U Crnoj Gori je tokom mjeseca januara ostvareno 369.200 noćenja u kolektivnom i individualnom smještaju, što je za oko 3 odsto više nego u istom periodu prošle godine, saopšteno je RTCG.&nbsp;
Domaći gosti su realizovali 22.005 noćenja, a strani 347.195. Prema zvaničnim podacima MONSTAT-a, januar 2025. godine zabilježio je 358.231 noćenje.
Broj turista koji su posjetili našu zemlju od početka godine do kraja januara je 52.824, što predstavlja ostvarenje od 92,27 odsto prošlogodišnjeg broja posjetilaca za isti period. Po riječima poznavalaca turističkih tokova, nešto manja brojka posjeta posledica je nemilih scena s kraja 2025. godine, a vezanih za turske državljane i nesreće na žičari Savin kuk gdje je život izgubio jedan njemački državljanin.
Tome u prilog ide i podatak da je u januaru bilo 50 odsto manje turista iz Turske, a da je na Žabljaku turistički promet slabiji za oko 20 odsto od očekivanog. Međutim, zimska sezona na Žabljaku još uvijek traje, te postoji realna mogućnost da lokalna turistička privreda osjetno ublaži posledice nesrećnog slučaja.
Ski centri u Crnoj Gori bilježe 50 skijaških dana, što je neuporedivo bolje nego u prethodne dvije godine kada sniježne padavine nisu išle naruku turističkim poslenicima. Klimatske promjene donose velike rizike u oblasti zimskog turizma i sistemi za vještačko osnježavanje se nameću kao imperativ. Zato se planovi razvoja bilo kojeg ozbiljnog skijaškog centra moraju kretati u pravcu održive modernizacije.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

400x240

400x203

thumbnail

Zimska sezona još traje: U januaru preko 369 hiljada noćenja

U Crnoj Gori je u decembru u kolektivnom smještaju ostvareno 36,08 hiljada dolazaka i 75,7 hiljada noćenja turista, pokazuju preliminarni podaci Monstata.
- Od ukupnog broja noćenja u kolektivnom smještaju, 71 odsto ostvarili su strani, a 29 odsto domaći turisti - navodi se u saopštenju.
U strukturi noćenja po vrstama turističkih mjesta u decembru, najviše noćenja ostvareno je u primorskim mjestima 65,9 odsto, glavnom gradu 18,2 odsto, planinskim mjestima 9,4 odsto i ostalim mjestima 6,5 odsto.
Kolektivni smještajni objekti uključuju hotele, pansione, motele, turistička naselja, odmarališta, hostele i kampove, a ne uključuju individualni, takozvani privatni smještaj - smještaj u kućama i sobama za iznajmljivanje, kao i u turističkim apartmanima.

U decembru ostvareno 75,7 hiljada noćenja

U Evropskoj uniji prošle godine bilo je oko 3,08 milijardi turističkih noćenja što je 61,5 miliona ili dva odsto više nego 2024, rane su procjene o turizmu koje je objavio Eurostat.&nbsp;
Time je prošla godina u EU bila turistički rekordna, prenosi SEEbiz.
Riječ je o procijenjenom broju noćenja u turističkim smještajnim objektima u EU, a za njihov rast u prošloj godini iz Eurostata kažu da je uglavnom podstaknut porastom noćenja međunarodnih turista u Evropi, kojih je prema tim procjenama bilo 46,1 milion više nego 2024. godine.
S druge strane, noćenja domaćih turista u EU su u prošle godine rasle sporije to jest bilo ih je oko 15,4 miliona više nego u 2024. godini.
Prema vrsti smještajnih objekata, hoteli i sličan smještaj ostvarili su najviše noćenja - 1,9 milijardi ili 63 odsto ukupnog broja, a slijede kuće za odmor i ostali kratkotrajni smještaj sa 743 miliona noćenja ili 24 odsto od ukupnih, te kampovi sa udjelom od 13 odsto, s 413 miliona noćenja.
Iz Eurostata iznose i da rane procjene o turizmu pokazuju da je noćenja u turističkom smještaju u prošloj godini bilo više nego 2024. u gotovo svim zemljama EU, a najveći porast ostvarila je Malta, od oko deset odsto, koju sa sedmopostotnim rastom slijedi Poljska te sa šest odsto Letonija.
Hrvatska je na 23. mjestu od 27 članica EU, s godišnjim rastom turističkih noćenja nešto malo većim od jedan odsto u odnosu na 2024, a ispred nje je niz zemalja, pa i s Mediterana, u kojima je rast noćenja u prošloj godini bio oko dva odsto - Španija, Belgija, Portugal, Švedska, Holandija, Austrija, Finska, Danska, Italija i Grčka.
Nakon Malte, Poljske i Letonije u prvih deset zemalja s najvećim rastom noćenja u EU u prošloj godini u odnosu na 2024. slijede s rastom od oko šest odsto Litvanija i Luksemburg, s blizu šest odsto rasta Slovenija i Slovačka, zatim Mađarska, Bugarska i Kipar s rastom od četiri odsto. Francuska, kao najposjećenija zemlja Evrope i svijeta, prema tim procjenama je na 11. mjestu s rastom turističkih noćenja malo iznad tri odsto.
Pad broja noćenja među članicama EU u prošloj godini su zabilježile samo Rumunija i Irska, i to jedan odnosno dva odsto.

500x500

Turizam EU obara rekorde: 3,08 milijardi noćenja u prošloj godini

U Crnoj Gori je u oktobru u kolektivnom smještaju ostvareno 137,37 hiljada dolazaka i 374,22 hiljade noćenja turista, pokazuju preliminarni podaci Monstata.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20251126141116_d6f8bb57a9885329bf0f679b435bd37187ea11a5b26abd44b1e83b63a1127eac.png" data-media-id="editor_0" data-image-id="20251126141116_d6f8bb57a9885329bf0f679b435bd37187ea11a5b26abd44b1e83b63a1127eac" data-rendition-name="original" width="624" height="677" loading="lazy" alt="noćenja u oktobru"> </figure>  - Od ukupnog broja noćenja u kolektivnom smještaju, 88,4 odsto ostvarili su strani, a 11,6 odsto noćenja domaći turisti- navodi se u saopštenju.  <figure> <img src="https://publisher-publish.s3.eu-central-1.amazonaws.com/pb-etv/swp/8p72gy/media/20251126141116_60ee607e41c92afd7242fa0be75795b7d8762dc2035ef3e6f3790a62eaaa63c9.png" data-media-id="editor_1" data-image-id="20251126141116_60ee607e41c92afd7242fa0be75795b7d8762dc2035ef3e6f3790a62eaaa63c9" data-rendition-name="original" width="598" height="672" loading="lazy" alt="noćenja u oktobru "> </figure>  U strukturi noćenja po vrstama turističkih mjesta u oktobru, najviše noćenja ostvareno je u primorskim mjestima 85,7 odsto, glavnom gradu 8,8 odsto, planinskim mjestima 3,3 odsto i ostalim mjestima 2,3 odsto. &nbsp;Kolektivni smještajni objekti uključuju hotele, pansione, motele, turistička naselja, odmarališta, hostele i kampove, a ne uključuju individualni, takozvani privatni smještaj - smještaj u kućama i sobama za iznajmljivanje, kao i u turističkim apartmanima.

1250x600

1084x550

Monstat: U oktobru ostvareno 374,22 hiljade noćenja

U Crnoj Gori je u avgustu u kolektivnom smještaju ostvareno 244,9 hiljada dolazaka i 1,06 miliona noćenja turista, pokazuju preliminarni podaci Monstata.
- Od ukupnog broja noćenja u kolektivnom smještaju 91,4 odsto ostvarili su strani, a 8,6 odsto noćenja domaći turisti - navodi se u saopštenju.
U strukturi noćenja po vrstama turističkih mjesta u avgustu najviše noćenja ostvareno je u primorskim mjestima 92,5 odsto, glavnom gradu 3,6 odsto, planinskim mjestima 2,5 odsto i ostalim mjestima 1,4 odsto.
Kolektivni smještajni objekti uključuju hotele, pansione, motele, turistička naselja, odmarališta, hostele i kampove, a ne uključuju individualni, takozvani privatni smještaj - smještaj u kućama i sobama za iznajmljivanje, kao i u turističkim apartmanima.

Monstat: U avgustu ostvareno 1,06 miliona noćenja

U Crnoj Gori je u aprilu u kolektivnom smještaju ostvareno 117,8 hiljada dolazaka i 312,14 hiljada noćenja turista, pokazuju preliminarni podaci Monstata.
„Od ukupnog broja noćenja u kolektivnom smještaju 86,6 odsto ostvarili su strani, a 13,4 odsto noćenja domaći turisti“, navodi se u saopštenju.
U strukturi noćenja po vrstama turističkih mjesta u aprilu najviše noćenja ostvareno je u primorskim mjestima 84,3 odsto, glavnom gradu 10,6 odsto, ostalim mjestima 3,2 odsto i planinskim mjestima 1,9 odsto.
Kolektivni smještajni objekti uključuju hotele, pansione, motele, turistička naselja, odmarališta, hostele i kampove, a ne uključuju individualni, takozvani privatni smještaj - smještaj u kućama i sobama za iznajmljivanje, kao i u turističkim apartmanima.

U aprilu ostvareno 312,14 hiljada noćenja

Poslanik Socijaldemokrata (SD) Boris Mugoša konstatovao je da je drastičan pad u broju noćenja turista u 2024. u odnosu na 2023, odno oko 800 hiljada.
Mugoša kaže da je država ove godine duplirala i stopu PDV na usluge smještaja, sa sedam na 15 odsto, čime je ta stopa, kako navodi, među najvećim u Evropi što dodatno ugrožava konkurentnost turističke privrede… 
- Zatim i mnogo veće cijene zakupa plaža, čime se vrši pritisak na cijene na plažama… - naveo je Mugoša na mreži X.
<div class="embed-block"><div style="max-width: 550px;"><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 100%;"><iframe src="//cdn.iframe.ly/api/iframe?app=1&amp;url=https%3A%2F%2Fx.com%2FBorisMugosa%2Fstatus%2F1894813952326148511&amp;key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen></iframe></div></div></div>

Mugoša: Drastičan pad u broju noćenja turista

U Crnoj Gori je u oktobru u kolektivnom smještaju ostvareno 126,79 hiljada dolazaka turista i 348,76 hiljada noćenja, pokazuju preliminarni podaci Monstata.
- Od ukupnog broja noćenja u kolektivnom smještaju 89,4 odsto ostvarili su strani, a 10,6 odsto noćenja domaći turisti - navodi se u saopštenju.
U strukturi noćenja po vrstama turističkih mjesta u oktobru najviše noćenja ostvareno je u primorskim mjestima 85,9 odsto, glavnom gradu 9,2 odsto, planinskim mjestima tri odsto i ostalim mjestima 1,9 odsto.
Kolektivni smještajni objekti uključuju hotele, pansione, motele, turistička naselja, odmarališta, hostele i kampove, a ne uključuju individualni, takozvani privatni smještaj - smještaj u kućama i sobama za iznajmljivanje, kao i u turističkim apartmanima.

U oktobru 348,76 hiljada noćenja

U Crnoj Gori je u septembru u kolektivnom smještaju ostvareno 174,78 hiljada dolazaka turista i 662,66 hiljada noćenja, pokazuju preliminarni podaci Monstata.
- Od ukupnog broja noćenja u kolektivnom smještaju 92,6 odsto ostvarili su strani, a 7,4 odsto domaći turisti - navodi se u saopštenju.
U strukturi noćenja po vrstama turističkih mjesta, u septembru je najviše noćenja ostvareno u primorskim mjestima 89,8 odsto, glavnom gradu šest odsto, planinskim mjestima 2,6 odsto i ostalim mjestima 1,6 odsto.
Kolektivni smještajni objekti uključuju hotele, pansione, motele, turistička naselja, odmarališta, hostele i kampove, a ne uključuju individualni, takozvani privatni smještaj - smještaj u kućama i sobama za iznajmljivanje, kao i u turističkim apartmanima.

U septembru 662,66 hiljada noćenja

Iako je u Institutu "Dr Simo Milošević" zbog blokade računa kasnila priprema, pa i sam početak ljetnje turističke sezone, prema preliminarnim rezultatima na kraju avgusta bilans je za oko 3.000 noćenja i oko 200.000 eura bolji nego prošle godine, dok su aktuelna dugovanja oko 24,9 miliona, od čega oko 16 miliona duga prema državi, opštini i javnim preduzećima.
Izvršni direktor Zoran Kovačević kazao je za RTHN da je zbog gubitka Norveškog programa prihodovano oko 1,5 miliona manje, ali da je tokom ljeta prva faza bila popunjena u kapacitetu u kojem je bilo moguće obezbjediti radnu snagu, te da je na kraju ostvaren pozitivan rezultat.
– Moram da naglasim da sve to nije dovoljno da dovede Institut do pozitivnog poslovanja, posebno kada se ima u vidu da je od ove godine krenula primjena koeficijenata iz Kolektivnog ugovora javnog zdravstva u obračunu zarada naših zaposlenih, što je na šestomjesečnom finansijskom izvještaju dovelo do rasta troška za zarade u bruto iznosu od nekih 700 hiljada eura, što znatno utiče da poslovni rezultati budu u negativnom iskazu – navodi on.
Potpisivanjem novog Kolektivnog ugovora i povećanjem koeficijenata obustavljen je osnov za tužbe radnika, dok dugovanja variraju, priča Kovačević.
– Kreću se nekih 24,9 miliona eura, od toga je, u nekim grubim proračunima, 16 miliona prema državi, državnim preduzećima, Opštini i opštinskim preduzećima. Ostatak je prema onim povjeriocima koji nisu u državnom i opštinskom vlasništvu. Od ovog ostatka od devet miliona eura, pet miliona se odnosi na beskamatnu pozajmicu manjinskog akcionara, koji je pomogao da se oslobodi račun Instituta, a oko tri miliona eura su povjerioci, odnosno različiti dobavljači – istakao je on.
Izrada plana resktrukturiranja je u toku, a u okviru ovih aktivnosti, koje su povjerene Univerzitetu Crne Gore, Institut su do sada u više navrata posjetili profesori Ekonomskog i Građevinskog fakulteta, jedni se bave procjenom ekonomskih, drugi građevinskih parametara.
– Ono što očekujemo od plana restrukturiranja je da on bude pravovremen, kako bi ušao u narednu budžetsku godinu i da će biti afirmativan, odnosno da će podržati ono što svi u Institutu mislimo, a to je da danas, pored velike imovine koju posjeduje, Institut raspolaže i sa veoma kvalitetnim proizvodom koji će, uz unapređenje smještajnih i ostalih kapaciteta, biti veoma konkurentan na međunarodnom tržištu – kazao je Kovačević.
Prva faza Instituta zatvorena je 19. septembra, pošto je zbog nepovoljnih vremenskih prilika sama ljetnja sezona skraćena, druga faza se obično zatvara od 25. decembra do početka Praznika mimoze, ali ako ove godine poslovni razlozi budu nametali drugačiju odluku, menadžment će pribjeći onome što je interes poslovnog sistema ove zdravstvene ustanove, zaključio je Kovačević.

Institut Igalo ove sezone "bolji" za 200.000 eura, aktuelna dugovanja oko 24,9 miliona

Sutkinja Osnovnog suda u Podgorici Ina Hrković naložila je Centru za socijalni rad da pokrene postupak da se šestogodišnja djevojčica, koja odbija kontakt sa ocem, ipak, preda ocu, iako je sudski vještak utvrdio da je ona traumatizovana i da ga se plaši.
- Imam utisak da je cilj da se izvršenje sprovede po svaku cijenu, makar to značilo i lomljenje djeteta psihički. Ovo više nema veze sa pravom ni zaštitom djece – ogorčena je njena majka, koja tvrdi da je otac fizički zlostavljao, zbog čega ona više ne želi da boravi kod njega i ukazuje da su u toku postupci po prijavama za zlostavljanje.
Njen slučaj je, kaže ona, primjer kako sistem brine o zaštiti đece.
- Ako sud smatra da je normalno tjerati dijete koje vrišti i govori da se boji oca na kontakt sa tim ocem, onda građani treba da znaju kako izgleda zaštita djece u praksi. Sutkinja Hrkovic nastavlja izvršenje i insistira na kontaktima uprkos nalazu vještaka koji jasno opisuje strah djeteta, panične reakcije i rizik od traumatskih posljedica. Sudija Jelena Anđelić, iako je više puta upoznata sa istim nalazom i mojim zahtjevima za privremenu mjeru, do danas nije donijela nijednu zaštitnu odluku. Dijete je tako ostavljeno bez zaštite između dva suda koji ignorišu ono što su sami naložili da se utvrdi. U ovoj situaciji dijete nije samo žrtva nasilja nego i sistema – poručuje njena majka, uz konstataciju da se krše konvencijska i zakonska prava.
A u nalazu sudskog vještaka, pored ostalog, ističe se da djevojčica „doživljava oca kao izvor prijetnje“, da pokazuje „izražen strah“, „panične reakcije, plač i fizičko drhtanje“, te „osjećaj bespomoćnosti i intenzivnu anksioznost“ i „potpun nedostatak osjećaja sigurnosti prema ocu“.
Portal ETV u kontinuitetu izvještava o ovom slučaju, a prošle godine majka djevojčice, po nalogu sutkinje Hrković, završila je u zatvoru u Spužu, iako je bila u sedmom mjesecu rizične trudnoće. Puštena je na slobodu nakon intervencije ministra pravde Bojana Božovića, koji je naložio da bude puštena iz pritvora.
Sutkinja Hrković i Centar za socijalni rad pokušali su, dok je majka djevojčice bila u zatvoru, da dijete predaju ocu, u dva navrata, ali bezuspješno, jer je ona to odbijala, uz plač.
Sud, ipak, nastavlja da prisilno preda djevojčicu ocu, zanemarujući upozorenje sudskog vještaka da svaki pokušaj prinudne primopredaje može izazvati traumatsko reagovanje đeteta, koje može pogoršati emocionalno stanje djevojčice.
- Centar za socijalni rad počeo je postupak za izvršenju odluke sutkinje Hrković. To je neprihvatljivo – ogorčena je majka djevojčice.
Ukazuje i na, prema njenom mišljenju, „organizovanu hajku sistema“, jer je podgorički Centar za socijalni rad, nakon što je nadležnost u ovom slučaju preuzela filijala u Golubovcima, u to odjeljenje uputio na privremeni angažman, socijalnu radnicu koja je jedna od potpisnica mišljenja da majci treba oduzeti starateljsko pravo i dodijeliti ga ocu.
- I ta žena je u Centru u Golubovcima preuzela naš slučaj. Kasnije mi je rečno kako je ona u taj centar upućena na ispomoć. Kako to da baš ona postupa u našem slučaju? Sigurna sam da je to namjerno urađeno – ogorčena je majka djevojčice.
Ističe da su sudu dostavljeni brojni zahtjevi za zaštitu djeteta – od zahtjeva za obustavu izvršenja, do zahtjeva za hitno donošenje privremene mjere.
- Moje dijete je sistem ostavio bez zaštite i izlaže ga daljoj traumatizaciji. Sud raspolaže nalazom koji jasno pokazuje da je dijete u ozbiljnom strahu i da kontakt može izazvati traumu, ali se postupak izvršenja, ipak, nastavlja. Ja neću odustati. Nastaviću da se borim za svoje dijete. Kako pred domaćim tako i međunarodnim institucijama – zaključila je majka djevojčice.

Sud insistira na kontaktu djvojčice sa ocem, iako to kod nje može izazvati dodatnu traumu

Portparol izraelske vojske Efie Defrin je rekao da je mobilsano 100.000 rezervista, nakon što je ova zemlja, zajedno sa SAD-om, pokrenula napad na Iran.
Defrin je rekao da su desetine bataljona, brigada i divizija podignute i da su spremne za svaki scenario.
Takođe, naveo je da su sve opcije na stolu, po pitanju sukoba s Hezbolahom.
Ova libanska grupa je, u odmazdi zbog ubistva iranskog vrhovnog vođe ajatolaha Hamneija gađala nekoliko meta u Izraelu.
Vlada u Tel Avivu je odgovorila bombardovanjem južnog dijela glavnog grada Libana Bejruta, a vlasti u ovoj zemlji kažu da je ubijena najmanje 31 osoba.
U napadima Izraela i SAD-a na Iran poginulo je na stotine osoba, a većinom je riječ o civilima.

Izrael mobiliše 100.000 rezervista, ne isključuju kopnenu invaziju na Liban

Centralna komanda Oružanih snaga SAD je saopštila da Vojska Kuvajta "greškom oborila" nekoliko borbenih aviona Ratnog vazduhoplovstva SAD, prenosi CNN.
- Tokom borbi koje su uključivale napade iranskih aviona, balističkih raketa i dronova, borbene avione američkog vazduhoplovstva greškom je oborila kuvajtska protiv-vazduhoplovna odbrana- piše u saopštenju.
U saopštenju se dodaje je "svih šest članova posade dobro" i da je Kuvajt "priznao incident". 
 
- Svih šest članova posade se bezbjedno katapultiralo, bezbjedno su spaseni i nalaze se u stabilnom stanju. Kuvajt je priznao ovaj incident i zahvalni smo na naporima kuvajtskih odbrambenih snaga i njihovoj podršci u ovoj tekućoj operaciji- piše u saopštenju. 
 
Kuvajtski ministar odbrane izjavio je rano jutros da se "nekoliko" američkih borbenih aviona "srušilo".

Vojska Kuvajta greškom oborila američke avione

Državna revizorska institucija (DRI) sprovela je reviziju uspješnosti sprovođenja nacionalnih programa za rano otkrivanje malignih bolesti u Crnoj Gori.
Kako su saopštili, ocijenjeno je da programi ranog otkrivanja raka nijesu bili sistemski uređeni na način koji bi obezbijedio ostvarenje planiranih ciljeva.
- Nadležni Kolegijum DRI, koji je rukovodio predmetnom revizijom, u sastavu senatora-rukovodioca dr Branislava Radulovića i senatora-člana dr Milana Dabovića ocijenio je da se programi za rano otkrivanje raka grlića materice i raka debelog crijeva, u periodu od 2011-2024. godine, nijesu u dovoljnoj mjeri efikasno sprovodili, odnosno organizacija i sprovođenje programa skrininga nijesu bili sistemski uređeni i organizovani na način koji bi obezbijedio postizanje planiranih rezultata- kazali su iz DRI.
Dostupne procjene za 2022. Godinu, dodaju, ukazuju da su stope incidence i mortaliteta u Crnoj Gori relativno visoke u odnosu na evropski prosjek.&nbsp;
- Prema podacima Instituta za onkologiju KCCG, tokom 2023. godine 93 žene su imale novodijagnostikovani rak grlića materice, a u 61% slučajeva bolest je otkrivena u inoperabilnom stadijumu, što ukazuje na kasno otkrivanje bolesti i ograničen efekat skrininga- navodi se u saopštenju DRI.
U periodu 2011–2024. godine programi ranog otkrivanja raka nijesu bili sistemski uređeni na način koji bi obezbijedio ostvarenje planiranih ciljeva.
- Nacionalni programi donijeti 2011. godine nijesu ažurirani, a važeći nacionalni vodiči za sprovođenje skrininga nijesu doneseni. Aktivnosti su se realizovale oslanjanjem na međunarodne smjernice, bez njihovog preciznog normiranja u domaćem regulatornom okviru. Operativni/akcioni planovi nijesu izrađivani, čime je ograničeno praćenje realizacije ciljeva i mjerenje rezultata- navodi se u saopštenju.
DRI je, kako navode, utvrdila da nijesu uspostavljeni funkcionalni registri skrininga, niti je obezbijeđena puna funkcionalnost Registra malignih neoplazmi.
- Registar za rak je formalno uspostavljen 2013. godine u okviru Institut za javno zdravlje Crne Gore, ali nakon objavljivanja izvještaja za 2013. godinu nijesu publikovani redovni godišnji izvještaji. Bez funkcionalnih registara nije moguće pratiti ishode skrininga, mjeriti kvalitet programa, procijeniti uticaj na incidencu i mortalitet i planirati zdravstvene politike na osnovu pouzdanih podataka- kazali su iz DRI.
Ističu da je revizijom utvrđeno da obuhvat ciljne populacije u periodu 2023–2024. godine ostaje nizak.
- Kod skrininga raka grlića materice obuhvat je iznosio 20,31% (2023) i 15,80% (2024). Kod skrininga raka debelog crijeva obuhvat je iznosio 21,76% (2023) i 24,53% (2024). Model pozivanja, koji se dominantno oslanja na domove zdravlja i izabrane doktore, bez obavezujućih mehanizama sprovođenja, nije obezbijedio ujednačen i adekvatan obuhvat- preciziraju iz DRI.
Utvrđena su, kako kažu, značajna odstupanja između programom definisane populacije i rezidentne populacije prema popisu iz 2023. godine. U odsustvu registara, prema mišljenju DRI, postoji rizik da administrativna i organizaciona ograničenja značajno utiču na definisanje populacije, što može dovesti do precjenjivanja pokrivenosti skriningom.
- DRI zaključuje da planirani ciljevi skrining programa nijesu ostvareni, niti je moguće njihovo pouzdano praćenje. Ne postoje dokazi o značajnom povećanju ranog otkrivanja malignih bolesti niti o smanjenju učestalosti i mortaliteta od raka grlića materice i raka debelog crijeva u posmatranom periodu. Bez jasno definisane ciljne populacije, adekvatnog obuhvata i funkcionalnih registara, organizovani skrining programi ne mogu ostvariti svoju osnovnu svrhu- poručili su.
Kako navode, usljed nedostatka podataka o kretanju dugoročnih ishodnih indikatora (distribucija stadijuma pri dijagnozi, stopa incidence, stopa mortaliteta), DRI nije bila u mogućnosti da ocijeni efekte, tj. rezultate sprovođenja nacionalnih programa za rano otkrivanje raka grlića materice i debelog crijeva.
- DRI je dala 11 preporuka koje se odnose na: donošenje i ažuriranje nacionalnih vodiča i programa, izradu operativnih planova, uspostavljanje funkcionalnih registara skrininga i jačanje Registra za rak, unapređenje modela pozivanja ciljne populacije, uspostavljanje dokumentovane kontrole kvaliteta, unapređenje sistema finansiranja i evidencije troškova- navodi se u saopštenju.
Revizija je, ističu, sprovedena u skladu sa Sporazumom o vršenju paralelne revizije u oblasti zdravstvene zaštite između DRI Crne Gore i DZR Republike Sjeverne Makedonije, u skladu sa principima GUID 9000 Kooperativnih revizija između vrhovnih revizorskih institucija (VRI). Sporazumom je predviđeno da će osim nacionalnih izvještaja biti izrađen i zajednički sumarni izveštaj.
- Subjekti revizije su obavezni da do 6. aprila 2026. godine dostave Akcioni plan za realizaciju preporuka, a do 27. februara 2028. godine Izvještaj o preduzetim radnjama- &nbsp;kazali su iz DRI.
Konačni izvještaj o reviziji, zaključuju, dostavlja se Odboru za zdravstvo, rad i socijalno staranje Skupštine Crne Gore.

Tag: nocenja