Pravilno nošenje školske torbe čuva zdravlje kičmenog stuba, podsjetili su iz crnogorskog Instituta za javno zdravlje.&nbsp;
Ukazuju da preteška torba opterećuje kičmu i remeti pravilan rast djeteta.
- Preporuke higijenologa:
Torba treba da bude 5–10% tjelesne mase djeteta (maksimalno 15%).
Primjer: dijete u prvom razredu (oko 25 kg) → torba do 2,5 kg.
Najteže knjige treba staviti bliže leđima, a koristiti više pregrada za ravnomjernu raspodjelu. Tako se smanjuje naprezanje i poboljšava balans.
Sačuvajmo dječije zdravlje! - naveli su iz IJZ-a.&nbsp;
<div class="embed-block"><iframe id="twitter-widget-0" scrolling="no" frameborder="0" allowtransparency="true" allowfullscreen="true" class="" title="X Post" src="https://platform.twitter.com/embed/Tweet.html?dnt=false&amp;embedId=twitter-widget-0&amp;features=eyJ0ZndfdGltZWxpbmVfbGlzdCI6eyJidWNrZXQiOltdLCJ2ZXJzaW9uIjpudWxsfSwidGZ3X2ZvbGxvd2VyX2NvdW50X3N1bnNldCI6eyJidWNrZXQiOnRydWUsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdHdlZXRfZWRpdF9iYWNrZW5kIjp7ImJ1Y2tldCI6Im9uIiwidmVyc2lvbiI6bnVsbH0sInRmd19yZWZzcmNfc2Vzc2lvbiI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfZm9zbnJfc29mdF9pbnRlcnZlbnRpb25zX2VuYWJsZWQiOnsiYnVja2V0Ijoib24iLCJ2ZXJzaW9uIjpudWxsfSwidGZ3X21peGVkX21lZGlhXzE1ODk3Ijp7ImJ1Y2tldCI6InRyZWF0bWVudCIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfZXhwZXJpbWVudHNfY29va2llX2V4cGlyYXRpb24iOnsiYnVja2V0IjoxMjA5NjAwLCJ2ZXJzaW9uIjpudWxsfSwidGZ3X3Nob3dfYmlyZHdhdGNoX3Bpdm90c19lbmFibGVkIjp7ImJ1Y2tldCI6Im9uIiwidmVyc2lvbiI6bnVsbH0sInRmd19kdXBsaWNhdGVfc2NyaWJlc190b19zZXR0aW5ncyI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdXNlX3Byb2ZpbGVfaW1hZ2Vfc2hhcGVfZW5hYmxlZCI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdmlkZW9faGxzX2R5bmFtaWNfbWFuaWZlc3RzXzE1MDgyIjp7ImJ1Y2tldCI6InRydWVfYml0cmF0ZSIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfbGVnYWN5X3RpbWVsaW5lX3N1bnNldCI6eyJidWNrZXQiOnRydWUsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdHdlZXRfZWRpdF9mcm9udGVuZCI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9fQ%3D%3D&amp;frame=false&amp;hideCard=false&amp;hideThread=false&amp;id=1966893757371957316&amp;lang=sr&amp;origin=https%3A%2F%2Fwww.antenam.net%2Frazonoda%2Fdom_i_porodica%2F380915-institut-za-javno-zdravlje-pravilno-nosenje-skolske-torbe-cuva-zdravlje-kicmenog-stuba-ovo-su-preporuke&amp;sessionId=4a00d8f3ad0745d1ff71d820d9b73213187e6afd&amp;theme=light&amp;widgetsVersion=2615f7e52b7e0%3A1702314776716&amp;width=550px" data-tweet-id="1966893757371957316" style="box-sizing: border-box; max-width: 100%; position: static; visibility: visible; width: 550px; height: 996px; display: block; flex-grow: 1;"></iframe></div>

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Institut za javno zdravlje: Pravilno nošenje školske torbe čuva zdravlje kičmenog stuba

Državna revizorska institucija izvršila je kontrolu realizacije preporuka datih u Izvještaju o reviziji &nbsp;„Uspješnost sprovođenja rodno odgovornog budžetiranja u Crnoj Gori“ i utvrdila da je realizovano 26 odsto preporuka.
U Izvještaju o reviziji uspjeha „Uspješnost sprovođenja rodno odgovornog budžetiranja u Crnoj Gori“ dato je ukupno 39 preporuka za šest subjekata revizije, u cilju unapređenja sprovođenja rodno odgovornog budžetiranja.
- Na osnovu dostavljenih izvještaja o realizaciji preporuka i ocjene revizorskog tima, nadležni Kolegijum je ocijenio, u sastavu dr Branislav Radulović (rukovodilac Kolegijuma) i Vesna Mihailović (članica Kolegijuma) &nbsp;da je 26 odsto preporuka realizovano, 54 odsto preporuka je djelimično realizovano i 20 odsto preporuka je u fazi realizacije, odnosno: deset preporuka je realizovano; dvadeset i jedna preporuka je djelimično realizovana; i osam preporuka je u fazi realizacije - saopšteno je iz DRI.
Nadležni Kolegijum je zaključio da subjekti revizije treba da DRI dostave nove Izvještaje o realizaciji preporuka, u &nbsp;roku od 12 mjeseci i da se Izvještaj DRI o realizaciji preporuka dostavi Odboru za rodnu ravnopravnost Skupštine Crne Gore.
Drugi izvještaj DRI o realizaciji preporuka datih u Izvještaju o reviziji &nbsp;„Uspješnost sprovođenja rodno odgovornog budžetiranja u Crnoj Gori“ &nbsp;je objavljen na zvaničnoj internet stranici <a href="https://www.dri.co.me/izvjestaj-o-realizaciji-preporuka">www.dri.co.me</a>.

1250x600

1084x550

Sprovođenje rodno odgovornog budžetiranja: Realizovano 26 odsto preporuka

Institut za ljekove i medicinska sredstva ispunio je sve preporuke koje je Državna revizorka institucija (DRI) dala u Izvještaju o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja te ustanove za 2022. godinu.
Provjerom realizacije preporuka iz predmetnog izvještaja o reviziji, DRI je izvršila kontrolu realizacije 10 preporuka koje su nakon prve kontrole zahtijevale dalje praćenje.&nbsp;
Nadležni Kolegijum DRI - rukovodilac, predsjedavajući Senatom DRI, senator Zoran Jelić i član, senator dr Milan Dabović zaključio je da je Institut za ljekove i medicinska sredstva u izvještajnom periodu od usvajanja Izvještaja DRI, odnosno 8. septembra 2023. godine do izvršene druge kontrole realizacije preporuka, odnosno 30. juna 2025.godine, realizovao svih 14 datih preporuka (100 odsto).
S tim u vezi, zaključak Kolegijuma je da preporuke iz Izvještaja o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja Instituta za ljekove i medicinska sredstva za 2022. godinu nije potrebno dalje pratiti.&nbsp;
- Državna revizorska institucija, će kroz dostavljanje predmetnog izvještaja upoznati Odbor za zdravstvo, rad i socijalno staranje Skupštine Crne Gore i Odbor za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine Crne Gore, sa statusom realizacije preporuka - poručeno je iz DRI.

Institut za ljekove i medicinska sredstva ispunio sve preporuke DRI

Centar za stručno obrazovanje zaključivao je Ugovore o radu na određeno vrijeme za sistematizovane poslove - odnosno stalna radna mjesta.
To, kako se ukazuje u kontroli realizacije preporuka Državne revizorske institucije (DRI) o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja za 2022. godinu, nije u skladu sa članom 37 stav 1 Zakona o radu kojim je propisano da se ugovor o radu može izuzetno zaključiti na određeno vrijeme.
Četiri od pet lica u 2024. godini zaposleno je, prema njihovim riječima, shodno sporazumu o preuzimanju iz drugog organa, a nakon čega su zaključivani ugovori na određeno vrijeme.
Nadležni Kolegijum DRI, odnosno rukovodilac dr Branislav Radulović i članica kolegijuma Vesna Mihailović zaključili su da je JU Centar za stručno obrazovanje u nedovoljnoj mjeri preduzimao aktivnosti u cilju realizacije preporuka i da je od ukupno 16 preporuka u potpunosti realizovala pet - odnosno 31 odsto.
Nerealizovane su, kako se ističe, tri preporuke - odnosno nijesu otklonjene nepravilnosti koje su utvrđene revizijom.
- Nije u potpunosti otklonjena nepravilnost koja se odnosi na isplatu nadoknada predsjedniku i članovima Upravnog odbora na osnovu rješenja koja su donijeta od strane predsjednice UO, što nije u skladu sa čl. 35 Zakona o zaradama zaposlenih u javnom sektoru kojim je propisano da rješenje o nadoknadama i drugim primanjima za lica koja su izabrana, imenovana ili postavljena u skladu sa propisima donosi organ odnosno radno tijelo koje ih je izabralo, imenovalo ili postavilo - navodi se u izvještaju.
Centar za stručno obrazovanje se, kako su naglasili, u cilju realizacije preporuke obratio Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija, a Komisija za kadrovska i administrativna pitanja Vlade Crne Gore je 11. juna prošle godine predložila Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija da dostavi Vladi Crne Gore Predlog odluke o visini naknade za predsjednika i članove upravnog odbora Centra za stručno obrazovanje na razmatranje i donošenje.
- JU Centar za stručno obrazovanje nije obezbijedila da popis sadrži potrebne podatke kao što su: cijena, stanje u knjigovodstvenoj evidenciji, stanje po popisu (finansijsko), višak i manjak - ukazali su u DRI.
Oni su zaključili da je potrebno da Centar za stručno obrazovanje do 19. decembra ove godine dostavi DRI izvještaj o realizaciji ovih preporuka.

Centar za stručno obrazovanje zaključivao ugovore na određeno za sistematizovane poslove, realizovali tek trećinu preporuka DRI

Državna revizorska institucija (DRI) dala je 23 preporuke datih u „Izvještaju o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja Ministarstva unutrašnjih poslova za 2022. godinu“ koje treba da realizuje Ministarstvo unutrašnjih poslova. 
Nadležni Kolegijum DRI u sastavu dr Branislav Radulović (rukovodilac Kolegijuma) i dr Milan Dabović (član Kolegijuma) zaključio je da je Ministarstvo unutrašnjih poslova u periodu od objavljivanja Izvještaja DRI, 24. oktobra 2023, realizovalo 30 odsto, dok je 52 odsto preporuka u fazi realizacije, odnosno djelimično realizovano.
Ministarstvo unutrašnjih poslova treba da, do 15. maja 2025. godine, za sve preporuke koje nijesu u potpunosti realizovane dostavi novi izvještaj o realizaciji preporuka.
- Izvještaj DRI o realizaciji preporuka datih u Izvještaju o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja Ministarstva unutrašnjih poslova za 2022. godinu, u skladu sa čl. 7 stav 1 tačka 11 Zakona o parlamentarnom nadzoru u oblasti bezbjednosti i odbrane, biće dostavljen Odboru za bezbjednost i odbranu Skupštine Crne Gore - saopšteno je iz DRI.

DRI: MUP realizovao 30 odsto preporuka, izvještaj za ostatak potrebno dostaviti do 15. maja

Ministarstvo zdravlja i Institut za javno zdravlje realizovali su osam do 10 preporuka Državne revizorske institucije u cilju unaprjeđenja upravljanja Nacionalnim programom za rano otkrivanje raka dojke u Crnoj Gori. Dvije preporuke su u fazi realizacije, saopšteno je iz DRI.
Preporuke su date u Izvještaju o reviziji &nbsp;„Uspješnost sprovođenja Nacionalnog programa za rano otkrivanje raka dojke“.
One koje su u fazi realizacije odnose se na uspostavljanje razrađenih i funkcionalnih Registra za rak i Registra skrininga raka dojke i unošenje u sistem potrebnih podataka od strane zdravstvenih ustanova.
- Institut za javno zdravlje je izradio dokument "Nacrt projektnog predloga skrining registra raka dojke" u kome je pojašnjen sadržaj i struktura skrining registra. U Odjeljenju za maligne neoplazme je zadovoljen broj zaposlenih u odnosu na mjesta predviđena sistematizacijom. Organizovane su edukacije na kojima su prisustovali zaposleni iz Registra malignih neoplazmi. Zahtjev za dostavljanje podataka o pacijentima oboljelim od malignih neoplazmi upućenih na liječenje u inostranstvo (za Registar malignih neoplazmi Crne Gore) je upućen Fondu za zdravstveno osiguranje Crne Gore &nbsp;je od strane IJZCG poslat 13.06.2019. godine, ali nije dobijen zvanični odgovor. Zahtjev je ponovljen 18.07.2024. godine - navedeno je u saopštenju DRI.
Nadležni Kolegijum je zaključio da subjekti revizije treba da, za preporuke koje su u fazi realizacije, DRI dostave novi Izvještaj o realizaciji preporuka, do 30. oktobra 2025. godine.
Izvještaj o realizaciji preporuka DRI će se dostaviti subjektima revizije i skupštinskom Odboru za zdravstvo, rad i socijalno staranje.

Radi se na uspostavljanju razrađenih i funkcionalnih registara za rak i skrininga raka dojke

Investiciono-razvojni fond Crne Gore (IRF) našao se pod lupom Državne revizorske institucije (DRI) koja je objavila Konačni izvještaj o realizaciji preporuka datih nakon revizije Godišnjeg finansijskog izvještaja i pravilnosti poslovanja IRF-a za 2022. godinu. Iako je Fond implementirao većinu preporuka, određene nepravilnosti i dalje predstavljaju problem.
Od ukupno 14 preporuka koje je DRI izdala, 11 je realizovano, dok su dvije ostale neispunjene, a jedna je još u fazi realizacije. Neispunjene preporuke se odnose na ključne aspekte poslovanja Fonda, kao što su transparentnost i usklađivanje procedura sa regulativama.
Prva nerealizovana preporuka tiče se usklađivanja pravila, procedura i kriterijuma za odobravanje plasmana uz konsultacije sa Centralnom bankom Crne Gore (CBCG), koja bi trebalo da bude regulator i supervizor u ovoj oblasti. Iako je IRF tražio savjetovanje sa CBCG, ta institucija je odbila da učestvuje u izradi pravila, jer bi to moglo dovesti do sukoba interesa s obzirom na njenu kontrolnu ulogu. Ove procedure i kriterijumi i dalje nijesu javno dostupni, čime se krši princip transparentnosti, što dodatno otežava pristup informacijama zainteresovanim stranama.
Druga nerealizovana preporuka se odnosi na upravljanje rizicima. DRI je naložio Fondu da rizike kojima je izložen svodi na najmanju mjeru, pridržavajući se principa sigurnosti, solventnosti, likvidnosti, disperzije rizika i očuvanja realne vrijednosti kapitala. IRF nije pokazao adekvatno postupanje po ovom pitanju, iako je ovo stalna obaveza menadžmenta Fonda, konstatovano je u izvještaju DRI.
Jedna preporuka je još u fazi realizacije i odnosi se na transparentnost zapošljavanja. IRF-u je preporučeno da, pored preuzimanja zaposlenih od drugih poslodavaca, objavljuje oglase za slobodna radna mjesta u skladu sa Zakonom o posredovanju pri zapošljavanju i pravima za vrijeme nezaposlenosti. Očekuje se da će ova preporuka biti realizovana u narednom periodu, čime bi se povećala transparentnost u zapošljavanju.
Među realizovanim preporukama su značajni koraci ka unapređenju rada Fonda. IRF je, na primjer, nakon konstatovanih nepravilnosti pokrenuo inicijativu za razdvajanje dužnosti organa upravljanja i rukovođenja, odnosno Odbora direktora od izvršnog direktora, kako bi se povećala transparentnost i odgovornost. Takođe, naknadno su pravilno sačinjeni izvještaji u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama, a godišnji izvještaj o aktivnostima dostavljen je u propisanoj formi.
DRI je ostavila dodatni rok od 30 dana za dostavu novog Akcionog plana, kao i rok od 60 dana za novi izvještaj o realizaciji preporuka. To znači da IRF ima dodatno vrijeme da ispravi preostale nepravilnosti i u potpunosti implementira preporuke DRI-a.

DRI ukazala na propuste u radu IRF koji od 2022. nijesu ispravljeni

Nadležni Kolegijum DRI, koji čine rukovodilac Kolegijuma senator Zoran Jelić i član Milan Dabović, izrazio je negativno mišljenje na reviziju usklađenosti poslovanja Rudnik uglja za 2023. godinu i pozitivno mišljenje na reviziju godišnjeg finansijskog izvještaja.
- Pored pozitivnog mišljenja na finansijsku reviziju, DRI skreće pažnju na obavezu subjekta revizije na primjenu prosječne poreske stope prilikom obračuna odloženih poreskih obaveza, a ne najveće propisane stope poreza kako je utvrđeno kontrolom Godišnjeg finansijskog izvještaja za 2023. godinu - naveli su u DRI.
Revizijom pravilnosti su utvrđena odstupanja i neusklađenosti poslovanja društva sa: Zakonom o upravljanju i unutrašnjim kontrolama u javnom sektoru, Zakonom o rudarstvu, Zakonom o radu, Zakonom o javnim nabavkama, Uredbom o visini sredstava za sanaciju i rekultivaciju prostora na kojem se izvode rudarski radovi, Uredbom o naknadi troškova zaposlenih u javnom sektoru, Pravilnikom o zaradama, Pravilnikom o kancelarijskom i arhivskom poslovanju, Pravilnikom o načinu i rokovima za vršenje popisa i obaveza pravnog lica i Pravilnikom o kontnom okviru i sadržini računa u kontnom okviru za pravna lica registrovana za obavljanje privredne i djelatnosti i druga pravna lica.
- Kroz reviziju usklađenosti poslovanja DOO „Rudnik uglja“ – AD Pljevlja za 2023. godinu, DRI je utvrdila sljedeće ključne nepravilnosti i to:
- samo 472.230 eura, odnosno 13,91 odstonamjenskih rezervisanih sredstava uloženo za rekultivaciju površina Rudnika uglja AD Pljevlja. Procjena ulaganja Društva za ovu namjenu iznosi 395.053 eura za period od 2020 do 2025. godine;
- obaveze iz Zakona o upravljanju i unutrašnjim kontrolama u javnom sektoru nijesu realizovane i to vezano za izradu Plana za unaprjeđenje upravljanja i kontrola, Godišnjeg izvještaja o aktivnostima na sprovođenju i unaprjeđenju upravljanja i kontrola za 2023. godinu; donošenje procedure i imenovanje lica za prijavljivanje i postupanje po sumnjama i nepravilnostima i prevare;
- popunjavanje slobodnih radnih mjesta u 2022. i 2023. godini vršeno preuzimanjem lica shodno Sporazumu o preuzimanju od drugog poslovca, s kojima su zaključivani ugovori o radu, što nije u skladu sa odredbama Zakona o radu, koje propisuju obavezu javnog oglašavanja;
- smjenski i prekovremeni rad nije sprovedenshodno odredbama Zakona o radu, kao ni donošenje izmjena ugovorenih uslova rada;
- sistem obračuna troškova i učinaka, kao dio dvokružnog sistema knjigovodstva nije obezbijeđen shodno Pravilniku o kontnom okviru;
- procjena vrijednosti i vrednovanje zemljišta stečenog po osnovu kupovine od „Agrokooperative Doganje u stečaju“nije izvršeno na propisan način;
- nepravilno izdavanje i pravdanje putnih naloga u suprotnosti sa Uredbom o naknadi troškova zaposlenih u javnom sektoru;
- nepostojanje adekvatne kontrolekodupravljanja gotovinom i odobravanja službenih putovanja;
- vrijednosni razredi nijesu poštovaniprilikom nabavke određenih roba i vršeno je dijeljenje predmetanabavke, što nije u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama;
- ugovori o sponzorstvunijesu zaključivanisa svim korisnicima i svi primaoci sponzorstva nijesu dostavljali izvještaje o realizovanim aktivnostima shodno obavezi iz Pravilnika;
- vođenje evidencije akata je u suprotnosti sa Pravilnikom o kancelarijskom i arhivskom poslovanju;
- Uputstvo o određivanju koeficijenta B, odnosno koeficijenta opšteg uspjehanije donijeto shodno obavezi iz Pravilnika o zaradama;
- fond rezervi nije formiran za pokriće eventualnih gubitaka ili za investiciona ulaganja do visine od 10% osnovnog kapitala;
- nepostojanje internih procedura za planiranje i izvještavanje o radu i aktivnostima - piše u izvještaju DRI.
Nadležni Kolegijum je, dodaju, izdao preporuku Ministarstvu rudarstva, nafte i gasa da shodno Zakonu o rudarstvu izvrši obračun sredstava za sanaciju i rekultivaciju prostora na kojem se izvode rudarski radovi i da odobrava i prati korišćenje tih sredstava.
- Izvještaj o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja „Rudnik uglja“ AD Pljevlja za 2023. godinu se dostavlja na upoznavanje Odboru direktora kao organu upravljanja, „Elektroprivredi Crne Gore“ AD Nikšić kao osnivaču Društva, Ministarstvu rudarstva, nafte i gasa kao organu nadležnom za nadzor, Odboru za ekonomiju, finansije i budžet Skupštine Crne Gore, kao i Vrhovnom državnom tužilaštvu shodno potpisanom Protokolu o saradnji - istakli su u DRI.
Rudnik uglja je dužan da do 21. oktobra dostavi DRI plan aktivnosti za realizaciju datih preporuka i do 21. marta 2025. godine izvještaj o realizaciji preporuka.

DRI dala negativno mišljenje na poslovanje Rudnika uglja Pljevlja zbog kršenja brojnih propisa

Kabinet predsjednika Crne Gore Jakova Milatović dostavio je medijima stručnu analizu fiskalne strategije koju je uradio kao doprinos javnoj raspravi o ovom dokumentu. Jedna od stavki je i program Evropa Sad 2 koji, kako se navodi, nije fiskalno neutralan i izlaže javne finansije eksternim uticajima i čini ih dodatno zavisnim od fluktuacija finalne potrošnje.
- U slučaju da ne dođe do značajnog privrednog rasta ne postoje mjere kojima bi se nadoknadili izgubljeni prihodi, pa se dovodi u pitanje njegova održivost. Dok su kratkoročni pozitivni efekti ovog programa rast neto dohotka i smanjenje nejednakosti, djelujući stimulativno na finalnu potrošnju nastaviće da podstiče inflaciju u zemlji, i na taj način neutralisati povećanje raspoloživog dohotka za najveći broj građana. Stoga je potrebna detaljna analiza efekata i uticaja programa na standard građana i konkurentnost ekonomije – navodi se u analizi.
U preporukama se navodi da ne ne postoji jasno prezentovana i dokumentovana veza između mjera i politika predloženih u nacrtu Fiskalne strategije i prethodno definisanih ciljeva - ubrzanje ekonomskog rasta, otvaranje novih radnih mjesta i ubrzana konvergencija ka zemljama Evropske unije. Preporuka donosiocima odluke je da kreiraju i sprovode one mjere i politike koje će rezultirati povećanjem stope privrednog rasta u dugom roku. Takođe navodi se da je, &nbsp;planirana ulaganja u kapitalne projekte su značajno niža od od onog koji je potreban kako bi zemlja, sa nivoom dohotka i stepenom razvoja infrastrukture kao što je Crna Gora, ostvarila održiv privredni rast.
-Kapitalna ulaganja su ključna za unapređenje infrastrukture pa ekonomska teorija preporučuje da budu na nivou od 7% BDP-a, što je uglavnom bio slučaj sa zemljama Centralne i Istočne Evrope u periodu njihovog ubrzanog ekonomskog rasta – navodi se u analizi.
Ističe se da je neophodno unaprijediti transparentnost i konzistentnost u planiranju ekonomskih politika, što bi doprinijelo većoj predvidljivosti i povjerenju u kredibilitet kreatora ekonomske politike. Ukazuju i da je neophodno uvažiti i značajne regionalne nejednakosti koje postoje, a što nije uzeto u obzir prilikom planiranja mjera, pa može dovesti do produbljivanja već postojećih regionalnih razlika.&nbsp;
-Visok nivo deficita budžeta, rast troškova kamata i rast javnog duga u narednom periodu neće doprinositi stabilnosti javnih finansija, pa je neophodno preduzeti konkretne mjere kako bi se minimizovali fiskalni rizici, budžetski deficit održavao u nivou manjem od 3% BDP-a, što je i obaveza u procesu pristupanja EU, a javni dug smanjivao. Suficit tekuće potrošnje jeste pozitivna, ali ne i dovoljna karakteristika prognoziranog fiskalnog okvira, pa se preporučuje donosiocima odluka da se aktivno posvete unapređenju fiskalne discipline, borbi protiv sive ekonomije i unapređenju efikasnosti javne potrošnje – navodi se u analizi.
Dodatna preporuka jeste da se definiše metodologija za određivanje minimalne zarade koja bi obuhvatala rast troškova života i kretanje prosječne zarade, a sve u cilju povećanja predvidljivosti privređivanja i minimiziranja političkog uticaja u određivanju iste.
Potrebno je, kako zaključuju, detaljno sagledati promjene do kojih može doći u obračunu budućih penzija kao i promjene godišnjeg ličnog koeficijenta zaposlenog, pa se preporučuje detaljna analiza koja bi otklonila potencijalne nedoslijednosti i osigurala dugoročnu održivost isplate penzija. Planirane reforme nose rizik da suštinski promijene strukturu penzionog sistema u Crnoj Gori gdje bi penzija, umjesto ekonomske, postala dominantno socijalna kategorija.
&nbsp;

Marija Žižić

Program Evropa sad 2 nije fiskalno neutralan

SAD će se povući iz desetina međunarodnih organizacija, uključujući Fond Ujedinjenih nacija za populaciju (United Nations Population Fund - UNFPA) i sporazum UN kojim se uspostavljaju međunarodni pregovori o klimi (UNFCCC - osnova Pariskog sporazuma iz 2015).
Predsjednik Donald Tramp je u srijedu potpisao izvršnu naredbu kojom se obustavlja podrška SAD za 66 organizacija, agencija i komisija. Dao je svojoj administraciji zadatak da preispita učešće i finansiranje svih međunarodnih organizacija, uključujući i one povezane sa Ujedinjenim nacijama, navodi se u saopštenju Bijele kuće na društvenim mrežama.
Većina meta su agencije, komisije i savjetodavni paneli povezani sa UN koji se fokusiraju na klimu, rad i druga pitanja koja je Trampova administracija kategorisala kao pitanja usmjerena na raznolikost stanovništva (diversity) i inicijative koje se tiču buđenja svijesti o raznim vrstama diskriminacije, prema djelimičnom spisku koji je dobio AP.
- Trampova administracija je utvrdila da su te institucije suvišne u svom obimu, loše upravljane, nepotrebne, rasipne, loše vođene, zarobljene interesima aktera koji promovišu sopstvene agende suprotne našim, ili predstavljaju prijetnju suverenitetu, slobodama i opštem prosperitetu naše nacije - navodi se u saopštenju Stejt departmenta.
Trampova odluka da SAD napuste organizacije koje podstiču saradnju među zemljama u rješavanju globalnih izazova dolazi u trenutku kada je njegova administracija pokrenula vojne napore ili izdala prijetnje koje su uznemirile i saveznike i protivnike, uključujući zaribljavanje autokratskog lidera Venecuele Nikolasa Madura i nagovještavanje namjere da Danskoj uzme Grenland.
Administracija je prethodno obustavila podršku Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji, Agenciji UN za palestinske izbjeglice (UNRWA), Savjetu UN za ljudska prava i agenciji UN za kulturu UNESKO jer je Vašington usvojio širi, "a la kart" pristup plaćanju svojih obaveza svjetskoj organizaciji, birajući koje operacije i agencije smatraju da su u skladu sa Trampovom agendom i one koje više ne služe interesima SAD.
- Mislim da je to kristalizacija američkog pristupa multilateralizmu, koji je "ili će biti kako ja hoću ili vi put pod noge". To je veoma jasna vizija želje za međunarodnom saradnjom pod uslovima samog Vašingtona - rekao je šef za poslove UN u Međunarodnoj kriznoj grupi Danijel Forti.&nbsp;
To je velika promjena u odnosu na način na koji su prethodne administracije - i republikanske i demokratske - postupale sa UN, i to je primoralo svjetsku organizaciju, koja već prolazi kroz sopstveno unutrašnje presipitivanje, da odgovori nizom smanjenja broja zaposlenih i programa.
Mnoge nezavisne nevladine agencije - neke koje rade sa Ujedinjenim nacijama - navele su zatvaranje mnogih projekata zbog odluke američke administracije prošle godine da smanji stranu pomoć preko Američke agencije za međunarodni razvoj (USAID).
Uprkos velikoj promjeni, američki zvaničnici, uključujući i samog Trampa, kažu da žele da novac poreskih obveznika usmjere na proširenje američkog uticaja u mnogim inicijativama UN koje postavljaju standarde, gdje postoji konkurencija sa Kinom, poput Međunarodne unije za telekomunikacije, Međunarodne pomorske organizacije i Međunarodne organizacije rada.
Povlačenje iz Okvirne konvencije UN o klimatskim promjenama (UNFCCC) najnoviji je pokušaj Trampa i njegovih saveznika da distanciraju SAD od međunarodnih organizacija fokusiranih na klimu i rješavanje klimatskih promjena.
UNFCCC, sporazum iz 1992. godine 198 zemalja o finansijskoj podršci aktivnostima u vezi sa klimatskim promjenama u zemljama u razvoju, osnovni je ugovor za značajan Pariski sporazum o klimi. Tramp, koji klimatske promjene naziva prevarom, povukao je SAD iz tog sporazuma ubrzo po povratku u Bijelu kuću.
Međutim, naučnici kažu da su klimatske promjene iza sve većeg broja smrtonosnih i skupih ekstremnih vremenskih uslova, uključujući poplave, suše, šumske požare, intenzivne padavine i opasne vrućine.
Povlačenje SAD moglo bi da omete svjetske napore za suzbijanje "gasova staklene bašte" koji zagrijavaju planetu jer "daje drugim zemljama izgovor da odlože svoje akcije i obaveze", rekao je klimatolog Univerziteta Stanford Rob Džekson, koji predsjedava Globalnim karbonskim projektom, grupom naučnika koji prate emisije ugljen-dioksida.
Takođe će biti teško postići značajan napredak u pogledu klimatskih promjena bez saradnje SAD, jednog od najvećih svjetskih emitera zagađenja i jedne od najvećih privreda svijeta, rekli su stručnjaci.
Agencija UN za stanovništvo koja podržava seksualno i reproduktivno zdravlje širom svijeta dugo je bila "gromobran" za republikansku opoziciju, a sam Tramp je smanjio finansiranje te agencije tokom svog prvog mandata. On i drugi republikanski zvaničnici su optužili tu agenciju da učestvuje u "praksi prisilnog abortusa" u zemljama poput Kine.
Kada je predsjednik Džozef Bajden stupio na dužnost u januaru 2021, on je obnovio finansiranje te agencije. Pregled Stejt departmenta sproveden sljedeće godine nije pronašao dokaze koji bi potkrijepili Trampove tvrdnje o "praksi prisilnog abortusa".
Ostale organizacije i agencije koje će SAD napustiti, su Sporazum o energiji bez ugljenika, Univerzitet Ujedinjenih nacija, Međunarodni savjetodavni komitet za pamuk, Međunarodna organizacija za tropsko drvo, Partnerstvo za atlantsku saradnju, Panamerički institut za geografiju i istoriju, Međunarodna federacija umjetničkih savjeta i agencija kulture i Međunarodna grupa za proučavanje olova i cinka.
Stejt department je saopštio da su u toku dodatne revizije agencija i organizacija iz kojih bi se SAD mogle povući.

SAD će napustiti desetine međunarodnih organizacija, povlačeći se iz globalne saradnje

Nasilje nad ženama u javnom prostoru predstavlja ozbiljan društveni problem kojim se države regiona moraju sistemski baviti. Cilj mu je obeshrabrivanje žena da se uključe u javni život, a posljedice su smanjenje kvaliteta donijetih odluka i sužavanje demokratskog prostora - ocijenjeno je u podkastu "PROUDCAST" Centra za građansko obrazovanje (CGO).
O institucionalnim reakcijama na nasilje nad ženama u javnom prostoru, slabostima sistema i posljedicama koje digitalno nasilje ima po žene koje su politički ili kroz druge profesije javno aktivne, saradnica na programima u CGO-u Željka Zvicer, razgovarala je sa doskorašnjom povjerenicom za zaštitu ravnopravnosti iz Srbije Brankicom Janković i zaštitnikom ljudskih prava i sloboda Crne Gore Sinišom Bjekovićem.
&nbsp;Bjeković je predstavio rezultate istraživanja koje je institucija Zaštitnika sprovela u saradnji sa UNDP-jem, a prema kojima je u periodu od jula do oktobra prošle godine zabilježeno oko 300.000 slučajeva govora mržnje na internetu, od čega se oko pet odsto odnosi na rodno zasnovano nasilje.
&nbsp;- Kakav je to obim možete sagledati i iz ugla intervencije institucija koje bi trebalo time da se bave. Često je u Skupštini bilo riječi o tome da bi možda trebalo da reagujemo na svaki pojedinačan slučaj. Ako vam kažem da je to negdje između 5.000 i 7.000 predmeta mjesečno, onda je jasnije šta to konkretno znači. Zato se opredjeljujemo za preventivno djelovanje, posebno kada su u pitanju žene u javnom prostoru, koje su najčešće žrtve ovog oblika nedozvoljenog, odnosno nezakonitog ponašanja - rekao je Bjeković.
&nbsp;Janković je ukazala da različiti oblici diskriminacije, poput govora mržnje, ponižavajućeg ili uvredljivog govora, nijesu nove pojave, već stari problem premješten u digitalni prostor, „koji nudi nesagledive mogućnosti za vršenje ovih oblika nelegalnog, nedopuštenog i iznad svega neljudskog ponašanja“.
&nbsp;- Digitalni alati omogućavaju da se jednim klikom dosegne ogroman broj ljudi. Nekada su žene zakonima potiskivane iz javnog prostora, sada se to radi sofisticiranim digitalnim sredstvima. Veliki broj žena to ne može da izdrži i povlači se iz javnog prostora, posebno iz politike, &nbsp;čime se sužava demokratski prostor i smanjuje kvalitet odluka - ocijenila je Janković.
&nbsp;Bjeković smatra da je u posljednjih deset godina ostvaren određeni napredak u prepoznavanju i adresiranju nasilja, ali da se ono i dalje često relativizuje.
&nbsp;- Nekada nasilniku niste mogli objasniti u čemu je njegova odgovornost, jer je on i sud opominjao tvrdeći da se radi o njegovoj ženi. Od tog trenutka do danas smo prošli nekoliko stupnjeva u pogledu te odgovornosti i senzitivnosti pojedinih organa - rekao je Bjeković.
&nbsp;Posebno je ukazao na kontinuirani rast broja slučajeva nasilja, naročito pred krivičnim sudovima, te na duboko ukorijenjene stereotipe o ulozi žene u društvu. Nasilje, kako je naveo, korijene nalazi u stereotipizaciji i očekivanjima koja diktiraju što žena treba da bude.&nbsp;
- Moramo konačno prihvatiti da žena ima isto dostojanstvo kao i muškarac i da niko nema pravo da je javno diskredituje, naročito ne kroz nasilje - naglasio je Bjeković.
Govoreći o najčešćim oblicima digitalnog nasilja, Janković je istakla dijeljenje polno eksplicitnog sadržaja i ukazala na nedostatak senzibilisanih i obučenih kadrova u institucijama koje bi to morale procesuirati.&nbsp;
- Potrebno je jačati kapacitete tužilaštva, posebno odjeljenja za visokotehnološki kriminal, kao i policije i sudova, kako bi žrtve dobile adekvatnu zaštitu - navela je Janković.
Podsjeća da žene nasilje često ne prijavljuju zbog nepovjerenja u institucije i osjećaja sramote.
&nbsp;- Nijedno naše društvo nije došlo do faze da sramota pređe na stranu nasilnika. I dalje je žena ta kojoj se postavljaju pitanja poput: šta si radila da ga izazoveš, bilo da je riječ o fizičkom ili digitalnom nasilju. U digitalnoj sferi, kada je žena glasna, jasna i vidljiva, kada se odluči da govori o bilo kojoj temi, ukoliko se nekom ne sviđa, krene nešto što se kasnije pretvori u različite oblike digitalnog nasilja – sekstorstva, doksovanja, cyberfleshing-a. Znači, kreće se sa različitim oblicima nasilja koji su mnogim građanima i dalje poznati - ukazala je Janković.
Sagovornici su se saglasili da se nasilje nad ženama koje su javno aktivne dešava i u parlamentima, te da postoje mehanizmi etičke kontrole, ali da su oni nedovoljni i da zahtijevaju ozbiljnu reviziju. Takođe su naglasili da je ženama u javnoj sferi znatno teže nego muškarcima, te da se u pokušajima njihove diskreditacije rijetko kritikuje njihov rad, a mnogo češće pribjegava ličnim napadima.
Kao neki od ključnih preventivnih mehanizama istaknuti su obrazovanje i uloga medija.
- Mislim da je čak i preškolsko obrazovanje prilika da djeci usadimo razmišljanje da su svi ljudi jednaki, da svi imaju jednako dostojanstvo, da sve ljude treba prihvatiti kao takve - poručio je Bjeković.
Janković je zaključila da obrazovanje i mediji imaju presudnu ulogu u suzbijanju nasilja, podvlačeći odgovornost medija da ne normalizuju nasilje, već da promovišu društvene vrijednosti koje ga jasno osuđuju.
<div class="embed-block"><div><div style="left: 0; width: 100%; height: 0; position: relative; padding-bottom: 56.25%;"><iframe src="https://cdn.iframe.ly/api/iframe?url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DHn0_C9yqtBo&key=87ca3314a9fa775b5c3a7726100694b0" style="top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; position: absolute; border: 0;" allowfullscreen scrolling="no" allow="accelerometer *; clipboard-write *; encrypted-media *; gyroscope *; picture-in-picture *; web-share *;"></iframe></div></div></div>

Digitalno nasilje kao novi mehanizam isključivanja žena iz javnog prostora

Hidrološka situacija u Crnoj Gori jutros je povoljnija nego prethodnih dana, a na većini mjernih stanica zabilježen je pad vodostaja - saopštio je hidrolog Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore Ervin Kalač.
On je za Javni servis rekao da je na svim mjernim stanicama na kojima se bilježe vodostaji došlo do pada nivoa rijeka, izuzev Skadarskog jezera, gdje je registrovano blago povećanje.
- Jutros je stanje bolje nego prethodnih dana. Na stanici u Podgorici, na rijeci Morači, od juče od 12 sati do danas zabilježen je pad vodostaja od oko metar i 15 centimetara. U Danilovgradu je, u istom periodu, vodostaj opao za oko 45 centimetara - kazao je Kalač u Jutarnjem programu RTCG-a.
Dodaje da je jedino povećanje zabilježeno na Skadarskom jezeru, gdje je nivo vode od juče u podne porastao za oko 25 centimetara.
Govoreći o situaciji na sjeveru zemlje, Kalač ističe da je došlo do stabilizacije i da su glavni vodotoci u tom dijelu Crne Gore trenutno prilično stabilni.
Reporterka RTCG javlja da je situacija na Skadarskom jezeru mirna. Nakon obilnih padavina, hidrološka situacija se pažljivo prati, ali za sada nema razloga za paniku.
Kako javlja, iz Službe zaštite i spašavanja poručuju da je nivo Skadarskog jezera trenutno u granicama povoljnog i da situacija nije alarmantna.
Ipak, nadležne službe rade u pojačanom režimu, s obzirom na to da se posebna pažnja posvećuje mogućem prilivu vode iz regiona, prije svega iz rijeke Drim, gdje je najavljeno kontrolisano ispuštanje vode iz hidroelektrana.
Građanima se savjetuje da se ne zadržavaju na obali Skadarskog jezera, iako je trenutno stanje stabilno, te da prate preporuke nadležnih službi.

Kalač: Vodostaji u padu širom Crne Gore, Skadarsko jezero jedino bilježi rast

U Crnoj Gori se tokom jutra ili prijepodneva mjestimično očekuju snijeg i susnježica, u nižim predjelima na jugu kiša, a u drugom dijelu dana postepeno razvedravanje.
Kako je saopšteno iz Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju, vjetar će biti povremeno umjeren do jak, sjevernih smjerova.
Jutarnja temperatura vazduha od minus deset do osam, a najviša dnevna od minus sedam do 11 stepeni.

Tag: preporuke