Agencija UN za atomsku energiju u nedjelju je potvrdila da je nivo zračenja u blizini nuklearne elektrane Kursk, smještene 60 kilometara od granice s Ukrajinom, u okviru normalnih vrijednosti.
Nadzor potvrđuje normalne nivoe zračenja u blizini Nuklearne elektrane Kursk“, objavila je Međunarodna agencija za atomsku energiju (IAEA) na Iksu.
Rusko Ministarstvo odbrane saopštilo je da je 24. avgusta, na dan kada Ukrajina obilježava proglašenje nezavisnosti od Sovjetskog Saveza 1991, presretnuto najmanje 95 ukrajinskih dronova iznad više od desetak ruskih regiona.
Nuklearna elektrana Kursk izvijestila je da je protivvazdušna odbrana srušila dron koji je eksplodirao u blizini postrojenja neposredno nakon ponoći, pri čemu je oštećen pomoćni transformator i došlo do smanjenja operativnog kapaciteta reaktora broj tri za 50 odsto.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Agencija UN potvrdila normalne nivoe zračenja u blizini nuklearne elektrane Kursk

Iran planira da sarađuje sa Međunarodnom agencijom za atomsku energiju (IAEA), uprkos ograničenjima koja je nametnuo parlament, ali će ta saradnja poprimiti novi oblik i ići će preko Vrhovnog savjeta za nacionalnu bezbjednost, kazao je iranski ministar spoljnih poslova Abas Arakči.
Arakči je diplomatama u Teheranu rekao i da pristup iranskim bombardovanim nuklearnim objektima predstavlja bezbjednosno pitanje, prenosi Rojters pozivajući se na iranske državne medije.
Prema novom zakonu koji je donio iranski parlament, za svaku buduću inspekciju iranskih nuklearnih objekata od IAEA, koja je nadzorni organ Ujedinjenih nacija za nuklearnu energiju, biće potrebno odobrenje Vrhovnog savjeta za nacionalnu bezbjednost, najvišeg iranskog bezbjednosnog tijela.
- Rizik od širenja radioaktivnih materijala i rizik od eksplozije preostale municije su ozbiljni. Za nas, približavanje inspektora IAEA nuklearnim objektima ima i bezbjednosni aspekt, a bezbjednost inspektora je pitanje koje se mora ispitati - rekao je Arakči, prenosi Tanjug.
On je istakao da Iran neće imati sporazum koji ne dozvoljava toj zemlji da obogaćuje uranijum u civilne svrhe.
- Podnijeli smo mnogo žrtava za pravo na obogaćivanje (uranijuma) i zbog toga nam je nametnut rat - rekao je Arakči grupi stranih ambasadora i izaslanika sa sjedištem u Teheranu.
Izjava Arakčija uslijedila je nakon izvještaja američkog portala "Aksios" koji je ranije danas objavio, pozivajući se na neimenovane izvore, da je ruski predsjednik Vladimir Putin rekao tokom telefonskog razgovora američkom kolegi Donaldu Trampu, a nakon toga i iranskim zvaničnicima, da podržava ideju o nuklearnom sporazumu koji ne dozvoljava Iranu bilo kakvo obogaćivanje uranijuma.
Iranski zvaničnici do sada nijesu komentarisali taj medijski izvještaj, ali je Arakči naglasio da Teheran smatra da su nuklearne bombe "neislamske i nehumane" i da neće nastaviti u pravcu njihove proizvodnje.

1250x600

1084x550

Iran spreman da sarađuje sa IAEA, ali u novom obliku

Generalni direktor Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) Rafael Mariano Grosi je danas saopštio da će sazvati vanredni sastanak Savjeta guvernera IAEA u ponedjeljak u 10 sati u sjedištu ove agencije Ujedinjenih nacija u Beču zbog „hitne situacije“ u Iranu „poslije najnovijih napada na nuklearna postrojenja“, piše na sajtu te organizacije.
- S obzirom na sve ozbiljniju situaciju u pogledu nuklearne bezbjednosti i bezbjednosti, Savjet guvernera će se sjutra sastati na vanrednoj sjednici, na kojoj ću govoriti - najavio je Grosi.
On je rekao da su iranske regulatorne vlasti obavijestile IAEA da nije došlo do povećanja nivoa radijacije van tih lokacije poslije nedavnih napada na tri iranska nuklearna postrojenja, uključujući i lokaciju za obogaćivanje uranijuma Fordou.
- Ne očekujemo da će biti bilo kakvih zdravstvenih posljedica po ljude ili životnu sredinu van gađanih lokacija. Nastavićemo da pratimo i procjenjujemo situaciju u Iranu i pružaćemo dalja ažuriranja kako budu dostupne dodatne informacije - rekao je Grosi.
Po najnovijim informacijama koje je IAEA verifikovala prije početka napada Izraela na Iran 13. juna, tri lokacije koje su prošle noći bile na meti Sjedinjenih Država – uključujući Isfahan i Natanz – sadržale su nuklearni materijal u obliku uranijuma obogaćenog na različite nivoe, što može izazvati radioaktivnu i hemijsku kontaminaciju u objektima koji su pogođeni.
Grosi je, kao i u izjavi Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija u petak, ponovio svoj poziv na vojnu uzdržanost i neophodan rad na diplomatskom rješenju.
- U više navrata sam govorio da nuklearna postrojenja nikada ne bi trebalo napadati - istakao je Grosi.
Ukazao je na to da je prekid neprijateljstava potreban da bi „IAEA mogla da nastavi svoj vitalni inspekcijski rad u Iranu, uključujući neophodnu verifikaciju njegovih zaliha visoko obogaćenog uranijuma“.
Grosi je istakao i važnost stalne i blagovremene razmjene informacija sa Iranom o pitanjima nuklearne bezbjednosti, bezbjednosti uopšte i zaštitnih mjera.
Francuska agencija dodaje da je Grosi rekao za SiEnEn (CNN) da je u ovoj fazi nemoguće procijeniti obim štete, naročito Fordoua, postrojenje u planini za obogaćivanje uranijuma, 90 metara ispod površine tla.
- Šteta bi mogla da bude velika, čak i ogromna - rekao je Grosi, izrazivši nadu da će inspektori IAEA tamo moći da se vrate što je prije moguće.
Situacija je drugačija u Natanzu, drugoj lokaciji koja je bila meta i izraelskih i američkih napada, čiji je površinski dio „jasno“ uništen, kazao je on i pretpostavlja da su oštećeni i podzemni objekti za obogaćivanje uranijuma.
Isto važi i za Isfahan, „koji već nekoliko dana trpi štetu i napade“ i gdje je pogođeno nekoliko zgrada, kazao je Grosi.

Vanredni sastanak Međunarodne agencije za atomsku energiju

Generalni direktor Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) Rafael Grosi izjavio je danas u intervjuu za Blumberg da nuklearni nadzorni organ Ujedinjenih nacija ne može da potvrdi gdje se nalaze iranske zalihe visoko obogaćenog uranijuma.
Na pitanje da li su iranske zalihe 60 odsto obogaćenog uranijuma bezbjedno smještene u podzemnom postrojenju u Isfahanu, koje je Izrael više puta napao otkako je počeo kampanju u petak, Grosi je rekao da nije "siguran da li su na bezbjednom".
Oko 400 kilograma uranijuma, dovoljno za 10 nuklearnih bojevih glava, ranije je bilo skladišteno pod nadzorom IAEA u Isfahanu, ali gdje je sada nije poznato.
- Sada su svi nuklearni objekti zatvoreni, a naši inspektori koji su i dalje u Iranu ne vrše inspekciju, jer nijedna normalna aktivnost ne može da se odvija - rekao je Grosi, prenosi Tajms ov Izrael.
Prije napada Izraela na Iran, inspektori IAEA su posjećivali iranske nuklearne lokacije više od jednom dnevno, ali Grosi kaže da ih Teheran nije obavijestio ni o kakvim "posebnim mjerama“ koje planira da preduzme, kako bi zaštitio svoje zalihe uranijuma od oštećenja u napadu.
- Nismo obaviješteni ni o čemu detaljno i ne znamo kakve će biti dodatne zaštitne mjere - naveo je Grosi i dodao da je "važno što prije se vratiti za pregovarački sto, jer je ono što je u pitanju veoma ozbiljno“.

Međunarodna agencija za atomsku energiju: Ne znamo gdje se nalazi iranski uranijum

Upravni odbor Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) održaće danas hitnu sjednicu u sjedištu u Beču kako bi raspravljao o posljedicama izraelskih vojnih napada na nuklearna postrojenja Irana, javlja BiBiSi (BBC).
Sazivanje sjednice zatražio je Iran, a podržale su ga Rusija, Kina i Venecuela.
Iran je prvobitno tokom vikenda pokušao da predloži rezoluciju kojom bi se osudili izraelski napadi. Međutim, prema diplomatskim izvorima koji su govorili za BiBiSi (BBC), ta rezolucija vjerovatno ne bi dobila većinsku podršku. Zbog toga se Iran sada zalaže za opštiju izjavu, koja bi ipak uključivala osudu izraelskih akcija.
Ova hitna sjednica dolazi usred nastavka vojnih sukoba između Irana i Izraela, uključujući izraelske napade na iranska nuklearna postrojenja u Natancu i Fordou.
Vojna akcija nikada nije bila prihvaćeno sredstvo rješavanja nuklearnih pitanja u okviru Sporazuma o neširenju nuklearnog oružja (NPT). Iran insistira da međunarodna zajednica i Upravni odbor IAEA moraju da osude napade. Ipak, s obzirom na trenutnu geopolitičku situaciju, takva osuda djeluje malo vjerovatno.
Ostaje neizvjesno da li bi bilo kakav ishod ovog sastanka mogao da otvori put ka neposrednom prekidu vatre između dvije regionalne sile, koje nastavljaju da razmjenjuju uzvratne napade sve većim intenzitetom.

Međunarodna agencija za atomsku energiju saziva hitan sastanak zbog izraelskih napada na iranska nuklearna postrojenja

Iran je posljednjih mjeseci znatno povećao svoje zalihe urana obogaćenog do nivoa gotovo oružje, navodi se u izvještaju Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA), što vjerovatno izaziva daljnje sumnje u potencijalni sporazum sa Sjedinjenim Državama o Teheranovom nuklearnom programu.
Izrael je brzo reagovao, a Kabinet premijera Benjamina Netanjahua saopštio je da povjerljivi izvještaj UN-ovog nadzornog organa za nuklearnu energiju od 31. maja pokazuje da Iran teži nuklearnom oružju.
U izvještaju se navodi da je Iran do 17. maja prikupio 408,6 kilograma urana obogaćenog do 60 odsto, u odnosu na nešto manje od 275 kilograma u najnovijem izvještaju IAEA, u februaru, prema Asošijejted presu.
To je "kratak, tehnički korak" od 60 odsto do nivoa od 90 odsto za oružje, izvijestio je AP. Citirana je Međunarodna agencija za atomsku energiju, koja je izjavila da je oko 42 kilograma uranija obogaćenog 60 odsto teoretski dovoljno za proizvodnju jedne atomske bombe ako se dodatno obogati na 90 odsto.
Izvještaj Međunarodne agencije za atomsku energiju navodi da je Iran sada "jedina država bez nuklearnog oružja koja proizvodi takav materijal", što je, kako se navodi, "ozbiljno zabrinjavajuće".
To se dešava u trenutku kada američki predsjednik Donald Tramp pokušava postići sporazum s Iranom o obuzdavanju njegovih nuklearnih aktivnosti.
Vašington i Teheran održali su pet rundi razgovora otkako se Tramp, koji je povukao Sjedinjene Države iz međunarodnog sporazuma s Iranom iz 2015. godine tokom svog prvog mandata i ponovo uveo sankcije, vratio na dužnost u januaru ove godine.
Obogaćivanje uranija je glavna tačka spoticanja. Američka administracija tvrdi da Iran mora prekinuti sve aktivnosti obogaćivanja, a Iran je odbacio taj zahtjev.
Visoki iranski zvaničnici rekli su 29. maja da svaki sporazum mora uključivati uklanjanje sankcija protiv Teherana i mora omogućiti nastavak njegovog nuklearnog programa - za koji insistira da je mirnodopski.
Ipak, Tramp je sljedećeg dana izjavio da vjeruje da bi se sporazum mogao postići u "ne tako dalekoj budućnosti", dodajući da bi Iran "radije sklopio dogovor" nego "bio dignut u zrak", što je aludiralo na njegova ponovljena upozorenja da bi se Teheran mogao suočiti s velikim vojnim posljedicama ako ne zaključi nuklearni pakt.
Tramp je 28. maja rekao da je Netanjahu odlučio da odgodi napad na Iran kako bi američkoj administraciji dao više vremena da se zalaže za novi nuklearni sporazum s Teheranom.
Ubrzo nakon što su se pojavile vijesti o izvještaju Međunarodne agencije za atomsku energiju, Netanjahuov kabinet je saopštio da nivo obogaćivanja urana koji je Iran dostigao "postoji samo u zemljama koje aktivno teže nuklearnom oružju i nema nikakvo civilno opravdanje".
- Izvještaj snažno potvrđuje ono što Izrael govori godinama - svrha iranskog nuklearnog programa nije miroljubiva. Međunarodna zajednica mora djelovati sada kako bi zaustavila Iran - navodi se u saopštenju.
U odvojenom, detaljnom izvještaju Međunarodne agencije za atomsku energiju, koji je takođe bio povjerljiv i koji su vidjeli mediji, izražena je žaljenje zbog, kako se navodi, "nedovoljne zadovoljavajuće" saradnje Irana u vezi s tragovima urana koje su inspektori ove agencije UN pronašli na više lokacija koje Teheran nije proglasio nuklearnim postrojenjima.
Čelnik Međunarodne agencije za atomsku energiju Rafael Grosi je ponovio svoj "hitni poziv Iranu da u potpunosti i efikasno sarađuje" u tekućoj istrazi koja uključuje ta mjesta.&nbsp;
Prema AP-u, "zapadni zvaničnici sumnjaju da bi tragovi urana koje je otkrila Međunarodna agencija za atomsku energiju mogli pružiti dokaz da je Iran imao tajni vojni nuklearni program do 2003. godine".

Agencija UN-a "ozbiljno zabrinuta" zbog porasta obogaćivanja urana u Iranu

Iran će početi da obogaćuje uranijum pomoću hiljada naprednih centrifuga u dva glavna nuklearna postrojenja, saopštila je danas Međunarodna agencija za atomsku energiju (IAEA).
Time se dodatno podižu tenzije u vezi sa nuklearnim programom Teherana, koji već duže vrijeme obogaćuje uranijum do onih nivoa čistoće koji su blizu dovoljnih za izradu nuklearnog oružja.
Za izradu nuklearnog oružja potrebni su nivoi obogaćivanja uranijuma od 90 odsto čistoće.
U saopštenju IAEA, agencije Ujedinjenih nacija (UN), pominje se samo da Iran novim centrifugama obogaćuje uranijum do nivoa od pet odsto čistoće, što je daleko niže od dosadašnjih 60 odsto, čime vjerovatno signalizira da i dalje želi da pregovara sa Zapadom i administracijom izabranog predsjednika SAD Donalda Trampa.
Međutim, za sada je nepoznato kako će Tramp pristupiti Iranu kada stupi na dužnost 20. januara, naročito pošto Teheran nastavlja da prijeti da će napasti Izrael, u jeku rata te zemlje protiv palestinskog Hamasa u Pojasu Gaze, i neposredno poslije početka primirja u sukobu Izraela i libanskog Hezbolaha. Tramp je 2018. povukao SAD iz međunarodnog nuklearnog sporazuma velikih sila s Iranom, poslije čega je uslijedio niz napada i incidenata širom Bliskog istoka.
Pošto je Odbor guvernera IAEA u novembru osudio Iran zbog nepotpune saradnje sa tom agencijom UN, Teheran je zaprijetio da će brzo unaprijediti svoj nuklearni program.
U današnjem saopštenju, IAEA je predstavila planove o kojima ju je Iran obavijestio. Ti planovi uključuju ubacivanje uranijuma u ​​više kaskada iranskih naprednih centrifuga IR-2M, IR-4 i IR-6.
Kaskade su grupa centrifuga koje zajedno okreću gas uranijuma da bi brže obogatile uranijum. Svaka od tih naprednih klasa centrifuga obogaćuje uranijum brže od iranskih osnovnih centrifuga IR-1, glavne snage u atomskom programu te zemlje. IAEA nije navela koliko mašina bi bilo u svakoj kaskadi, a Iran je ranije stavljao oko 160 centrifuga u jednu kaskadu.
Nejasno je da li je Iran već počeo da ubacuje uranijum u centrifuge. Teheran je do sada bio zagonetan po pitanju planova, ali početak obogaćivanja uranijuma do nivoa od pet odsto čistoće daje Teheranu bolju poziciju u pregovorima sa Zapadom i omogućava mu da pojača pritisak ako mu se ne sviđa ono što čuje.
Od 2018. godine, kada je poslije jednostranog povlačenja SAD došlo do kolapsa nuklearnog sporazuma Irana sa svjetskim silama iz 2015. godine, Teheran je obogaćivao uranijum do nivoa koji je malo ispod potrebnog za izradu nuklearnog oružja. Američke obavještajne agencije i drugi procjenjuju da Iran još nije započeo program izrade nuklearnog naoružanja.

Agencija UN: Iran počinje da obogaćuje uranijum pomoću hiljada naprednih centrifuga

Saudijska Arabija planira da u potpunosti primijeni sporazum o Sveobuhvatnim zaštitnim mjerama sa Međunarodnom agencijom za atomsku energiju (IAEA).
Time će se pojačati nadzor tog tijela UN nad nuklearnim postrojenjima u saudijskom kraljevstvu, saopštila je danas vlada u Rijadu.
Saudijska Arabija razvija nuklearni program, koji želi da proširi kako bi na kraju uključio aktivnosti poput obogaćivanja uranijuma osjetljivog na proliferaciju, a prestolonasljednik Mohamed bin Salman je prethodno upozorio da će razviti nuklearno oružje ako regionalni rival Iran to uradi, navodi Rojters.&nbsp;
Rijad tek treba da pokrene svoj prvi nuklearni reaktor, što omogućava da se saudijski program i dalje prati u skladu sa Protokolom o malim količinama (SKP), sporazumom sa Međunarodnom agencijom za atomsku energiju koji izuzima od mnogih obaveza izvještavanja i inspekcija manje napredne države u razvoju nuklearnog programa.
- Kraljevstvo je u julu 2024. podnelo zahtjev agenciji da ukine Protokol o malim količinama i primeni puni sporazum o sveobuhvatnim zaštitnim mjerama - rekao je saudijski ministar energetike princ Abdulaziz bin Salman na godišnjoj Generalnoj konferenciji IAEA.

Saudijska Arabija: Razvićemo nuklearno oružje

Rukometašice Budućnosti stigle su do prve pobjede u EHF Ligi šampiona, i to uz fantastično izdanje.
Podgoričanke su u duelu devetog kola u Rumuniji, na izuzetno teškom gostovanju i pred punim gledalištem, savladale trećeplasiranu Gloriju, rezultatom 34:38 (18:18).
Malo je reći da smo danas vidjeli preporod ekipe Zorana Abramovića. Budućnost je sve vrijeme igrala izvrsno, ali je sigurno da ni najveći optimisti nijesu očekivali takvu dominaciju u drugom poluvremenu. U kojoj su mjeri 'plave' bile nadmoćne, najbolje će reći činjenica kako je pitanje pobjednika praktično bilo riješeno osam minuta prije kraja.
Blistale su Jelena Radivojević (osam golova), Ivana Godeč (šest) i Nađa Kadović (pet). Na golu je u drugom dijelu perfektna bila Armel Atingre, koja je upisala 11 odbrana. Ekipi Glorije nije pomoglo ni izvrsno izdanje španske 'bombarderke' So Delgado Pinto, koja je meč završila sa 11 pogodaka.
Od početka susreta u Bistrici pratili smo dobro, zrelo izdanje 'plavih' pri čemu sve do finiša niko od suparnika nije uspijevao da se 'odlijepi'.&nbsp;
Od 25. minuta, Podgoričanke su odigrale sjajno u odbrani, a u napadu su postigle tri uzastopna gola – prvo Kadović, pa Radivojević, a onda i Godeč. Na semaforu je bilo 14:17. No, nijesu izabranice Zorana Abramovića uspjele sačuvati vođstvo – pri odlasku na odmor bilo je neriješeno (18:18).
Sjajna je u tom dijelu igre bila Radivojević, koja je predvodila ekipu sa šest golova.
Nastavile su naše prvakinje sa sjajnim izdanjem u drugom poluvremenu. U uvodnom dijelu, Armel Atingre odbranila je sedmerac i dva zicera, što je valorizovano uz dva gola Nađe Kadović. Tako je u 40. minutu bilo 23:25. Pogodila je uskoro Godeč i Budućnost je bila na plus tri (23:26).
U 45. minutu vidjeli smo novi pogodak Godeč, a onda i Bulatović, te su prvi put imale pet pogodaka viška – 24:29.
Briljirala je u tim momentima Atingre, Radivojević i Godeč nastavile su da pogađaju, i Budućnost je u posljednjih 10 minuta ušla uz vođstvo 27:33. Uskoro se u strijelce upisala Vukčević, Podgoričanke su bile na plus sedam i pitanje pobjednika već tada bilo je faktički riješeno.
Doduše, Glorija je četiri minuta prije kraja, uz dva vezana gola So Delgado Pinto, prišla na 32:36, no uzvratila je tada Godeč i bio je do pečat na veoma bitnu pobjedu.&nbsp;
Budućnost je tako u potpunosti vratila nadu u plasman u nokaut fazu, tim prije jer je prišla na bod ekipama koje su plasirane od pete do šeste pozicije.

Prva pobjeda u EHF Ligi šampiona: Budućnost savladala rumunsku Gloriju

U više saobraćajnih nezgoda na putu prema Šavniku četiri osobe su lakše, a jedna teže povrijeđena zbog snijega koji pada od ranog jutra. Usljed otežanih uslova vozači se pozivaju na oprez. Na putnom pravcu prema Šavniku, u reonu Vojnika i Kruševica, bilo više saobraćajnih nezgoda. Dvije nezgode kod Jasenovog Polja i Prage dok je jedna bila i na Trubjeli. Kako je za RTCG kazao načelnik Službe zaštite i spasavanja Šavnik Goran Janković, autobus jednog auto-prevoznika iz Nikšića, imao je incident. Jednim točkom je izleteo sa puta, ali su zahvaljujući mehanizaciji, kamionima, autobus izvučen i nastavio svoj put.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260110170128_8af08714ff44d490ac71e5ca875878d15afb26d0c60e4ce34c33fc444f5b20a2.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20260110170128_8af08714ff44d490ac71e5ca875878d15afb26d0c60e4ce34c33fc444f5b20a2" data-rendition-name="original" width="900" height="833" loading="lazy" alt="proklizao autobus"> </figure>  Takođe, Janković je kazao da je bilo više manjih saobraćajnih nezgoda, ali bez povređenih putnika u tim automobilima. Naglašava da jake padavine snijega u tom predjelu i da su službe na putu. Poziva građane koji idu tim pravcem na oprez, ali i službe koje održavaju puteve da budu u konstantnom radu.

Više nezgoda na putu Nikšić- Šavnik, petoro povrijeđenih, autobus proklizao

U trenutku kada se lokalne samouprave suočavaju sa složenim finansijskim, razvojnim i demografskim izazovima, uloga Zajednice opština Crne Gore postaje važnija nego ikada. O budžetskoj stabilnosti opština, regionalnom razvoju, korišćenju EU fondova, saradnji sa državnim institucijama i ključnim projektima koji mogu uticati na dugoročni razvoj lokalnih zajednica, za portal ETV govorila je generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore, Mišela Manojlović. <h3> </h3> <h3>Finansijska stabilizacija opština uz i dalje prisutne sistemske izazove</h3> Portal ETV: Koji su ključni izazovi sa kojima se opštine suočavaju kada je riječ o finansijskoj održivosti i budžetskom planiranju? MANOJLOVIĆ: Finansijska situacija u opštinama bilježi vidan oporavak u posljednje dvije do tri godine. Usvajanjem Zakona o finansiranju lokalne samouprave 2024. godine napravljen je važan iskorak ka stabilnijem sistemu raspodjele prihoda, posebno u korist opština sjevernog regiona, kao i opština Tuzi i Zeta. Ipak, izazovi su i dalje prisutni. Najznačajniji se odnosi na probleme u naplati poreza na nepokretnosti, koji predstavlja najvažniji izvorni prihod opština. Razlog tome su neažurne i neusklađene evidencije u katastru nepokretnosti i Centralnom registru stanovništva, na osnovu kojih se donose poreska rješenja. Ovo pitanje zahtijeva sistemsko rješenje i snažniju koordinaciju nadležnih institucija, jer direktno utiče na stabilnost lokalnih budžeta. U oblasti socijalne i dječije zaštite potrebno je dalje unapređivati model zajedničkog finansiranja između države i opština, kako bi se osigurala održivost usluga za najosjetljivije kategorije stanovništva. Važno je pomenuti i praksu procjene finansijskog uticaja zakona na budžete opština. Neophodno je da se taj proces dodatno unaprijedi kako bi opštine imale mogućnost da se blagovremeno izjasne, što bi doprinijelo kvalitetnijem budžetskom planiranju. U širem smislu, predstoji dalji rad na decentralizaciji, uključujući i fiskalnu decentralizaciju, kao važan preduslov snažnijeg lokalnog razvoja. <h3> </h3> <h3>Saradnja sa državom ključna za realizaciju kapitalnih investicija</h3> Portal ETV: Na koji način Zajednica opština sarađuje sa državnim institucijama u planiranju i realizaciji kapitalnih investicija? Postoje li problemi u toj saradnji? MANOJLOVIĆ: Saradnja između Zajednice opština Crne Gore i državnih institucija postoji i u više oblasti daje konkretne rezultate. Od posebnog značaja je vraćena nadležnost za uređenje prostora i izgradnju objekata, koja će ubrzati lokalni razvoj. Takođe, značajne rezultate dala je saradnja sa Ministarstvom finansija u oblasti poreza i finansiranja lokalnih samouprava, kao i sa Ministarstvom javne uprave na izradi zakona iz resora tog ministarstva, kao i u otklanjanju izazova sa kojima se suočavaju lokalne samouprave. Sa Skupštinom Crne Gore imamo konstruktivnu saradnju, kao i sa većinom ministarstava. Pozitivna je i budžetska podrška za izradu projektne dokumentacije, jer veliki broj opština nema sopstvena sredstva za tu svrhu, a bez kvalitetne dokumentacije nema ni realizacije kapitalnih investicija. Zajednica kontinuirano zagovara rješenja koja jačaju kapacitete lokalnog nivoa, uz puno uvažavanje uloge države i regulatornih mehanizama, u cilju postizanja održivog lokalnog razvoja. <h3> </h3> <h3>Regionalni razvoj mora biti planska i dugoročna politika</h3> Portal ETV: Da li u Crnoj Gori zaista postoji regionalni razvoj ili se o njemu govori sporadično? MANOJLOVIĆ: Regionalni razvoj u Crnoj Gori postoji i u posljednjim godinama su prepoznati projekti od posebnog značaja, naročito za sjever zemlje, u oblasti infrastrukture, turizma i zaštite životne sredine. Opštine sjevernog regiona imaju slabije fiskalne kapacitete i veću zavisnost od Egalizacionog fonda, što ograničava njihove mogućnosti za finansiranje razvojnih projekata. Zbog toga je važno da regionalni razvoj bude dugoročna i mjerljiva javna politika, zasnovana na jasnim kriterijumima i planskom pristupu, na čemu Vlada Crne Gore radi poslednjih godina. <h3> </h3> <h3>Rastu interesovanje i rezultati opština u korišćenju EU fondova</h3> Portal ETV: Da li opštine uspijevaju da koriste sredstva iz EU fondova i drugih međunarodnih izvora i kakva je uloga Zajednice opština u tom procesu? MANOJLOVIĆ: Opštine u Crnoj Gori pokazuju sve veće interesovanje za korišćenje sredstava iz EU fondova i drugih međunarodnih izvora. Ključni izazovi su ograničeni administrativni kapaciteti, nedovoljan broj stručnih kadrova i kompleksne procedure. Zajednica opština aktivno podržava ovaj proces kroz obuke, mentoring, apliciranje u ime svih opština kada je to u njihovom zajedničkom interesu i kroz projekat „Opštine za EU“, koji se realizuje uz podršku Delegacije EU u Crnoj Gori i Ministarstva javne uprave. U okviru projekta izrađuju se priručnici i vodiči, uspostavljene su mreže opštinskih projekt-menadžera i spoljnih eksperata. Crnogorske opštine su tokom dosadašnje dvije IPA perspektive učestvovale u preko 167 projekata ukupne vrijednosti oko 124 miliona eura. Zajednica dodatno pruža podršku kroz obuke, mentorstvo na radnom mjestu, izradu Praktičnog vodiča za pisanje projekata za lokalne samouprave Jugoistočne Evrope i uspostavljanje mreža za razmjenu znanja i iskustava. <h3> </h3> <h3>Depopulacija sjevera zahtijeva integrisana i održiva rješenja</h3> Portal ETV: Šta su nam pokazali demografski podaci sa posljednjeg popisa stanovništva i koje je rješenje realno izvodljivo? MANOJLOVIĆ: Demografski podaci potvrđuju dugogodišnji problem depopulacije, naročito u sjevernom regionu, koji raspolaže značajnim prirodnim i razvojnim potencijalima, ali oni nijesu u potpunosti valorizovani. U tom kontekstu, Zajednica opština je 2024. godine sačinila projektni zadatak za izradu Studije izvodljivosti povezivanja zdravstvenog turizma, komplementarnih metoda liječenja, ostalih oblika turizma, organske poljoprivrede, zaštite životne sredine i promocije zdravih stilova života u crnogorskim opštinama. Cilj Studije je da identifikuje resurse, prepreke i potrebne investicije za razvoj održivih programa koji mogu doprinijeti lokalnom razvoju, produženju turističke sezone, otvaranju novih radnih mjesta i zaustavljanju negativnih demografskih trendova. Ovakav razvojni pravac omogućava brendiranje opština kao BIO i eko destinacija i stvara osnov za dugoročno održiv lokalni razvoj. Studija je predviđena i Strategijom pametne specijalizacije, te tako ovaj razvojni pravac postaje nacionalni, a ne samo lokalni.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20260110170116_ea9d37e7bb0cfe2ae5547c36732c8d0d2c977260b0e9c95943b3b001be004ae8.jpg" data-media-id="editor_0" data-image-id="20260110170116_ea9d37e7bb0cfe2ae5547c36732c8d0d2c977260b0e9c95943b3b001be004ae8" data-rendition-name="original" width="1005" height="1270" loading="lazy" alt="Mišela Manojlović"> </figure>  <h3>Značajni projekti i konkretni rezultati Zajednice opština</h3> Portal ETV: Da li ste uspjeli da pokrenete sve projekte koje smatrate značajnim? MANOJLOVIĆ: U prethodnom periodu Zajednica opština je radila na jačanju kapaciteta lokalnih samouprava i stvaranju boljih uslova za njihov razvoj. Poseban fokus bio je na podršci opštinama u pripremi i realizaciji donatorskih i razvojnih projekata, što je dalo mjerljive rezultate. Samo u posljednje tri godine, opštinama je uz podršku Zajednice odobreno više od 90 projekata ukupne vrijednosti preko 25 miliona eura. Jedan od ključnih iskoraka bilo je uspostavljanje Fonda za predfinansiranje donatorskih projekata 2019. godine, koji je značajno olakšao povlačenje sredstava iz evropskih i drugih međunarodnih fondova, naročito opštinama koje nemaju dovoljno sopstvenih sredstava za početno finansiranje projekata. Opštine su do sada iz ovog Fonda povukle 4,7 miliona eura, a Predlogom zakona o budžetu Crne Gore za narednu godinu za ovu namjenu planirano je 1,5 miliona eura. Ovaj fond se pokazao kao efikasan i održiv mehanizam podrške lokalnom razvoju. Zajednica neposredno učestvuje i u realizaciji evropskih projekata koji imaju direktne koristi za sve opštine. Posebno je značajan projekat „Opštine za EU“, koji se realizuje u partnerstvu sa Delegacijom EU u Crnoj Gori i Ministarstvom javne uprave, u vrijednosti od milion eura, a koji ima za cilj sistemsku pripremu lokalnih samouprava za proces evropskih integracija. Takođe, u partnerstvu sa NALAS-om započet je novi projekat vrijedan oko dva miliona eura, koji će obezbijediti dodatna sredstva za razvoj lokalne infrastrukture u svim opštinama. Pored toga, u posljednje tri godine Zajednica obezbjeđuje sredstva za izradu tehničke dokumentacije za lokalne infrastrukturne projekte u iznosu od oko 1,2 miliona eura, jer je kvalitetna dokumentacija osnov za svaku ozbiljnu investiciju. Na planu jačanja ljudskih kapaciteta, osnovan je Trening centar Zajednice, kroz koji je organizovano više od 70 obuka za preko 820 lokalnih službenika i namještenika. Uspostavljeno je 15 strukovnih mreža opštinskih službenika, koje omogućavaju razmjenu znanja, iskustava i ujednačavanje prakse u ključnim oblastima rada lokalne uprave. Zajednica je u ovom periodu aktivno djelovala i u normativnoj sferi – kroz inicijative, učešće u radnim grupama za izradu zakona i strategija od značaja za opštine, amandmansko djelovanje ili inicijative pred Ustavnim sudom, radila je na preko 180 zakona i podzakonskih akata. U partnerstvu sa Vladom i Skupštinom Crne Gore učestvovali smo u donošenju ključnih propisa u oblasti lokalne samouprave, planiranja prostora, finansiranja opština, poreza i komunalnih djelatnosti, sa ciljem jačanja pravnog poretka i unapređenja kvaliteta javnih usluga za građane. <h3> </h3> <h3>Unaprijeđen institucionalni dijalog sa Vladom i Skupštinom</h3> Portal ETV: Da li se susrijećete sa opstrukcijama na lokalnom ili državnom nivou u ostvarivanju svojih ciljeva, obaveza i projekata? MANOJLOVIĆ: Saradnja sa državnim institucijama se, u cjelini gledano, u posljednje dvije godine značajno unaprijedila. Primjetan je veći stepen otvorenosti za inicijative koje dolaze sa lokalnog nivoa i spremnost da se kroz dijalog dođe do zajedničkih rješenja. Zajednica opština nastoji da jača partnerski odnos sa Vladom, ministarstvima i Skupštinom, posebno u procesu pripreme zakona i javnih politika koje imaju direktan uticaj na funkcionisanje opština. Sa Skupštinom Crne Gore Zajednica ima Sporazum o saradnji još od 2016. godine, koji je omogućio učešće u radu skupštinskih odbora i saradnju sa poslanicima u normativnom procesu. Trenutno je u toku proces inoviranja tog Sporazuma, kojim će se dodatno unaprijediti konsultativni mehanizmi i omogućiti da se Zajednici dostavljaju svi zakoni koji su u skupštinskoj proceduri, uključujući i one koje predlažu poslanici. To predstavlja značajan iskorak u jačanju institucionalnog dijaloga. Postoji i Sporazum o saradnji sa Vladom Crne Gore iz 2004. godine, koji je i dalje na snazi, a Zajednica ostaje posvećena njegovom unapređenju i jačanju institucionalne saradnje u oblasti kreiranja javnih politika od značaja za lokalnu samoupravu. Naš cilj je dosljedno zagovaranje rješenja koja jačaju funkcionalnu i finansijsku samostalnost opština, u interesu ravnomjernog razvoja i boljeg kvaliteta života građana.

Manojlović: Opštine povukle 124 miliona eura iz EU fondova, ključni izazovi ograničeni administrativni kapaciteti, nedovoljan broj stručnih kadrova

Centru za građanska prava obratio se sugrađanin Milo Ivanišević, koji je izrazio ozbiljan strah za sopstveni život, bezbjednost svoje porodice i drugih građana Cetinja, nakon direktnih i uznemirujućih prijetnji koje su mu upućene od strane osobe koja se predstavlja kao Cetinjanka bliska Srpskoj pravoslavnoj crkvi, odnosno Crkvi Srbije, saopšteno je iz ove nevladine organizacije. <div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fyoutu.be%2F9KTusOYt3nY&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div> Iz Centra za građanska prava napominju da je sva dokumentacija vezana za ovaj slučaj već predata policiji.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/2026011017010_b1924911036483fe08af3ff16de1efdfbebba6adca20e6749499853fe1017825.jpg" data-media-id="editor_1" data-image-id="2026011017010_b1924911036483fe08af3ff16de1efdfbebba6adca20e6749499853fe1017825" data-rendition-name="original" width="745" height="1280" loading="lazy" alt="Priijetnja"> </figure>  - U gradu koji je već dva puta, u kratkom periodu, zavijen u crno masovnim zločinima, u kojima je ubijeno 23 naših sugrađana, među kojima i četvoro djece, ovakve prijetnje se ne mogu, ne smiju i neće posmatrati kao „izolovani incidenti“ ili „lični sukobi“. Posebno zabrinjava činjenica da su oba masakra izvršile osobe koje su, prema javno dostupnim podacima, bile ideološki, vrijednosno, a i faktički, bliske Crkvi Srbije – instituciji koja u Crnoj Gori odavno ne djeluje kao vjerska zajednica, već kao politički, hegemonistički i duboko destruktivan faktor- upozoravaju iz CGP. Dodaju da strah građana Cetinja nije iracionalan — on je rezultat kontinuiranog trovanja društva, huškanja, targetiranja i normalizacije nasilja koje godinama dolazi iz krugova bliskih Crkvi Srbije.&nbsp;  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/2026011017010_169b970abe04b583f19692a3cd66060372c11fab36fa66d929dd4ea3411005a0.jpg" data-media-id="editor_2" data-image-id="2026011017010_169b970abe04b583f19692a3cd66060372c11fab36fa66d929dd4ea3411005a0" data-rendition-name="original" width="1185" height="1600" loading="lazy" alt="prijava zbog prijetnje"> </figure>  - Postavlja se logično i zastrašujuće pitanje: da li je Crkva Srbije, zarad svojih ideoloških projekata i materijalnih interesa, spremna da nastavi sa destabilizacijom Crne Gore, čak i po cijenu novih ljudskih života? Da li im je potrebno još mrtvih, još krvi i još tragedija da bi nastavili sa svojom politikom podjela i mržnje- pitaju iz ove organizacije. Koga ova struktura okuplja, koga radikalizuje, kako i sa kojim ciljem, iz Centra ta građanska prava pozivaju da &nbsp;crnogorska javnost procijeni sama. Centar za građanska prava, međutim, ima obavezu da upozori: kada se prijetnje ignorišu, a ekstremizam prećutkuje, odgovornost za posljedice snose i oni koji su ćutali. - CGP će budno i javno pratiti postupanje cetinjskog Osnovnog državnog tužilaštva po prijavi koja je podnijeta u ovom slučaju. Očekujemo hitnu, odlučnu i nedvosmislenu reakciju nadležnih organa, a svako odugovlačenje, relativizacija ili zataškavanje biće shvaćeni kao saučesništvo u stvaranju atmosfere straha i nesigurnosti- navode u saoštenju, Na kraju, iz CGP pitaju do kada ćemo u sopstvenoj državi biti građani drugog reda, te do kada će se zatvarati oči pred prijetnjama, nasiljem i grozotama koje razaraju Crnu Goru, a naročito Cetinje i ko će snositi odgovornost ako se tragedija, zbog nečinjenja institucija, ponovi. - Centar za građanska prava neće ćutati. Nećemo se miriti sa strahom, nasiljem i sistemskim ignorisanjem bezbjednosti građana. U prilogu dostavljamo zaprimljene prijetnje kao i fotografiju podnijete tužbe. Tu smo i pratimo- zaključuje se u saopštenju.

Tag: medunarodna-agencija-za-atomsku-energiju