta, produbljivanju nepovjerenja i održavanju praksi koje su nespojive sa savremenim evropskim univerzitetskim standardima. Takvo stanje neminovno se odražava na kvalitet akademskog kadra, a posljedično i na nivo znanja, vještina i kompetencija koje sa UCG-a nose svršeni visokoškolci. Zato je u javnom interesu da UCG pokaže znatno viši nivo institucionalne odgovornosti i posvećenosti prevenciji sukoba interesa i dosljednoj zaštiti akademskog integriteta - zaključila je Radulović.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

1250x600

1084x550

thumbnail

CGO: Normativne praznine omogućavaju "nasljedne katedre" i potkopavaju integritet UCG-a

Zbog velikog oštećenja puta, saobraćaj je i danas potpuno zatvoren na dionici koja vodi prema Kolašinu i Beranama.
Obilne kiše pokrenule su manje klizište nadomak mini centrale „Jelovica 1“ i uzrokovale pucanje cijevi, iz kojih su se velike količine vode izlile na cestu i uništile dio saobraćajnice u mjestu Lubnice.
Mehanizacija je na terenu i, ukoliko vremenske prilike dozvole, sanacija će biti završena do petka.

Zbog oštećenja puta zatvoren saobraćaj prema Kolašinu i Beranama

Evropska komanda Sjedinjenih Američkih Država potvrdila je da je američka vojska zaplijenila naftni tanker "Marinera" koji je plovio pod ruskom zastavom zbog kršenja američkih sankcija.
U saopštenju se navodi da je brod zaplijenjen u Sjevernom Atlantiku na osnovu naloga koji je izdao američki savezni sud, prenosi NBC njuz. Dodaje se da su zaplijenu izveli pripadnici američkog Ministarstva pravde i Ministarstva odbrane.
Mediji su naveli da je brod, koji je navodno povezan sa Venecuelom, preimenovan u "Marinera" i da je prethodnih dana bježao od američke potjere u Atlantiku.
Prethodno je RT javila da su se na palubu broda iskrcale američke oružane snage i objavila fotografiju helikoptera u blizini tankera.
Tanker koji je prazan i koji plovi prema Murmansku, nalazio se prethodnih dana pod konstantnom pratnjom Obalske straže Sjedinjenih Američkih Država, iako je plovilo od američke obale udaljeno oko 4.000 kilometara, a danas je došlo do nastavka akcije.
Rusko ministarstvo spoljnih poslova saopštilo je da se tanker, koji sada plovi pod ruskom zastavom, nalazi u međunarodnim vodama i da djeluje u skladu sa međunarodnim pomorskim pravom.
Rusija je izrazila očekivanje da će zapadne zemlje, koje se javno zalažu za slobodu plovidbe na otvorenom moru, početi i same da dosljedno primjenjuju taj princip.

Američka vojska zaplijenila tanker koji je plovio pod ruskom zastavom

Službenici policije s uhapsili u Ctiy Kvartu tri držvljanke Kine H.H. (42), Z.D. (40) i G.H. (43) zbog prositucije, saopšteno je iz Uprave policije.
- Nakon prikupljenih obavještenja, lica su lišena slobode zbog počinjenog prekršaja iz člana 27 Zakona o javnom redu i miru – prostitucija na javnom mjestu ili radnje koje podstiču na prostituciju i sprovedena na dalju nadležnost Sudu za prekršaje u Podgorici- navode u saopštenju.
Imajući u vidu da su kineske državljanke nezakonito boravile na teritoriji Crne Gore, njima su od strane policijskog inspektora za strance izrečene represivne mjere - donijeta rješenja o povratku sa rokom napuštanja Crne Gore do 14. januara 2026. godine. Istovremeno, ovim licima je izrečena i zabrana ulaska u Crnu Goru u trajanju od tri godine.
- Uprava policije će, u okviru svojih nadležnosti, nastaviti preventivno i represivno djelovanje u cilju suzbijanja ovakvih pojava, zaštite crnogorskih građana, ljudskog dostojanstva, sigurnosti svih žrtava najtežih oblika eksploatacije, kao i očuvanja javnog reda i mira- poručeno iz policije.

Podgorica: Uhapšene tri Kineskinje zbog prostitucije u City Kvartu

O korisnim savjetima za bolju komunikaciju, u današnjoj emisiji E-uživo, govoriće stručnjak u ovoj oblasti Filip Jovanovski.&nbsp;
Gošća emisije je i influenserka Kana Tomašević, koja će se osvrnuti na izazove sa kojima se suočavaju svi koji žele biti autentični na društvenim mrežama.&nbsp;
Talentovana muzičarka Anastasija Koprolčec govoriće o najznačanijim trenucima u 2025. godini, ali i o daljim planovima u karijeri.
 
Panelisti emisije osvrnuće se na brojne aktuelne i zanimljive teme.&nbsp;
Pitamo i ko su ljudi zbog kojih volite praznike, ali – i šta raditi kad poslije čarobih riječi „volim te“ uslijedi ono čuveno „ali“.
Pratite E-uživo na TV E, od 16 do 18 sati.

E uživo na TV E: O komunikaciji, muzici, praznicima i društvenim mrežama

Društvo

(FOTO) Rijeke "s brijega u brijeg": Pogledajte kako danas izgledaju Morača i Zeta i njihove pritoke

Nikola Zirojević od politike do očinstva: Sofija kao moja najveća lekcija

Sport

Jovanka Radičević bez zadrške o tome zašto nikada nije proglašena sportistkinjom Crne Gore: To je sramotno

Tag: jovana-radulovic

CGO: Normativne praznine omogućavaju "nasljedne katedre" i potkopavaju integritet UCG-a

Zbog oštećenja puta zatvoren saobraćaj prema Kolašinu i Beranama

Američka vojska zaplijenila tanker koji je plovio pod ruskom zastavom

Podgorica: Uhapšene tri Kineskinje zbog prostitucije u City Kvartu

E uživo na TV E: O komunikaciji, muzici, praznicima i društvenim mrežama

PRATITE TVe UŽIVO