U Crnoj Gori, zaključno sa 4. februarom 2026. godine, upisano je 525 jahti, 45 više u odnosu na prošlu godinu, pokazuju podaci Uprave pomorske sigurnosti i upravljanja lukama.
Pod crnogorskom zastavom plove jahte u vlasništvu državljana i kompanija iz više od 40 zemalja, a najviše ih je iz Srbije - 162, odnosno 13 više nego prošle godine.&nbsp;
U vlasništvu građana ili kompanija iz Rusije je 114 plovila, a u crnogorski registar upisana su i ona iz Sjedinjenih Američkih Država, Italije, Ukrajine, Češke, Bjelorusije, Britanije, Austrije, Hrvatske, Estonije... Pored ostalih, jahte na našem primorju imaju i državljani sa Maršalskih i Djevičanskih ostrva.
Povećan je i broj jahti koje su u vlasništvu crnogorskih državljana, pa ih je na početku ove godine bilo 71.
Prema tipu vlasništva registrovanih plovila, dominiraju fizička lica. Oni su upisali čak 425 jahti, a preduzeća 100. Među njima su i brojni biznismeni iz Crne Gore i regiona.
U Crnoj Gori, upis plovila u Registar jahti regulisan je zakonima i propisima koji se odnose na pomorski saobraćaj i registraciju plovnih objekata.&nbsp;
Plovila u Registar jahti mogu upisati državljani Crne Gore, ali i stranci pod uslovom da ispunjavaju zakonske uslove i imaju prebivalište ili boravište u Crnoj Gori, kao i strane kompanije koje imaju predstavništvo ili registrovanu poslovnu aktivnost u Crnoj Gori.

Tamara Klikovac

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Rast broja jahti koje plove pod crnogorskom zastavom, najbrojniji vlasnici srpski državljani

U Crnoj Gori je arbitraža, kao fleksibilan i specijalizovan mehanizam vansudskog rješavanja sporova, normativno uređena i usklađena sa ključnim međunarodnim standardima, ali praksa pokazuje da je privreda nedovoljno koristi - ocijenio je advokat Vanja Mugoša.
Da bi se arbitraža afirmisala kao pouzdana i efikasna alternativa sudskom postupku potrebno je, ističe on, raditi na više frontova.
- Prije svega, nužna je sistematična edukacija preduzeća, posebno u finansijskom i građevinskom sektoru, gdje se najčešće zaključuju ugovori veće vrijednosti i sadrže kompleksne tehničke elemente - rekao je Mugoša listu Glasnik Privredne komore (PKCG).
On je dodao da bi kompanije u tim oblastima trebalo da znaju prednosti arbitraže, kao što su mogućnost imenovanja stručnih arbitara, veća procesna fleksibilnost i brže donošenje odluka.&nbsp;
- Takođe, treba povećati vidljivost Arbitražnog suda pri PKCG kroz stručne skupove, radionice i objavljivanje sažetaka odluka i modela klauzula. Transparentnost i dostupnost informacija ključne su za povjerenje privrede - poručio je Mugoša, koji je pravni stručnjak u oblasti arbitražnog prava.
On smatra da je neophodno raditi na uklanjanju uobičajenih predrasuda, prije svega uvjerenja da je arbitraža „skupa“ ili rezervisana za međunarodne sporove.&nbsp;
- Pravilno uređen troškovnik i djelimična digitalizacija postupka, kao i promocija statističkih pokazatelja koji potvrđuju skraćeno trajanje postupka i visoku stopu izvršivosti odluka, dodatno bi ohrabrili privrednike. Konačno, posebnu ulogu imaju advokati i pravnici u kompanijama, koji kreiranjem jasnih i balansiranih arbitražnih klauzula mogu unaprijed obezbijediti pravnu sigurnost i efikasno rješavanje eventualnih sporova - objasnio je Mugoša.&nbsp;
Adekvatno ugovaranje i pravovremeno upućivanje na arbitražu ključni su, prema njegovim riječima, za njenu širu primjenu u crnogorskoj privredi.
On je podsjetio da je prva savremena institucija za arbitražu u Crnoj Gori osnovana početkom 2006. godine u okviru PKCG, dok je Zakon o arbitraži donesen 2015. godine. Arbitražni način rješavanja sporova, međutim, nije zaživio u punoj mjeri.
Mugoša je kazao da integracija u EU donosi novu vrijednost i u toj oblasti, te da bi arbitražni postupak i prednosti alternativnog rješavanja sporova trebalo dodatno promovisati.
On smatra da su skupovi, koje o arbitraži organizuje PKCG, veoma važni za dodatnu promociju tog načina rješavanja sporova.
- U narednom periodu se u organizovanje i popularizovanje takvih i sličnih skupova moraju uključiti svi akteri. Posebno treba animirati građevinske inženjere i vještake, te pravnike i advokate, kako bi se svi dodatno obučili i pripremili za proces koji će biti preovlađujući od ulaska u EU - rekao je Mugoša.
On je upozorio da arbitraža, kao i svaki procesni mehanizam, nosi određene rizike koji se primarno odnose na izbor arbitara, troškove postupka i materijalno-procesne odluke koje nijesu podložne širokoj sudskoj kontroli.&nbsp;
- Najčešći rizici koje vidimo su mogućnost stvarne ili makar percepirane pristrasnosti arbitara, nedovoljna transparentnost u pojedinim fazama postupka i zloupotrebe procedure - poput odugovlačenja ili taktičkih prigovora - rekao je Mugoša.
Zaštita stranaka, prema njegovim riječima, u najvećoj mjeri zavisi od kvaliteta arbitražne klauzule i pravilnog izbora institucije i arbitara.&nbsp;
- Precizno ugovorena klauzula koja sadrži mehanizme imenovanja arbitara, kriterijume stručnosti, pravila o zamjeni arbitra u slučaju sumnje u nepristrasnost i jasno određene procesne korake predstavlja osnovni preventivni mehanizam - objasnio je Mugoša.
Rizik od pristrasnosti se, kako je dodao, umanjuje izborom nezavisnih i tehnički kompetentnih arbitara, posebno u sporovima visokog stepena tehničke složenosti, kao što su infrastrukturni ili inženjerski projekti.
- Institucionalna arbitraža, poput one pri PKCG, dodatno doprinosi sigurnosti, jer obezbjeđuje unaprijed utvrđena pravila i nadzor nad procesnim integritetom. U pogledu zabrane zloupotreba, značajno je da pravila postupka predvide procesnu disciplinu, uključujući rokove za podneske, ograničenja u pogledu podnošenja ponovljenih prigovora i mogućnost sankcionisanja odugovlačenja - saopštio je Mugoša.&nbsp;
Transparentnost se, prema njegovim riječima, postiže jasnim vođenjem zapisnika, dostavljanjem odluka i primjenom međunarodnih standarda. Sve navedeno pokazuje da uz pravilno ugovaranje i institucionalni okvir, arbitražni postupak predstavlja stabilan, predvidiv i efikasan mehanizam rješavanja sporova, a identifikovani rizici se mogu svesti na minimum.
On smatra da geopolitika može uticati na izbor arbitražnog suda i sprovođenje odluka, te da rast troškova arbitražnih postupaka može obeshrabriti potencijalne učesnike, posebno manje kompanije. Pandemija koronavirusa je, prema njegovim riječima, otvorila mogućnost online saslušanja, što je neminovno otvorilo pitanja povjerljivosti i zaštite podataka.
- Sada se već sa sigurnošću može pretpostaviti da će doći do potpune digitalizacije postupaka uz sve veću primjenu vještačke inteligencije. Sigurno će doći do većeg ugovaranja arbitražnih klauzula, te postupaka arbitraže u nekim novim industrijama, što će opet zahtijevati jačanje reformi u arbitražama kroz modernizaciju pravila i jačanje kapaciteta za složene sporove, te transparentnost i standardizaciju kroz veću harmonizacija pravila i smjernica - naveo je Mugoša.&nbsp;
On je rekao da arbitraže moraju tražiti mehanizme koji će ih voditi u korak s vremenom i novim tehnologijama, te omogućiti da ih potencijalni učesnici biraju kao kompetentno i poželjno mjesto za rješavanje sporova.
- Kako će to izgledati i oće li se uspjeti u tome, teško je odgovoriti. Ipak, vjerujem da će se to desiti. U tom procesu, advokati imaju jednu od ključnih uloga i oni su ti koji svojim znanjem i savjetima mogu učiniti arbitražu dostupnijom i sigurnijom za privredu - zaključio je Mugoša.

Portal ETV

Mugoša: Privreda nedovoljno koristi arbitražu

U Crnoj Gori je, prema podacima Centralne banke (CBCG), na kraju decembra prošle godine u blokadi bilo 21,21 hiljada preduzeća i preduzetnika, 0,13 odsto više nego na kraju novembra.
Ukupan iznos duga na osnovu kojeg su blokirani računi je 1,59 milijardi eura, što je 1,23 odsto više nego u novembru.
Koncentracija duga je, kako je saopšteno iz CBCG, relativno velika, tako da deset najvećih dužnika, odnosno 0,05 odsto ukupno evidentiranih, učestvuje sa 36,91 odsto u ukupnom iznosu blokade. Njima je blokirano 587,13 miliona eura.
Kako se navodi, 55,56 odsto ukupnog iznosa blokade ili 883,67 miliona eura, otpada na 50 najvećih dužnika, koji čine 0,24 odsto svih evidentiranih.
U neprekidnoj blokadi do jedne godine bilo je 1,27 hiljada dužnika čija je blokada iznosila 35,4 miliona eura, što je 2,23 odsto ukupnog iznosa blokade.
Duže od godinu u blokadi je 19,93 hiljade kompanija ili preduzetnika, kojima je blokirano 1,56 milijardi eura.

U blokadi 21,21 hiljada preduzeća

Centralna banka (CBCG) objavila je novi spisak preduzeća sa blokiranim računima, na kojem se nalazi 27 blokiranih preduzeća više nego na prethodnom.
Na novom spisku, koji CBCG u skladu sa Zakonom o platnom prometu objavljuje mjesečno, nalazi se 21,2 hiljade kompanija sa evidencije Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) i CBCG. Od ukupnog broja blokiranih preduzeća, 3,45 hiljada ih je na evidenciji CBCG, a ne nalaze se u CRPS-u.
U skladu sa Zakonom o platnom prometu, obaveza CBCG je da objavljuje podatke u vezi sa postupkom prinudne naplate i to nazive kompanija, odnosno preduzetnika, njihove matične brojeve, iznose blokade računa i broj dana neprekidnog trajanja blokade.
Iz CBCG su objasnili da se matični brojevi za preduzetnike ne objavljuju, jer se u Centralnom registru transakcionih računa Centralne banke, oni vode po jedinstvenom matičnom broju (JMB) građana, čije objavljivanje nije u skladu sa Zakonom o zaštiti podataka o ličnosti.
Podatke CBCG objavljuje jednom mjesečno na internet stranici, prvog radnog dana po isteku mjeseca, sa presjekom stanja na posljednji dan u mjesecu, po azbučnom redu naziva preduzeća i preduzetnika.
U periodu od jula 2012, kada je CBCG počela da objavljuje podatke, do 9. januara 2014. godine, podaci su objavljivani u skladu sa tada važećim zakonom o platnom prometu u zemlji i to za kompanije, odnosno preduzetnike kada je blokada računa iznosila više od deset hiljada eura u neprekidnom trajanju više od 30 dana.
Imena kompanija se objavljuju na sajtu CBCG, www.cbcg.me, a u cilju obezbjeđivanja pune nepristrasnosti objavljuju se po azbučnom redu.

Više blokiranih preduzeća

U Crnoj Gori je, prema podacima Centralne banke (CBCG), na kraju novembra u blokadi bilo 21,18 hiljada preduzeća i preduzetnika, 0,1 odsto više nego na kraju oktobra.
Ukupan iznos duga na osnovu kojeg su blokirani računi je 1,57 milijardi EUR, što je 0,98 odsto više nego u oktobru.
Koncentracija duga je, kako je saopšteno iz CBCG, relativno velika, tako da deset najvećih dužnika, odnosno 0,05 odsto ukupno evidentiranih, učestvuje sa 36,49 odsto u ukupnom iznosu blokade. Njima je blokirano 573,43 miliona EUR.
Kako se navodi, 55,22 odsto ukupnog iznosa blokade ili 867,63 miliona EUR, otpada na 50 najvećih dužnika, koji čine 0,24 odsto svih evidentiranih.
U neprekidnoj blokadi do jedne godine bilo je 1,25 hiljada dužnika čija je blokada iznosila 36,9 miliona EUR, što je 2,35 odsto ukupnog iznosa blokade.
Duže od godinu u blokadi je 19,93 hiljade kompanija ili preduzetnika, kojima je blokirano 1,53 milijarde EUR.

1250x600

1084x550

U blokadi 21,18 hiljada preduzeća

U Crnoj Gori je, prema podacima Centralne banke (CBCG), na kraju oktobra u blokadi bilo 21,16 hiljada preduzeća i preduzetnika, 0,11 odsto više nego na kraju septembra.
Ukupan iznos duga na osnovu kojeg su blokirani računi je 1,56 milijardi eura, što je 1,31 odsto više nego u septembru.
Koncentracija duga je, kako je saopšteno iz CBCG, relativno velika, tako da deset najvećih dužnika, odnosno 0,05 odsto ukupno evidentiranih, učestvuje sa 36 odsto u ukupnom iznosu blokade. Njima je blokirano 560,15 miliona eura.
Kako se navodi, 54,77 odsto ukupnog iznosa blokade ili 852,29 miliona eura, otpada na 50 najvećih dužnika, koji čine 0,24 odsto svih evidentiranih.
U neprekidnoj blokadi do jedne godine bilo je 1,25 hiljada dužnika čija je blokada iznosila 36,88 miliona eura, što je 2,37 odsto ukupnog iznosa blokade.
Duže od godinu u blokadi je 19,91 hiljada kompanija ili preduzetnika, kojima je blokirano 1,52 milijarde eura.

U blokadi 21,16 hiljada kompanija

U Crnoj Gori je u petogodišnjem periodu, odnosno od 2021. do ove godine, došlo do rasta broja preduzeća koja imaju veb sajt, pokazalo je istraživanje Monstata.
Procenat preduzeća koja imaju veb sajt u ovoj godini iznosi 87,3 odsto.
- U ovoj godini, procenat broja preduzeća koja imaju veb sajt je porastao 2,7 procentnih poena u odnosu na 2021, odnosno sa 84,6 odsto na 87,3 odsto - navodi se u istraživanju Monstata pod nazivom Upotreba informaciono-komunikacionih tehnologija u preduzećima.
U Crnoj Gori je 100 odsto anketiranih preduzeća izjavilo da ima pristup internetu.
Iz Monstata su napomenuli da se podaci odnose samo na preduzeća koja u svom poslovanju koriste internet u ovoj godini.
Od preduzeća koja imaju veb sajt, 78,8 odsto je izjavilo da omogućava pristup proizvodnim katalozima i cjenovnicima, dok 67,4 odsto posjeduje linkove ili reference na profilima društvenih mreža.
Od preduzeća koja imaju pristup internetu, 99,2 odsto je odgovorilo da koristi DSL ili neku drugu vrstu fiksne širokopojasne konekcije sa internetom.
Mobilnu širokopojasnu konekciju koristi 82,8 odsto preduzeća, što predstavlja rast od 0,2 procentna poena u odnosu na prethodnu godinu.

Monstat: Raste broj preduzeća koja imaju veb sajt

Centralna banka (CBCG) objavila je novi spisak preduzeća sa blokiranim računima, na kojem se nalazi sedam blokiranih kompanija manje nego na prethodnom.
Na novom spisku, koji CBCG u skladu sa Zakonom o platnom prometu objavljuje mjesečno, nalazi se 20,96 hiljada kompanija sa evidencije Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) i CBCG. Od ukupnog broja blokiranih preduzeća, 3,45 hiljada ih je na evidenciji CBCG, a ne nalaze se u CRPS-u.
U skladu sa Zakonom o platnom prometu, obaveza CBCG je da objavljuje podatke u vezi sa postupkom prinudne naplate i to nazive kompanija, odnosno preduzetnika, njihove matične brojeve, iznose blokade računa i broj dana neprekidnog trajanja blokade.
Iz CBCG su objasnili da se matični brojevi za preduzetnike ne objavljuju, jer se u Centralnom registru transakcionih računa Centralne banke, oni vode po jedinstvenom matičnom broju (JMB) građana, čije objavljivanje nije u skladu sa Zakonom o zaštiti podataka o ličnosti.
Podatke CBCG objavljuje jednom mjesečno na internet stranici, prvog radnog dana po isteku mjeseca, sa presjekom stanja na posljednji dan u mjesecu, po azbučnom redu naziva preduzeća i preduzetnika.
U periodu od jula 2012, kada je CBCG počela da objavljuje podatke, do 9. januara 2014. godine, podaci su objavljivani u skladu sa tada važećim zakonom o platnom prometu u zemlji i to za kompanije, odnosno preduzetnike kada je blokada računa iznosila više od deset hiljada eura u neprekidnom trajanju više od 30 dana.
Imena kompanija se objavljuju na sajtu CBCG, www.cbcg.me, a u cilju obezbjeđivanja pune nepristrasnosti objavljuju se po azbučnom redu.

Manje preduzeća u blokadi

U Crnoj Gori je, prema podacima Centralne banke (CBCG), na kraju novembra u blokadi bilo 20,95 hiljada preduzeća i preduzetnika, 0,24 odsto više nego na kraju oktobra.
Ukupan iznos duga na osnovu kojeg su blokirani računi je 1,35 milijardi eura, što je 0,35 odsto više nego u oktobru.
Koncentracija duga je, kako je saopšteno iz CBCG, relativno velika, tako da deset najvećih dužnika, odnosno 0,05 odsto ukupno evidentiranih, učestvuje sa 31,93 odsto u ukupnom iznosu blokade. Njima je blokirano 429,46 miliona eura.
Kako se navodi, 51,57 odsto ukupnog iznosa blokade ili 693,75 miliona eura, otpada na 50 najvećih dužnika, koji čine 0,24 odsto svih evidentiranih.
U neprekidnoj blokadi do jedne godine bilo je 1,84 hiljade dužnika čija je blokada iznosila 23,27 miliona eura, što je 1,73 odsto ukupnog iznosa blokade.
Duže od godinu u blokadi je 19,11 hiljada kompanija ili preduzetnika, kojima je blokirano 1,32 milijarde eura.

U blokadi 20,95 hiljada kompanija

Knjiga „Crnogorska raskršća II“ Marka Špadijera, istaknutog publiciste i društvenog radnika, novo je izdanje Matice crnogorske i Nacionalne zajednice Crnogoraca Hrvatske. Radi se o izboru tekstova objavljenih u periodu 2008–2025, svjedočanstvima koja su, prema riječima autora, dugogodišnjeg generalnog sekretara Matice crnogorske i urednika prvih 100 brojeva časopisa „Matica“, nadživjela trenutak u kome su nastala.&nbsp;
Prvi dio „Crnogorskih raskršća“ sadrži tekstove objavljene od 1987. do 2007. godine, od promjene sistema i tranzicije do obnove nezavisnosti. Nova knjiga bavi se postreferendumskom Crnom Gorom sa njenim, kako navodi autor u svom predgovoru, „traumatičnim traganjima za sopstvenim likom i nastojanjima da nađe svoje mjesto u svijetu.“
– Suverenost Crne Gore, za koju sam se sa svojim prijateljima borio sa toliko strasti, nije donijela društvene promjene o kojima smo maštali. Vladajuća partija je prigrabila za sebe tekovine referenduma i nije iskoristila naraslu patriotsku i građansku energiju da uključi što više kreatvnih ljudi u demokratski preobražaj društva. Nastavljena je praksa da se uspješnost politike mjeri korisnošću za partijske interese. Kod ne malog broja građana i vanpartijskih intelektualaca došlo je do razočarenja i pasivizacije, dok se opozicija pribrala i nastavila s agresivnom opstrukcijom suverenosti i oslanjanje na SPC i saveznike van zemlje – navodi Špadijer.
On dodaje da u trenutku kad je bio uvjeren da je Crna Gora na raskršću istorije izabrala dug i siguran samostalan put dostojanstva, demokratije i prosperiteta, pokazalo se da nas jedni izbori mogu opet dovesti na raskrsnicu.&nbsp;
– Crnoj Gori kao da je suđeno da stalno strepi nad budućnošću. Zadnjih pet godina je nastalo vrijeme identitetskog haosa. Crna Gora je ostala u evropskom kostimu skrojenom na referendumu, ali se vratila koketiranju sa starim ljubavnicima – navodi Špadijer.&nbsp;
Ističe da je kad se vratio na tekstove objavljene u ovoj knjizi zapazio da je često bio nerealni optimista.&nbsp;
– Ne kajem se zbog te zablude. Nažalost, počinjem da na svijet gledam bez iluzija, gotovo bez nade. Na globalnom planu gospodare zakoni čija snaga leži u nuklearnom topuzu, trijumfu desnice i preziru prema čovjeku, a na domaćem minhauzenskom salonu čudesa caruju obmane svake vrste. To nije moj svijet i spreman sam da ga napustim bez žala – zaključuje Špadijer.&nbsp;
Ova knjiga uvjerljivo demonstrira oštrinu pera i bistrinu pameti našeg autora, a riječ je o raznovrsnim publicističkim žanrovima: intervjui, analize političkih događanja, sjećanja na sopstvenu društveno-političku djelatnost i ljude sa kojima je sarađivao, eseji koji tematizuju kulturne politike u Crnoj Gori, ističe u pogovoru književnik i nasljednik Marka Špadijera na mjestu urednika časopisa „Matica“ Dragan Radulović.&nbsp;
– U ovoj knjizi nalaze se odabrani tekstovi koji na najbolji način osvjetljavaju bogata intelektualna interesovanja autora i njegovo shvatanje društvenog angažmana koje pristoji mislećem biću u politički turbulentnim vremenima. A naslov koji je dao svojoj knjizi sugeriše da se Crna Gora uvijek nalazi pred izazovima koji temeljno propituju njenu budućnost, da u crnogorskom slučaju ništa nije zauvijek dato a da ne zahtijeva neprekidnu brigu i održavanje – zapisao je Radulović.&nbsp;
Knjiga „Crnogorska raskršća II“ objavljena je u okviru biblioteke „Svjedočanstva vremena“, a u ime izdavača je potpisuju Ivan Ivanović, generalni sekretar Matice crnogorske i Petar Popović, predsjednik Nacionalne zajednice Crnogoraca Hrvatske.&nbsp;

Crna Gora se uvijek nalazi pred izazovima koji temeljno propituju njenu budućnost

Sjevernokorejski lider Kim Džong Un, u pratnji svoje ćerke, otvorio je ulicu sa stanovima namenjenim porodicama vojnika poginulih boreći se zajedno sa Rusijom protiv Ukrajine, javila je danas sjevernokorejska agencija KCNA.
Sjeverna Koreja je poslala hiljade vojnika da se bore zajedno sa Moskvom u invaziji na Ukrajinu, pokrenutoj prije gotovo četiri godine, prema podacima južnokorejskih i zapadnih obavještajnih agencija.
Seul procjenjuje da je ubijeno najmanje 2.000 sjevernokorejskih boraca.
– Prije smrti, herojski mučenici su morali da zamišljaju svoje drage porodice koje žive u zemlji koja je i dalje prosperitetna – rekao je Kim u govoru povodom otvaranja nove ulice.
Fotografije koje je objavila agencija KCNA prikazuju lidera kako posjećuje nove stanove, u pratnji svoje ćerke Džu Ae.
Tinejdžerka je jasno „određena za njegovu nasljednicu“, saopštila je južnokorejska obavještajna služba prošle nedjelje, navodeći njeno učešće u događajima visokog profila sa ocem.
Kao zamjenu za snage, Rusija šalje Sjevernoj Koreji finansijsku pomoć, vojnu tehnologiju, kao i zalihe hrane i energije, prema navodima analitičara.

Kim Džong Un otvorio ulicu za porodice vojnika poginulih u Ukrajini

Radna grupa EU za proširenje razmatraće sjutra nacrt zajedničke pozicije Unije vezano za zatvaranje Poglavlja 21 u pristupnim pregovorima sa Crnom Gorom.&nbsp;
Prema dokumentu Savjeta EU, u koji je portal RTCG imao uvid, Evropska komisija predstaviće na toj sjednici nacrt zajedničke pozicije za Poglavlje 21 - Trans-evropske mreže, koje se odnosi na obezbjeđivanje dodatnih sredstava iz evropskih fondova za unapređenje saobraćajne infrastrukture.
To poglavlje, kako je objašnjeno, govori o načinu povezivanja Evrope u dijelu saobraćajne infrastrukture i transporta energenata.&nbsp;
Crna Gora je 26. januara na Međuvladinoj konferenciji sa EU u Briselu privremeno zatvorila Poglavlje 32, koje se odnosi na finansijski nadzor. To je 13. zatvoreno poglavlje od ukupno 33, čime je zaokruženo oko 40 odsto pregovaračkog procesa.
Zatvaranjem poglavlja 32 Crna Gora je, kako poručuju iz institucija, napravila važan korak ka ispunjavanju završnih kriterijuma za zatvaranje klastera 1, u kojem se nalaze i ključna poglavlja 23 i 24, koja predstavljaju temelj ukupnog pregovaračkog procesa i daljeg puta ka punopravnom članstvu u EU.
Poglavlje 32 – Finansijski nadzor odnosi se na uspostavljanje i primjenu sistema kontrole javnih finansija u skladu sa standardima EU. Obuhvata javnu unutrašnju finansijsku kontrolu, eksternu reviziju i zaštitu finansijskih interesa EU, sa ciljem da se obezbijedi zakonito, transparentno i efikasno upravljanje budžetskim i EU sredstvima.
Zatvaranje tog poglavlja znači da država kandidat ima funkcionalan i pouzdan sistem kontrole javnih finansija i sposobnost da štiti nacionalna i buduća finansijska sredstva EU.
Krajem prošle godine zatvoreno je pet pregovaračkih poglavlja, koja se odnose na pravo osnivanja preduzeća i sloboda pružanja usluga, slobodno kretanje kapitala, privredno pravo, poljoprivredu i ruralni razvoj i ribarstvo.

Pozicija za Poglavlje 21 sjutra pred Radnom grupom EU

Devet mjeseci nakon smrti devetnaestogodišnje Tijane Radonjić tokom parasejlinga u Budvi, Osnovno državno tužilaštvo u Kotoru zaključilo je da niko nije odgovoran za ovu tragediju, piše <a href="https://www.pobjeda.me/clanak/tuzilastvo-utvrdilo-da-niko-nije-kriv-za-smrt-tijane-radonjic" target="_blank">Pobjeda.</a>
U obrazloženju o odbacivanju krivične prijave navodi se da ne postoji osnovana sumnja da je bilo ko od organizatora i posade odgovoran za teško djelo protiv opšte opasnosti ili bilo koje drugo krivično djelo koje se goni po službenoj dužnosti.
Sa druge strane, porodica stradale djevojke ne prihvata takav epilog.
Prema navodima žalbe Višem državnom tužilaštvu na ovu odluku, koju potpisuje advokat Mirko Bogićević, ona je donijeta uz selektivnu ocjenu dokaza, zanemarivanje ključnog video-materijala i potcjenjivanje nalaza sudskog vještaka pomorsko-saobraćajne struke.
<h2>Tragedija</h2>
Tragedija se dogodila 28. maja 2025. godine, oko 11 časova, kada je Tijana Radonjić prihvatila promotivnu vožnju parasejlingom na budvanskoj rivijeri u organizaciji firme „Jet Sky Budva“.
Let je počeo kod Slovenske plaže, a plovilo se potom udaljilo ka otvorenom moru, u pravcu plaže Mogren.
Na gliseru registarske oznake 858BD nalazili su se vozač Mevlut Kaya i pomoćnik Igor Jokić.
U jednom trenutku, Tijana je, prema snimku sa kamere postavljene na padobranu, počela da maše i viče, potom pokušala da se podigne iz sjedišta, otkopčala prsluk i zaštitni pojas, izašla iz sjedišta i pala u more sa visine procijenjene između 50 i 70 metara.
Prema obdukcionom nalazu Kliničkog centra Crne Gore, smrt je nastupila usljed utopljenja i poremećaja disanja zbog udisanja krvi iz rascijepa pluća. Povrede su, kako se navodi, nastale usljed pada sa visine i udara o morsku površinu.
Ključni dokaz u predmetu je video-snimak sa kamere postavljene na padobranu, koji traje 24 minuta i 56 sekundi i prati cijeli tok leta.
Upravo ovaj snimak, prema punomoćniku porodice pokojne Tijane, ruši tezu tužilaštva da nema odgovornosti i da je postojala realna mogućnost da se tragedija spriječi.
- Taj snimak ne prikazuje iznenadan i neobjašnjiv pad, kako je to šturo interpretirano u rješenju o odbacivanju krivične prijave, već jasno dokumentuje duži period panike, dozivanja u pomoć i izostanka reakcije posade - navodi advokat Bogićević u žalbi.
Međutim, tužilac koji je odbacio krivičnu prijavu konstatuje da se na snimku ne vidi pucanje opreme, mehaničko oštećenje niti spontano otkazivanje sistema vezivanja, već radnje koje je, kako navodi, preduzela sama nastradala.
Advokat Bogićević u žalbi ističe da se na snimku jasno vidi i čuje da Tijana, nakon što je padobran dostigao veću visinu, počinje da maše rukama i doziva posadu.
Njen strah, tvrdi punomoćnik, traje puna dva minuta i 25 sekundi, tokom kojih glasno traži da se vožnja prekine i da se padobran spusti.
Uprkos tome, niko sa plovila nije reagovao.
- To je bio nedvosmislen signal opasnosti i poziv u pomoć, koji je morao biti uočen i shvaćen kao alarm - navodi on.
Još dramatičniji je podatak da, kako tvrdi, posada tek četiri minuta i 27 sekundi nakon Tijaninog pada primjećuje da je više nema u padobranu.
Posada, kako je istaknuto, zbirno sedam minuta nije imala nadzor nad osobom koja se nalazi u vazduhu, na desetine metara iznad mora.
Upravo ta vremenska linija, precizno označena minutima i sekundama, za porodicu Radonjić i njihovog advokata predstavlja dokaz ozbiljnog propusta.
Advokat Bogićević u žalbi ističe da tužilaštvo snimku nije posvetilo dužnu pažnju, jer je kompletan događaj analiziran u svega nekoliko rečenica, bez detaljnog osvrta na ton, sadržaj i trajanje Tijaninih poziva u pomoć.
<h2>Kontradiktornosti</h2>
Odluka tužilaštva, kako navodi advokat Bogićević, zasnovana je na kontradiktornim iskazima članova posade i vlasnika firme Mirka Krdžića, koja je organizovala parasejling.
- Jedan član posade izjavio je da je vidio trenutak kada se djevojka odvezivala i da je pokušao da reaguje spuštanjem padobrana. Drugi je, pak, naveo da nijesu vidjeli sam pad i da su tek kasnije primijetili da se nešto čudno dešava sa padobranom - navodi advokat Bogićević.
Različite su i verzije o tome ko je prvi pritekao u pomoć i ko je djevojku izvukao iz mora.
Kaya je u istrazi naveo da je, čim je primijetio da djevojka pada, pokušao da reaguje spuštanjem padobrana, te da je Jokić odmah skočio u more kako bi joj pomogao i podigao je u plovilo.
Međutim, Jokić je ispričao drugačiju verziju događaja.
On je naveo da ni on ni kapetan nijesu vidjeli sam trenutak pada, već da su tek naknadno, nakon što su primijetili da se padobran „čudno ponaša“, shvatili da djevojke nema.
Takođe, izjavio je da su tek od lica sa drugog plovila saznali da je Tijana izvučena iz mora i da je živa, te da su je neki drugi ljudi prevezli na obalu.
Advokat Bogićević ističe da dodatnu dimenziju daje iskaz očevica sa drugog čamca, koji je naveo da je upravo on, zajedno sa spasiocem sa plaže, izvukao djevojku iz mora i pružio joj prvu pomoć, bez pominjanja učešća članova posade parasejlinga u samom činu spašavanja.
Za advokata Bogićevića, kontradiktornosti u iskazima članova posade morale su biti signal za dodatno ispitivanje.
Članovi posade su, prema njegovom mišljenju, morali biti ispitani u svojstvu osumnjičenih.
<h2>Nalaz vještaka</h2>
Posebnu težinu u ovom predmetu ima nalaz vještaka pomorsko-saobraćajne struke Grujice Dudića, koji je ukazao na niz nepravilnosti u organizaciji i sprovođenju parasejlinga.
Vještak Dudić je utvrdio da nijesu bili ispunjeni tehnički uslovi plovila za sportsko-rekreativnu djelatnost parasejlinga, da čamac nije imao odgovarajuće potvrde o ispravnosti vučne opreme, te da nije postojao sistem neposredne komunikacije između osobe u vazduhu i posade.
On je u nalazu konstatovao i da kapetan čamca nije imao propisano ovlašćenje u skladu sa Zakonom o sigurnosti pomorske plovidbe, da posada nije posvetila dužnu pažnju osobi na padobranu, te da je za pad saznala tek nakon reakcije drugih plovila.
Zaključak vještaka bio je da se radilo o nesigurnom i neadekvatno organizovanom pružanju usluge, što je za posljedicu imalo gubitak ljudskog života.
Sa druge strane, tužilaštvo je taj nalaz ocijenilo kao paušalan i proizvoljan, navodeći da nije utvrđena uzročno-posljedična veza između eventualnih propusta i smrti djevojke.
- Čak i ako su postojali određeni administrativni ili organizacioni propusti, nijedan od njih nije bio neposredan uzrok pada. Ključni element za krivičnu odgovornost, izazivanje opšte opasnosti, zahtijeva da radnja osumnjičenih bude direktan uzrok nastupile posljedice. U ovom slučaju, prema stavu tužilaštva, neposredni uzrok pada bilo je samostalno otkopčavanje opreme od strane nastradale - navodi tužilaštvo.
Međutim, advokat Bogićević u žalbi ističe da krivična odgovornost ne mora proisteći isključivo iz aktivne radnje, već i iz propuštanja da se reaguje u situaciji očigledne opasnosti.
- Ako je osoba u vazduhu više od dva minuta jasno signalizirala paniku i tražila da se let prekine, postavlja se pitanje da li je posada imala dužnost i realnu mogućnost da interveniše. Parasejling je aktivnost povećanog rizika, koja podrazumijeva pojačani standard pažnje i kontinuirani nadzor - navodi se u žalbi.
<h2>Regulatorna praznina</h2>
Jedan od argumenata tužilaštva odnosi se na činjenicu da propisi ne predviđaju obavezu posjedovanja posebnog komunikacionog uređaja, poput takozvanog „panik tastera“, između osobe u vazduhu i posade.
Advokat Bogićević nije saglasan ni sa ovim stavom tužilaštva, navodeći da odsustvo izričite norme ne znači odsustvo odgovornosti.
U žalbi se ukazuje da, čak i kada specifična djelatnost nije detaljno normirana, organizator mora primjenjivati opšte principe bezbjednosti i standarde struke. Drugim riječima, ako zakon ne propisuje svaki detalj, to ne znači da je dozvoljeno zanemariti minimum mjera zaštite.
Advokat Bogićević je komentarišući ovaj slučaj za Pobjedu kazao da će odluka Višeg državnog tužilaštva u Podgorici, koje sada razmatra žalbu, imati dalekosežan značaj ne samo za porodicu pokojne Tijane Radonjić, već i za regulisanje i kontrolu adrenalinskih i turističkih aktivnosti na Crnogorskom primorju.
On navodi da ako na snazi ostane zaključak da nema osnova sumnje, to znači da tužilaštvo šalje poruku da ne mora postojati odgovornost u slučaju smrti tokom organizovane, komercijalne djelatnosti povećanog rizika.
- Odluka tužilaštva da odbaci krivičnu prijavu porodice pokojne Tijane otvara dilemu da li je sistem učinio sve da rasvijetli činjenice, ili je prebrzo zaključeno da je riječ o nesreći bez krivca. Za porodicu pokojne devetnaestogodišnjakinje, to pitanje nije pravna apstrakcija, već borba za istinu o tome kako je i zašto ugašen jedan mladi život - kazao je advokat Bogićević.

Tag: preduzeca