Izaslanici američkog predsjednika Donalda Trampa, Stiv Vitkof i Džared Kušner, planiraju uskoro posjetiti Moskvu radi sastanka s čelnikom Kremlja Vladimirom Putinom. Planirana posjeta dio je napora za postizanje mirovnog sporazuma s ciljem okončanja rata Rusije protiv Ukrajine, piše Bloomberg.
Izvori za Bloomberg navode da bi se sastanak mogao održati kasnije ovog mjeseca, ali upozoravaju da planovi još nisu konačni i da bi termin mogao biti promijenjen zbog razvoja događaja u Iranu, gdje su u toku veliki protesti.
Zvaničnik Bijele kuće izjavio je da takav sastanak trenutno nije zakazan, dok Kremlj nije odgovorio na zahtjev za komentarom. Prema jednom od izvora, još nije poznato koliko je Putin zainteresovan za održavanje novog sastanka s članovima Trampovog tima, što se čini glavnom preprekom za određivanje datuma.
<h3>Mirovni plan i prethodni razgovori</h3>
Očekuje se da će Putinu biti predstavljen najnoviji nacrt mirovnog plana od 20 tačaka, koji su izradili ukrajinski i američki predstavnici. Vitkof i Kušner već su posjetili Moskvu i sastali se s Putinom u decembru, a taj krug razgovora trajao je gotovo pet sati, ali nije donio značajniji napredak.
Vitkof se s Putinom u Rusiji sastao šest puta tokom prošle godine. Ovi diplomatski napori slijede nakon sastanka predstavnika 35 zemalja i organizacija održanog 6. januara u Parizu, na kojem je finaliziran rad na bezbjednosnim garancijama za Ukrajinu.
Nakon sastanka, britanski premijer Kir Starmer, francuski predsjednik Emanuel Makron i ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski potpisali su deklaraciju o namjeri raspoređivanja trupa u Ukrajini u slučaju postizanja mirovnog sporazuma. U američkoj delegaciji u Parizu bili su Vitkof i Kušner, a Vitkof je izjavio da je nakon sastanka „Koalicije voljnih“ postignut značajan napredak.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Bloomberg: Trampovi izaslanici Vitkof i Kušner planiraju posjetu Putinu

Rusija je saopštila da ima dokaze o navodnom ukrajinskom napadu na rezidenciju ruskog predsjednika Vladimira Putina u Novgorodskoj oblasti i da planira da ih predstavi Sjedinjenim Američkim Državama (SAD).
Rusko Ministarstvo odbrane je u saopštenju navelo da je informacije o meti napada dobilo sa memorijskog uređaja jednog od dronova koji su učestvovali u napadu.
"Tokom posebnog tehničkog pregleda bloka navigacionog sistema jednog od ukrajinskih dronova, koji je pogođen u noći 29. decembra u vazdušnom prostoru Novgorodske oblasti, ruske specijalne službe su uspjele da pronađu datoteku sa rasporedom leta koja je postavljena u njegovu memoriju", kaže se u saopšštenju.
Dešifrovanje podataka o ruti je, kako se navodi, pokazalo da je "krajnji cilj ukrajinskog napada dronom 29. decembra bio jedan od objekata rezidencije ruskog predsjednika u Novgorodskoj oblasti.
"Ovi materijali će biti poslani američkoj strani putem utvrđenih kanala", tvrdi rusko Ministarstvo, prenosi Anadolija.
Ruski ministar vanjskih poslova Sergej Lavrov izjavio je u ponedjeljak da je Kijev izveo napad koristeći 91 bespilotnu letjelicu na Putinovu državnu rezidenciju u Novgorodu u noći 29. decembra.&nbsp;
Prema njegovim riječima, svi dronovi su uništeni i nije bilo prijavljenih žrtava ili štete od olupine.
Ukrajina je negirala pokretanje napada i optužila Moskvu da je ometala mirovne pregovore koje vode SAD s ciljem okončanja gotovo četvorogodišnjeg rata.
Komentirajući incident, američki predsjednik Donald Tramp rekao je da mu se ne sviđaju vijesti i da nijesu dobre.

Moskva tvrdi da ima dokaze o ukrajinskom napadu na Putinovu rezidenciju

Ukrajina je privremeno paralizovala vazdušni saobraćaj u ruskoj prijestonici napadima dronova na Moskvu, obustavljajući stotine letova uoči početka nacionalnih praznika, saopštile su ruske vlasti.
Na aerodromima Šeremetjevo i Vnukovo satima nije bilo moguće ni polijetanje ni slijetanje, prema navodima portparola vazduhoplovne uprave.
Ruska državna novinska agencija RIA Novosti izvijestila je da je više od 300 letova moralo biti otkazano ili odgođeno, dok je oko 70 aviona preusmjereno na alternativne aerodrome.
Preostala dva moskovska aerodroma, Domodedovo i Žukovski, nijesu se suočila s ovim problemom.
<h2>Oboreno gotovo 300 dronova</h2>
Gradonačelnik Moskve Sergej Sobjanin ranije je izvijestio o presrijetanju neuobičajeno velikog broja ukrajinskih dronova, njih oko 30. Ministarstvo odbrane Rusije saopštilo je da je na teritoriji zemlje ukupno oboreno 273 drona, bez navođenja podataka o eventualnoj šteti.
Avio-kompanije su takođe obavijestile putnike o izmjenama reda letenja u Sankt Peterburgu i drugim gradovima.
Državna avio-kompanija Aeroflot saopštila je da se očekuje da avioni koji su bili preusmjereni na alternativne aerodrome tokom dana slete u Moskvu.
Očekuje se da će se red letenja vratiti u uobičajeno stanje kasnije tokom popodneva.
Hiljade putnika su u više navrata bile zaglavljene na aerodromima zbog prijetnje od dronova, naročito tokom ruskih praznika.

1250x600

1084x550

Ukrajina satima paralizovala vazdušni saobraćaj u Moskvi: Obustavljene stotine letova

Dva policajca i još jedna osoba su poginula u eksploziji u Moskvi blizu mjesta gdje je ove nedjelje dignut u vazduh automobil ruskog generala Fanila Sarvarova, koji se borio protiv Ukrajine.
U Rusiji u Moskvi, u Jeleckoj ulici, sinoć su likvidirana dva službenika ruskog Ministarstva unutrašnjih poslova, koji su učestvovali u ratu protiv Ukrajine i mučili ukrajinske ratne zarobljenike, saopštili su izvori iz Glavne obavještajne uprave.
Tri osobe, uključujući i dva policajca, poginule su u eksploziji u Moskvi, objavile su ruske vlasti.
Oba policajaca preminula su od zadobijenih povreda, kao i još jedna osoba koja se u tom trenutku nalazila u blizini mjesta eksplozije.
Ruski mediji objavili su identitete poginulih policajaca: Ilja Klimanov (24) i Maksim Gorbunov (25). Iza Gorbunova su ostale njegova supruga i devetomjesečna ćerka.
Oko jedan sat ujutru, lokalni stanovnik, u znak protesta protiv agresivne politike Kremlja, ubio je dva ruska policajca. Približavajući se policijskom automobilu parkiranom u blizini policijske stanice, muškarac je bacio paket sa eksplozivom kroz prozor automobila, što je izazvalo eksploziju.
Prema izvoru vojne obavještajne službe, u eksploziji su na licu mjesta poginula dva ruska policajca, a još dvojica su hospitalizovana sa teškim povredama.
Izvori u GUR-u Ministarstva odbrane napominju da su likvidirani ruski policajci ranije učestvovali u neprijateljstvima protiv Ukrajine u sastavu invazivne ruske vojske. Pored toga, postoje dokazi o njihovoj umiješanosti u mučenje ukrajinskih ratnih zarobljenika, koje sistematski sprovode ruski osvajači kršeći Ženevske konvencije i pravila i običaje ratovanja.
Dva policajca i još jedna osoba su poginula u eksploziji u Moskvi blizu mjesta gdje je ove nedjelje dignut u vazduh automobil ruskog generala Fanila Sarvarova, koji se borio protiv Ukrajine.

Moskva: Ubijeni policajci, učestvovali u ratu protiv Ukrajine

Ruski general ubijen je danas u eksploziji automobila-bombe u Moskvi, saopštio je ruski Istražni komitet.
Kako je navedeno, poginuo je general-potpukovnik Fanil Sarvarov, načelnik Uprave za operativnu obuku vojske Generalštaba Ruske Federacije.
Istražni komitet je saopštio da je jedna od verzija koja se ispituje to da su bombu postavile ukrajinske specijalne službe.

Moskva: Ruski general ubijen u eksploziji automobila-bombe

Ukrajina je tokom noći pokrenula veliki vazdušni napad s najmanje 287 dronova koji su oboreni iznad niza ruskih regija, uključujući Moskvu, objavile su ruske vlasti.
Rusko Ministarstvo obrane saopštilo je da je najmanje 40 dronova oboreno iznad moskovske regije, koja zajedno sa gradom ima više od 22 miliona stanovnika.
Opseg štete još nije poznat, ali letovi su preusmjereni sa svih glavnih moskovskih aerodroma, prenosi N1.
Ukrajinski morski dronovi u srijedu su pogodili i onesposobili tanker koji je trgovao ruskom naftom dok je plovio kroz ekskluzivnu ekonomsku zonu Ukrajine u Crnom moru prema ruskoj luci Novorosijsk, rekao je ukrajinski zvaničnik.
Rusija je napala Ukrajinu u februaru 2022. godine i trenutno kontroliše nešto manje od petine ukrajinske teritorije.

Masovni napad dronovima na Moskvu

Da bi pojačala štetu koju nanose njeni već veoma efikasni dronovi Šahed, ruska vojska ih sada oprema kompaktnim raketama vazduh-vazduh R-60, dizajniranim za napad na neprijateljske helikoptere ili vojne avione, prenio je francuski list Le Parisien i dodao da "Rusija želi da udari još jače svojim dronovima".
Prema riječima nekoliko vojnih analitičara, Moskva sada raspoređuje nadograđene dronove Šahed opremljene raketama R-60. Kao vizuelni dokaz, Sternenko, ukrajinska nevladina organizacija, podijelila je nedavno video snimke na društvenim mrežama koji prikazuje presretanje drona Šahed-136 naoružanog raketom R-60.
- Danas je, prvi put, na Šahedu otkrivena raketa vazduh-vazduh R-60- napisao je na Telegramu Sergej Beskrestnov, ukrajinski stručnjak za elektronsko ratovanje.
Primarna misija rakete R-60 je da napada helikoptere i taktičke avione kratkog dometa. Verovatno je da je Rusi integrišu u sistem Šahed kako bi neutralisali ukrajinske borbene avione, prenosi Parizien.
R-60, poznata na Zapadu kao AA-8 Afid (Aphid), raketa je kratkog dometa sa infracrvenim tragačem, a nije joj potreban radar za napadanje mete.
Procijenjena na 15.000 dolara po jedinici, to je raketa vazduh-vazduh koja se koristi za blisku borbu.
Sa brzinom od nešto više od 3.000 kilometara na sat, raketa može da nosi eksplozivni teret od oko četiri kilograma. Ostaje da se vidi da li je ovo bio test ruske vojske ili je riječ o raspoređivanju raketa na cijelu flotu dronova, dodao je francuski list.

Le Parizien: Moskva oprema raketama svoje dronove Šahed, nova prijetnja za Kijev

Tema Mosta Radija Slobodna Evropa bila je može li Crna Gora da uđe u Evropsku uniju 2028 godine. Sagovornici su bili Daliborka Uljarević, direktorka Centra za građansko obrazovanje u Podgorici, i Zlatko Vujović, profesor Fakulteta političkih nauka.
Bilo je riječi o velikim pohvalama koje zvaničnici Evropske unije upućuju Crnoj Gori za njen napredak na evropskom putu, da li će zbog toga Crna Gora postati članica Evropske unije prije svih drugih kandidata, zašto je Brisel toliko naklonjen Crnoj Gori i da li zbog toga vladajućoj koaliciji oprašta njene greške i slabosti.
Razgovaralo se i o tome zašto i pored velikog napretka na evropskom putu opada povjerenje građana u Evropsku uniju, kakvu ulogu u tome igraju prosrpski mediji, kome u vladajućoj koaliciji nije interesu da Crna Gora u kratkom roku postane članica Evropske unije, koliko nedavni nacionalistički incidenti kvare evropski imidž Crne Gore, zašto Srbiji nije u interesu da Crna Gora prije nje uđe u Evropsku uniju, da li bi Aleksandar Vučić preko svojih saveznika u Crnoj Gori mogao da uspori crnogorsko napredovanje na evropskom putu, kao i o tome kako se Rusija otvoreno protivi članstvu Crne Gore u Evropskoj uniji.
Karabeg: U posljednje vrijeme iz Brisela stižu velike pohvale Crnoj Gori za njen napredak na putu ka Evropskoj Uniji. Smatra se da je najviše napredovala od svih kandidata i da ima šansu da prije svih postane članica Evropske unije. Da li vas iznenađuju tolike pohvale?
Uljarević: Nije to iznenađenje jer je proces pristupanja EU postao primarno politički. Takve poruke su prije svega podsticaj Crnoj Gori, a u vremenu kada se Evropska unija suočava sa brojnim geopolitičkim izazovima jako joj je potrebna priča o uspjehu jednog kandidata. Evropska unija želi da oživi politiku proširenja prema Zapadnom Balkanu i tako parira uticajima Rusije, Kine, pa i Turske. Ali važno je da ne miješamo pohvale sa garancijama. Iako je Crna Gora dosta napredovala u formalno-tehničkom pogledu, ključni reformski zahvati su još daleko od završenih. Ako je Crna Gora sada najbolja u razredu loših učenika, to ne znači da je zaista spremna za članstvo u Evropskoj uniji.
Vujović: Mislim da su izjave zvaničnika Evropske unije potpuno očekivane. Brisel želi da Crnu Goru pogura ka članstvu u Evropskoj uniji jer ona zbog njene veličine i geostrateškog značaja na Zapadnom Balkanu predstavlja idealan izbor za novu članicu. Međutim, jedno su pohvale, podsticaji i ohrabrenja, a drugo kako će se stvari odigrati u trenutku kad se okončaju pregovori. Onda slijedi ratifikacija, kada države članice u parlamentima i eventualno i na referendumima donose odluku da li da podrže članstvo Crne Gore u Evropskoj uniji.
<h2>Njemački optimizam</h2>
Karabeg: Izgleda da je najoptimističnija Njemačka. Njen ministar spoljnih poslova Johan Vadeful ovih dana je u Podgorici izjavio kako postoje realni izgledi da Crna Gora do 2028. postane članica Evropske unije.
Uljarević: Bilo je dosta optimizma u izjavi njemačkom ministra inostranih poslova, međutim nisam sigurna da je 2028. realan rok, niti da je to godina za koju se i Evropska unija vezuje. Podsjetila bih da je Kaja Kallas, visoka predstavnica Evropske unije za spoljnu politiku i bezbjednost, nedavno rekla da je 2030. mnogo realniji rok. Mislim da pohvale treba uzimati više kao prijateljski pritisak da se ubrzaju reforme naročito kada je riječ o vladavini prava, ali nisam sigurna da vladajuća koalicija u Crnoj Gori to razumije na adekvatan način.
Karabeg: Dok je njemački ministar izuzetno optimističan u pogledu prijema kandidata, Marta Kos, komesarka za proširenje, govori o probnom periodu za kandidate prije nego što uđu u Evropsku uniju. Da li se to odnosi i na Crnu Goru?
Vujović: Ne vjerujem da se to odnosi na Crnu Goru jer Crna Gora ima jasnu proevropsku većinu u javnom mnjenju, a i u parlamentu i kad je riječ o poslanicima vladajuće koalicije i o poslanicima opozicije. Crna Gora je proevropski orijentisana zemlja za razliku od Srbije gdje ni u javnosti, ni u parlamentu ne postoji istinska proevropska većina. Zemlje u kojima dominira ruski uticaj, a to je Srbija, ali i neke zemlje kao što je Moldavija koje lako mogu da skliznu u sferu ruskog uticaja, kao što se to desilo sa Gruzijom, predstavljaju rizičan su izbor za Evropsku uniju. Zbog toga mislim da se priča o probnom periodu odnosi na te zemlje, a ne na Crnu Goru. Međutim, to ne znači da će Crna Gora izbjeći takav scenario ukoliko proces pregovora ne okonča do kraja 2006, odnosno sredine 2027. godine. Mnogo je protivnika plana da Crna Gora postane članica Evropske unije 2028. godine. Ima ih u Crnoj Gori, ima ih u regionu, a i na globalnom nivou. Kad je riječ o regionu, Tirana radi na tome da uspori pregovore Crne Gore i Evropske unije, a Beograd da ih potpuno zaustavi. S druge strane, u Crnoj Gori je na vlasti koalicija koja nije sposobna da odgovori na političke izazove i igre koje se igraju kako oko Crne Gore tako i u njoj samoj.
<h2>Pad povjerenja</h2>
Karabeg: Zašto i pored tolikog napretka Crne Gore na evropskom putu opada povjerenje građana u Evropsku uniju? Ono je i dalje veliko, ali nije kao što je bilo. Za pola godine palo je za 14 procenata - sa 83 na 69 posto. Otkud tako nagli pad?
Uljarević: Mi imamo medije koji direktno ili indirektno plasiraju proruski narativ i šire dezinformacije što ima uticaj na eroziju povjerenja u Evropsku uniju. S druge strane, funkcioneri često prebacuju odgovornost na Evropsku uniju kada treba da donesu neke nepopularne odluke. Evo sad imamo proteste mještana povodom izgradnje kolektora u Botunu, a zvaničnici pravdaju tu odluku time da to moramo da uradimo zbog Evropske unije umjesto da iznose argumente o korisnosti tog projekta. Uostalom, građani vide diskrepancu između pohvala, koje stižu iz Evropske unije crnogorskim institucijama, i njihovog lošeg iskustva s tim institucijama. Kad vidimo ko su nam danas u vlasti vodeći Evropejci, teško se oteti utisku da je evropski put za njih farsa.
Vujović: Mislim da je nerealna brojka da je preko 80 posto građana podržavalo Evropsku uniju. U Crnoj Gori postoji tradicionalna podjela na prozapadno i prosrpsko, odnosno prorusko, biračko tijelo koje je dominantno antievropski orijentisano. Prilikom promjene vlasti 2020. prosrpski orijentisani građani gledali su sa simpatijama na Evropsku uniju jer su je vidjeli kao saveznicu u konsolidaciji vlasti prosrpskih i proruskih partija u Crnoj Gori. Međutim, kako se je Crna Gora počela da približava Evropskoj uniji, krenula je antievropska kampanja koja je u počeku bila tiha, ali je sve glasnija kako se povećavaju šanse Crne Gore za prijem. To se već desilo u Srbiji. U Srbiji je nekad većina građana bila za Evropsku uniju, a sada svega trećinu biračkoga tijela podržava članstvo Srbije u Evropskoj uniji. Do toga je došlo kontinuiranom kampanjom dezinformacija medija koji su pod kontrolom predsjednika Vučića. Sad imate sličnu situaciju u Crnoj Gori gdje se u dijelu medija, koji su pod kontrolom kompanija iz Srbije, vodi antievropska kampanja.
<h2>Pristup moru</h2>
Karabeg: Može li predsjednik Srbije Aleksandar Vučić preko svojih saveznika u Crnoj Gori da uspori napredovanje Crne Gore ka Evropskoj uniji? Vučiću, koji se sada jače okrenuo ka Evropskoj uniji i koji stalno priča kako je Srbija najspremnija za ulazak u Evropsku uniju, sigurno bi smetalo da Crna Gora uđe prije Srbije.
Uljarević: Vučić to kontinuirano pokušava i ima snažne poluge uticaja unutar vlasti u Crnoj Gori. Primjera radi, Andrija Mandić, predsjednik skupštine Crne Gore, već gotovo godinu dana blokira izbor dva člana Savjeta agencije za audio-vizualne medijske usluge čime se stvaraju uslovi da Evropska unija, ukoliko bi strožije posmatrala stvari u Crnoj Gori, ponovo otvori privremeno zatvoreno poglavlje 10 o informatičkom društvu i medijima. Vučić ima značajan uticaj u medijskom prostoru Crne Gore, a njegova najmoćnija poluga je Srpska pravoslavna crkva preko koje sada, rekla bih, gotovo militaristički pokušava sprovesti ideološki zasnovani istorijski revizionizam. Vučić u suštini nikada nije Crnu Goru posmatrao kao istinski ravnopravnu i suverenu državu već kao privremeno izgubljenu srpsku teritoriju. I zato je za njega nezamislivo da Crna Gora brže od Srbije napreduje na putu ka Evropskoj uniji jer se time ruši njegova teza da Srbija prednjači u evropskim integracijama i da Crna Gora nije sposobna da samostalno i efikasno funkcioniše bez uticaja i tutorstva Srbije.
Vujović: Vrlo je teško izmjeriti kolika je trenutno Vučićeva moć u Crnoj Gori. Mislim da je ona dovoljno velika da natjera njegove crnogorske saveznike, odnosno prosrpske partije koje predvode Andrija Mandić, Milan Knežević, a jednim dijelom i Aleksa Bečić, da povuku poteze koji će isprovocirati Hrvatsku ili samu Evropsku uniju da zaustave proces pristupanja Crne Gore. Ako ne uspije u tome, pa Crna Gora postane članica Evropske unije, to bi bio najveći Vučićev poraz otkako je došao na vlast u Srbiji. Ulazak Crne Gore u Evropsku uniju bio bi akcelerator promjena u regionu, a i u samoj Srbiji. Pala bi Vučićeva teza da Evropska unija nikad neće dozvoliti proširenje na Zapadni Balkan. Ulaskom u Evropsku uniju Crna Gora postaje dio zapadnog svijeta i zapadne demokratije. A to bi značilo kraj sna Beograda i Moskve da bi im Crna Gora mogla biti plijen. Jer nema efektivnog vojnog savezništva Srbije i Rusije ukoliko Srbija nema pristup moru, odnosno ukoliko Rusija preko mora nema komunikaciju sa Srbijom, a to se može ostvariti samo ako bi Beograd i Moskva imali kontrolu nad Crnom Gorom. Ta priča još uvijek nije okončana. Uostalom i samom Vučiću se ponekad omaknu neke izjave koje potvrđuju da on i dalje nastoji da Crnu Goru vrati u zagrljaj Srbije. Članstvo Crne Gore u Evropskoj uniji ruši snove o srpsko-ruskoj dominaciji nad Zapadnim Balkanom.
<h2>Uvezeni incidenti</h2>
Karabeg: Koliko su nacionalistički incidenti poput nedavnih antiturskih demonstracija i napada na hrvatske navijače smetnja na putu Crne Gore ka Evropskoj uniji?
Uljarević: Pravi se velika šteta jer svaki nacionalistički incident šalje signal da je naše društvo još uvijek duboko polarizovano, politički nestabilno, podložno manipulacijama i nerezistentno na spoljni uticaj jer ja zaista vjerujem da je značajan dio toga bio indukovan sa strane, preciznije, iz Srbije. Oni koji stoje iza tih incidenata očito nastoje da smanje kredibilitet Crne Gore u završnoj fazi pregovora sa Evropskom unijom koja između ostalog ocjenjuje i otpornost kandidata na ekstremizam i govor mržnje. Svaki takav incident nije samo udar na društvenu koheziju Crne Gore, već utiče i na procjenu naše spremnosti za Evropsku uniju. Napad na hrvatske navijače dodatno pogoršava odnose između Crne Gore i Hrvatske i može da doprinese negativnom raspoloženju njihovih građana prema našem pristupanju Evropskoj uniji. Na drugoj strani, sve što se dešavalo sa turskim državljanima rezultat je snažne manipulacije i to nije lice Crne Gore koje mogu da prihvatim.
Vujović: Što se tiče antiturskih protesta, to je bio odgovor Srbije na isporuku turskih vojnih dronova Kosovu. Vučić je time želio da pokaže da može da naruši turske interese u regionu, a Zapadni Balkan je veoma važan za Tursku. Inače, to nisu bili nikakvi spontani protesti. Ko su bili učesnici? Organizovane grupe navijača srpskih klubova, lojalisti zvaničnog Beograda i funkcioneri ekstremnih prosrpskih partija koji su dio vladajuće koalicije u Crnoj Gori. Iza svega je stajala srpska obavještajna služba. Vlada je brzopleto reagovala na bazi netačnih informacija koje je dobila od Uprave policije i Ministarstva unutrašnjih poslova i ukinula bezvizni režim za državljane Turske. Vjerujem da će ta odluka biti uskoro povučena.
<h2>Mitropolitova 'sveta krava'</h2>
Karabeg: Kakav je odnos Srpske pravoslavne crkve prema evropskom putu Crne Gore?
Uljarević: Njena pozicija zavisi od odnosa zvaničnog Beograda prema Evropskoj uniji. Srpskoj pravoslavnoj crkvi su u suštini strane evropske vrijednosti u čijoj osnovi su sekularizam, pluralizam, poštovanje ljudskih prava, posebno marginalizovanih grupa, i građanski model države. Najviši predstavnici Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori često su kritički nastupali prema Evropskoj uniji. A i kad zbog javnosti moraju da je prihvate, onda je prihvataju kao neku neprijatnu neminovnost. O tome najbolje govori nedavna izjava mitropolita cetinjsko-primorskog Joanikija da je za ulazak Crne Gore u Evropsku uniju, ali da to nije "sveta krava" kojoj se svi moramo klanjati.
Vujović: Srpska pravoslavna crkva deklarativno ima pozitivan stav prema ulasku Crne Gore u Evropsku uniju, ali suštinski veoma negativan. Taj negativni odnos vidljiv je na terenu gdje velikodostojnici Srpske pravoslavne crkve vode antievropsku i antizapadnu kampanju. Srpska pravoslavna crkva u suštini zastupa interese Rusije i Ruske pravoslavne crkve na ovom području. Moglo bi se reči da je Srpska pravoslavna crkva najznačajniji resurs Rusije na Zapadnom Balkanu jer apsolutno slijedi zahtjeve Moskve.
Karabeg: Rusija je vidljivo nezadovoljna što se Crna Gora ubrzano kreće prema Evropskoj uniji i to otvoreno i nediplomatski saopštava. Njen ambasador u Crnoj Gori Aleksandar Lukašik je nedavno rekao da je posvećenost Crne Gore NATO paktu i ubrzavanje priprema za pristupanje Evropskoj uniji kratkovida politika koja nije u interesu crnogorskih građana. Vidite li to kao prijetnju?
Uljarević: Rusija djeluje u Crnoj Gori mnogo više posredno nego direktno, prije svega širenjem dezinformacija, podrškom proruskim političkim i društvenim akterima kao i korišćenjem crkvene infrastrukture. Taj uticaj nije uvijek vidljiv, ali je vrlo osmišljen. Rijetke su tako otvorene izjave poput nedavne izjave ruskog ambasadora. Mislim da je veoma dobro što je Ministarstvo vanjskih poslova pozvalo ruskog ambasadora na razgovor i jasno mu stavilo do znanja da je njegovo ponašanje neprihvatljivo. Međutim, treba imati u vidu da to nije jedinstveni stav čitave vlade što dodatno komplikuje napore da se ograniči ruski maligni uticaj.
Vujović: Rusija doživljava Evropsku uniju kao ključnog neprijatelja s kojim se bori za premoć nad nekadašnjim zemljama Varšavskog pakta i ne samo Varšavskog pakta, nego i Sovjetskog saveza. Evropska unija je najbolji garant stabilnosti zemalja koje su nekada bile komunističke i najveća prepreka širenju ruskog uticaja u tim zemljama. Što se tiče Crne Gore, Rusija nije očekivala da će doći do njenog ubrzanog napretka na putu ka Evropskoj uniji i što se više Crna Gora približava članstvu, Rusija je sve nervoznija i pokušava da je destabilizuje.
<h2>Srpsko-ruski scenario</h2>
Karabeg: Ima li Moskva mogućnosti da pravi smetnje Crnoj Gori na njenom evropskom putu?
Uljarević: Ima. To smo vidjeli 2016. godine u slučaju propalog državnog udara kada je Rusiji postalo jasno da ne može zaustaviti pristupanje Crne Gore NATO savezu, ali je preko svojih saveznika u Crnoj Gori učinila sve da taj put uspori. Njene akcije su, međutim, izazvale kontraefekat jer su države članice NATO saveza shvatile da treba što prije da prime Crnu Goru da bi spriječile jačanje ruskog uticaja. Ja mislim da takav odnos prema Crnoj Gori danas postoji i u Evropskoj uniji bez obzira na opreznost baltičkih država koje se boje da bi u Evropsku uniji mogla da uđe neka od država u kojima postoji snažan ruski uticaj, pa bi Unija dobila ruskog trojanskog konja. Mislim i da je i pomenuta izjava Marte Kos o probnom periodu refleksija takvih bojazni, ali mislim da se to ne odnosi na Crnu Goru.
Vujović: Mislim da Rusija ima mogućnost, a i resurse u Crnoj Gori da uspori naše kretanje ka Evropskoj uniji. Resursi su dijelovi vladajuće koalicije koji će uvijek pokazati veću lojalnost Moskvi nego posvećenost vrijednostima za koje se zalaže Evropska unija. Kada bi od njih zavisilo da li će Crna Gora zaustaviti pregovore, to bi se svakako desilo. Ali ne djeluju u Crnoj Gori samo Rusija i njeni saveznici. I Evropska unija, i zapadni saveznici, i crnogorske proevropske snage preduzimaju radnje da se anulira ruski uticaj i da cijena podrške Rusiji bude toliko visoka za proruske aktere u Crnoj Gori da se oni suzdrže ili odustanu od akcija u korist Rusije. Tako da ja vjerujem da će Crna Gora uspjeti da se izvuče iz scenarija koji su pripremili Beograd i Moskva i da će postati članica Evropske unije, iako je pitanje koliko je realno da se to dogodi 2028. To je moguće samo ne znam koliko je vladajuća koalicija spremna da se odrekne svojih interesa i da povuče poteze u cilju ubrzanog prijema Crne Gore u Evropsku uniju.

Mogu li Beograd i Moskva zaustaviti Crnu Goru na njenom putu u EU?

Izaslanik Bijele kuće Stiv Vitkof doći će u Moskvu sljedeće nedjelje, saopštio je Kremlj, u jeku užurbanih napora da se učvrsti mirovni predlog koji podržavaju SAD, a u pogledu koga su zabrinuti mnogi Ukrajinci, kao i evropski lideri.
Sastanak u Moskvi jeu &nbsp;srijedu potvrdio savjetnik Kremlja za spoljnu politiku Jurij Ušakov, nekoliko sati pošto je američki predsjednik Donald Tramp nagovijestio da će Vitkof, vjerovatno zajedno sa predsjednikovim zetom Džaredom Kušnerom, otići u rusku prijestonicu.
Očekuje se da će se Vitkof, investitor u nekretnine bez diplomatskog iskustva, koga je Tramp zadužio da vodi napore za pronalaženje kraja rata u Rusiji, sastati s ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, što će biti njihov šesti susret od januara. Ušakov nije rekao da li će Kušner biti dio delegacije.
- Što se tiče Vitkofa, mogu reći da je postignut preliminarni dogovor da će on doći u Moskvu sljedeće nedjelje- rekao je Ušakov ruskoj državnoj televiziji.
Ta posjeta će uslijediti poslije višednevnih pregovora između američkih, ukrajinskih i ruskih zvaničnika – u Kijevu, Ženevi i Abu Dabiju – koji su pokrenuti pošto je procurio američki plan prošle nedjelje.
Prvobitna verzija od 28 tačaka odražava tvrde stavove koje je Rusija zauzela bar od početka invazije na Ukrajinu u februaru 2022. To je uznemirilo ukrajinske zvaničnike – i navodno razgnijevilo ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog – koji je potom razgovarao s američkim zvaničnicima.
Zasad ima naznaka da je Ukrajina pristala na neke od predloga, ali neka od glavnih spornih pitanja i dalje nisu riješena.
Neke od najglasnijih kritika – koje dolaze od ukrajinskih zvaničnika i drugih stručnjaka – američkog plana fokusirale su se na to zašto se čini da se plan poklapa s dugogodišnjim maksimalističkim stavovima Rusije.
- Zahvaljujući radu Ukrajine, SAD i nas u Ženevi, sada imamo početnu tačku. Znamo da se ruski način razmišljanja nije promijenio od vremena Jalte. Moramo biti jasni da ne može biti jednostranog komadanja suverene evropske države- rekla je u srijedu predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen .
Čovjek koji predvodi napore Kremlja, Kiril Dmitrijev, školovan na Harvardu, otišao je u Majami u oktobru na sastanke, navodno s Vitkofom i Kušnerom.
Procurili telefonski razgovor, koji je objavio Blumberg njuz (Bloomberg News) u utorak, pojačao je te zabrinutosti.
Prema Blumbergovom transkriptu, Vitkof je rekao Ušakovu u telefonskom razgovoru 14. oktobra da bi zajedno trebalo da rade na planu za prekida vatre i da Putin treba da pokrene to pitanje s Trampom.
U izjavi novinarima u predsjedničkom avionu, Tramp je izgleda djelimično potvrdio taj razgovor, rekavši da nije pregledao izvještaje, ali da je čuo da su to bili "standardni pregovori".
- Morate reći, gledajte, oni ovo žele, morate ih u to ubijediti. Pretpostavljam da on govori isto Ukrajini, jer svaka strana mora da daje i uzima- rekao je Tramp.
Na pitanje zašto je razgovor procurio, Ušakov je rekao "Da bi se omeli (razgovori), vjerovatno. Malo je vjerovatno da je to urađeno da bi se poboljšali odnosi."
Ruski zvaničnici su rekli da još nisu dobili zvaničnu kopiju američkog plana. Ministar spoljnih poslova Rusije Sergej Lavrov ranije je rekao da Moskva čeka da SAD dostave "privremenu" verziju modifikovanog plana.
- Onda ćemo vidjeti- rekao je Lavrov u Moskvi.
Lavrov je takođe naznačio oprez Rusije prema svakom planu koji bi bio promijenjen kako bi odražavao ukrajinski stav i ukazao je na avgustovski samit između Trampa i Putina u Ankoridžu, na Aljasci, kada je Tramp izgleda podržao ruske tvrdnje.
Ako je dopunjeni plan "izbrisao duh i slovo Enkoridža", rekao je Lavrov, "onda će to biti fundamentalno drugačija situacija".

Vitkof dolazi u Moskvu na razgovore o Ukrajini

Rafinerija nafte u Rjazanju, u vlasništvu ruskog energetskog giganta Rosnjefta, koji snabdijeva gorivom Moskovsku oblast, ponovo je obustavila preradu sirove nafte nakon napada ukrajinskog drona 15. novembra.
Očekuje se da će najveća rafinerija Rosnjefta, koja je prošle godine preradila 13,1 milion tona sirove nafte (pet odto ukupnog kapaciteta rafiniranja u Rusiji), ostati neaktivna najmanje do kraja mjeseca, tvrdi Moscow Times.
Napad dronom 15. novembra izazvao je požar u postrojenju i onesposobio njegovu primarnu jedinicu za preradu sirove nafte, koja čini 48 odsto njenog protoka, oko 8 miliona tona godišnje.
Rafinerija u Rjazanju je 23. oktobra djelimično zaustavila rad nakon napada dronom: jedinica za primarnu destilaciju AVT-4 i nekoliko susjednih jedinica su onesposobljene, što je postrojenje koštalo oko četvrtine njegovog protoka. Sada je potpuno paralizovano, a sve jedinice su zatvorene.
Napadi dronovima su takođe prisilili rafineriju u Rjazanju da zaustavi dio svojih operacija i u augustu i u septembru. Prošle godine, postrojenje je proizvelo 2,3 miliona tona benzina, 3,4 miliona tona dizela i 4,2 miliona tona lož ulja.

Zatvorena ruska rafinerija nafte koja snabdijeva Moskvu i njenu okolinu

Poslanica Pokreta Evropa sad (PES) Branka Marković pružila je javnu podršku bivšoj ministarki prosvjete Vesni Bratić, ocjenjujući da se postavlja pitanje opravdanosti njenog zadržavanja.
Marković je podsjetila da je Bratić 2021. godine donijela odluku o smjeni više od 240 direktora vaspitno-obrazovnih ustanova, navodeći da se sada mora otvoriti pitanje proporcionalnosti mjera koje se primjenjuju u konkretnom slučaju.
– Dok su brojna lica optužena za teška krivična djela u Crnoj Gori imala mogućnost da se brane sa slobode, a neki su tu priliku zloupotrijebili i pobjegli, postavlja se pitanje da li je opravdano zadržavanje profesorice Vesne Bratić – navela je Marković na fejsbuku.
Ona je poručila da nije primjereno u isti kontekst stavljati osobe osumnjičene za najteža krivična djela i univerzitetsku profesoricu koja, kako tvrdi, nije pokazivala namjeru da izbjegne postupak.
– Da li je zaista primjereno stavljati u isti koš osobe osumnjičene za najteža krivična djela i univerzitetsku profesoricu koja nije pokazivala namjeru da izbjegne postupak? – upitala je Marković.
Na kraju objave, poslanica PES-a je poručila: – Podrška profesorici Bratić.
Podsjetimo, Bratić je 2021. godine donijela odluku o smjeni više od 240 direktora vaspitno-obrazovnih ustanova, uz identično obrazloženje da nijesu formirali školske odbore. Međutim, dio razriješenih direktora pred sudom je naveo i dokazivao da formiranje tih tijela nije bilo moguće jer Ministarstvo prosvjete prethodno nije imenovalo svoje predstavnike u školske odbore.

Marković: Da li je opravdano zadržavanje Vesne Bratić?

Novosadski studenti i građani protestuju dok je u Matici srpskoj u toku svečanost povodom osnivanja ove ustanove. Svečanosti je trebalo da prisustvuje predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, ali su umjesto njega prisutni Miloš Vučević i patrijarh Srpske pravoslavne crnkve (SPC) Porfirije Perić .Primijećeno je desetak marica i policija u opremi za razbijanje demonstracija.
Novosadski studenti, građani i bajkeri, nakon okupljanja ispred kampusa u Novom Sadu, šetnje kejom do Varadinskog mosta, a potom Bulevarom Mihajla Pupina, stigli su do Banovine.
Protestnu kolonu obezbjeđivali su bajkeri, ali je bila prisutna i saobraćajna policija.
Demonstranti su u 17.44 sati stigli do Banovine, gdje ih je dočekao veliki broj pripadnika policije sa maricama. Oni su napravili kordon kako bi onemogućili studentima i građanima da prođu do Srpskog narodnog pozorišta.
Parkirane su i marice, a blokirana je raskrsnica na Bulevaru Mihajla Pupina.
Kako javlja reporterka N1, oko 14 časova u zgradu Opštine ušao je veliki broj policajaca u opremi za razbijanje demonstracija — tri sata prije početka protesta studenata i građana.
Studenti su najavili ovaj protest nakon što je na sajtu Matice srpske objavljen program povodom svečanosti osnivanja ove ustanove, na kojoj je trebalo da učestvuje i predsjednik Aleksandar Vučić. Ovo je bila njegova prva zvanično najavljena posjeta ovom gradu od pada nadstrešnice i pogibije 16 ljudi.
Međutim, Vučić je kazao da ipak neće prisustvovati svečanosti i da putuje u Indiju. Umjesto njega, svečanosti prisustvuju Miloš Vučević i patrijarh Porfirije.
Blizu zgrade Matice srpske ranije je primijećeno oko 100 ljudi, a kako javlja reporterka N1, smatra se da će i oni prisustvovati svečanosti.

Policija u punoj opremi sprečava Novosađane da priđu zgradi u kojoj se održava svečanost Matice srpske

Albanski premijer Edi Rama danas boravi na Kosovu, gdje se najprije sastao sa kosovskom predsjednicom Vjosa Osmani, a potom i sa premijerom Aljbin Kurti.
Tokom razgovora sa dvoje najviših kosovskih zvaničnika fokus je bio na bilateralnim odnosima, regionalnoj saradnji i koordinaciji Kosova i Albanije. Pored toga, Rama je danas iznio tvrdnje da je Osmani navodno prijećeno iz Specijalizovano tužilaštvo u Hagu, jer, kako je naveo, nije dozvolila tužiocima da pretražuju njenu kancelariju radi „dokaza“.
Albanski premijer Edi Rama danas je doputovao na Kosovo i prvi sastanak održao je jutros u kosovskom Predsjedništvu sa Vjosom Osmani, piše KoSSev.
Prema saopštenju Predsjedništva, Osmani je sa Ramom razgovarala o uzajamnim odnosima i regionalnom razvoju.
Fokus sastanka bio je na, kako navode, bliskoj političkoj i institucionalnoj koordinaciji, kao i obostranoj posvećenosti intenziviranju saradnje u vanjskoj politici, radi unapređenja zajedničkih strateških interesa.
Razgovarali su i o saradnji u okviru Odbora za mir američkog predsjednika Donald Trump.
- Tokom sastanka razgovarano je i o saradnji u okviru Odbora za mir, uz naglasak na važnosti zajedničkog angažovanja u globalnim inicijativama koje promovišu dijalog, bezbjednost i demokratske vrijednosti. U tom kontekstu naglašeno je da su Kosovo i Albanija počastvovane pozivom predsjednika Donalda Trampa u Odbor za mir, kao dokaz poštovanja i partnerstva sa strateškim saveznicima - navodi se u saopštenju.
Dodaje se i da su dva lidera istakla važnost kontinuirane koordinacije Kosova i Albanije kao faktora mira i stabilnosti u regionu, kao i konstruktivnu ulogu obje strane u međunarodnim inicijativama koje promovišu mir i saradnju.
- Predsjednica Osmani i premijer Rama ponovo su potvrdili svoju volju da prodube bratsku saradnju između dvije države, naglašavajući ekonomsko partnerstvo, razvoj zajedničkih projekata i stvaranje konkretnih mogućnosti koje direktno utiču na zbližavanje i dobrobit građana obje zemlje - saopšteno je iz Predsjedništva.
Osmani je potom Rami čestitala na, kako se navodi, napretku na putu ka Evropskoj uniji, a on njoj i građanima Kosova 18. godišnjicu od proglašenja nezavisnosti.
Rama je potom zajedno sa Osmani prisustvovao promociji knjige „Kad tišina govori“, bivšeg ambasadora Ahmeta Šalje, gdje je iznio tvrdnje da je kosovskoj predsjednici „prijećeno“ dvije godine od strane Specijalizovanog tužilaštva u Hagu, nakon što ona navodno nije dozvolila tužiocima da pretraže kancelariju predsjednice radi „dokaza“.
- Možda je to ovdje na Kosovu državna tajna, ali za mene nije tajna da je predsjednici Kosova bilo prijćeno. Vi to ne znate jer nikada nije rečeno, ali ja to danas govorim. Njoj je prijećeno jer nije dozvolila tužiocima da krše funkciju predsjednice Kosova, jer bi i tamo zahtijevali dokaze o zločinima protiv čovječnosti, što bi, naravno, Kosovo u očima svijeta predstavilo kao državu u kojoj se dokazi o zločinima protiv čovječnosti nalaze upravo u kancelariji predsjednice. A prijetnja predsjednici traje već dvije godine. Ali zbog njene časti i časti Kosova, ona je to zaustavila - kazao je Rama, prenose mediji u Prištini.

Rama tvrdi da je Vjosi Osmani prijećeno iz Specijalizovanog tužilaštva u Hagu

Srednjoškolka Ela Jovanović (17), kojoj je amputirana noga nakon povreda zadobijenih u tramvajskom udesu u Sarajevu, pod stalnim je nadzorom ljekarskog tima Opšte bolnice "Prim. dr Abdulah Nakaš". Kantonalno tužilaštvo u Sarajevu formiralo je poseban tim tužilaca koji će se baviti istragom nesreće.
Direktor Opšte bolnice "Prim. dr Abdulah Nakaš", Ismet Gavrankapetanović, potvrdio je za sarajevsko Oslobođenje da je pacijentkinja budna, ali da je i dalje u teškom opštem stanju.
- Nastavlja se intenzivni reanimacijski tretman na Odjeljenju za anesteziju i reanimaciju uz započete prve mjere rehabilitacije u skladu sa trenutnim stanjem - kazao je Gavrankapetanović.
U međuvremenu se na ogradi bolnice pojavila niz poruka podrške povrijeđenoj djevojci.
Ela Jovanović je bila životno ugrožena, pa je stavljena u indukovanu komu iz koje su je ljekari postepeno budili.
Formiran poseban tim tužilaca za istragu tramvajske nesreće
Kantonalno tužilaštvo u Sarajevu formiralo je poseban tim tužilaca koji će se baviti istragom tramvajske nesreće.
Kako je potvrdila portparolka Tužilaštva Kantona Sarajevo, Azra Bavčić, od samog početka pokrenute su intenzivne istražne aktivnosti s ciljem potpunog rasvjetljavanja svih okolnosti ovog događaja. Trenutno se prikupljaju izjave svjedoka, ali i drugih osoba za koje se procjenjuje da bi mogle imati važna saznanja u vezi sa nesrećom.
Paralelno s tim, izuzimaju se snimci video-nadzora sa mjesta događaja, kao i sa okolnih objekata i saobraćajnica.
Tokom uviđaja evidentirana je relevantna materijalna i tehnička dokumentacija koja će takođe biti predmet dalje analize i istražnih postupaka. Istraga će obuhvatiti utvrđivanje eventualne odgovornosti svih aktera uključenih u ovaj slučaj.
Ovaj predmet će, kako je najavljeno, imati prioritet u radu imenovanog tužilačkog tima.
Kantonalni sud u Sarajevu odbio je juče prijedlog Tužilaštva o jednomjesečnom pritvoru za vozača tramvaja Adnana Kasapovića, osumnjičenog u istrazi.
Kasapovića su, nakon što je pušten na slobodu, ispred zgrade suda dočekale brojne kolege vozači GRAS-a, pruživši mu podršku.
Direktor GRAS-a podnio ostavku
Direktor gradskog saobraćajnog preduzeća GRAS-a Senad Mujagić podnio je ostavku nakon tragične tramvajske nesreće, saopštio je kantonalni ministar saobraćaja Adnan Šteta. 
Mujović, koji je podnio ostavku, nije se od nesreće obratio javnosti.
Podsjetimo, prošle sedmice u četvrtak 12. februara u teškoj saobraćajnoj nesreći kada je tramvaj izletio iz šina poginuo je 23-godišnji mladić a 17-godišnja djevojka teško je povrijeđena.
Hiljade ljudi okupilo se u subotu u Sarajevu na dan žalosti kako bi pokazali solidarnost sa žrtvama teške nesreće.

Tag: moskva