Druga godišnjica pada nadstrešnice u Novom Sadu, suđenje još nije počelo

Na današnji dan prije dvije godine 16 osoba je poginulo, a jedna teško povrijeđena u padu nadstrešnice rekonstruisane Željezničke stanice u Novom Sadu, a u tom slučaju, iako se vode tri odvojena sudska postupka, suđenje još nije počelo.

Nadstrešnica na željezničkoj stanici u Novom Sadu obrušila se 1. novembra 2024. godine u 11.52 i tom prilikom poginulo je 14 ljudi, među kojima i četvoro djece - od šest, 10, 16 i 17 godina, dok su teško povrijeđene tri osobe, od kojih su dvije kasnije preminule u bolnici.

Tog dana pod tonama betona poginuli su Sara Firić (6), Valentina Firić (10) i Đorđe Firić (53) iz Kovilja, zatim Milica Adamović (6), Sanja Ćirić Arbutina (35) i Mileva Karanović (76), sve iz Kaća.

Poginuli su i Nemanja Komar (17) iz Stepanovićeva, Miloš Milosavljević (21) iz Knićanina, Stefan Hrka (27) iz Beograda, Anđela Ruman (20) iz Stare Pazove, Goranka Raca (58) iz Novog Sada, Đuro Švonja (77) iz Stepanovićeva, Vukašin Raković (69) iz Bukovca i državljanin Sjeverne Makedonije Vasko Sazdovski (46).

Anja Radonjić (24) iz Paraćina preminula je od posljedica teških povreda u bolnici 17. novembra 2024. godine, a Vukašin Crnčević (18) iz Zmajeva 21. marta 2025. godine.

Teodora Martinko je s teškim povredama preživjela tu nesreću.

U Novom Sadu danas će u 11.52 biti održan komemorativni skup u organizaciji studentskog pokreta, a okupljanja na više lokacija u gradu najavljena su već od 9.30, dok će u beogradskom hramu Svetog Save od devet sati pomen služiti patrijarh Srpske pravoslavne crkve (SPC) Porfirije.

U slučaju pada nadstrešnice trenutno se vode tri postupka pred tri različita tužilaštva - novosadskim i beogradskim višim javnim tužilaštvom (VJT), kao i pred Tužilaštvom za organizovani kriminal, ali ni u jednom slučaju suđenje nije počelo ni dvije godine kasnije.

Novosadsko VJT saopštilo je u petak da pripremno ročište u tom postupku još nije zakazano jer se cjelokupni spisi predmeta nalaze u Vrhovnom sudu Srbije, koji bi trebalo da odluči o zahtjevima za zaštitu zakonitosti koje su podnijeli branioci okrivljenih na odluku Apelacionog suda u Novom Sadu o potvrđivanju optužnice.

Tom optužnicom obuhvaćeno je 13 osoba, među kojima su bivši ministar građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture Goran Vesić, njegova pomoćnica Anita Dimoski, bivše direktorice i direktori preduzeća „Infrastruktura željeznica Srbije“ Jelena Tanasković i Nebojša Šurlan, kao i projektanti i druga odgovorna lica zadužena za rekonstrukciju Željezničke stanice.

VJT u Beogradu, s druge strane, podiglo je optužnicu protiv samo tri osobe - menadžerke za razvoj u preduzeću „Infrastruktura željeznica Srbije“, predsjednika Komisije za tehnički pregled Željezničke stanice i članice te komisije, a stručna javnost smatra da taj postupak služi za „opstrukciju“ postupka koji se vodi u Novom Sadu.

Treći postupak vodi se pred Tužilaštvom za organizovani kriminal, a još uvijek je u istražnoj fazi. Njime su, pored Vesića, Dimoski, Tanasković i Šurlana, obuhvaćeni i Tomislav Momirović, koji je bio ministar građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture prije Vesića.

Taj postupak vodi se zbog sumnje na finansijske malverzacije u projektu izgradnje brze pruge Novi Sad - Kelebija, koji je obuhvatao i rekonstrukciju novosadske Željezničke stanice, a osumnjičeni se terete da su oštetili državni budžet za 115 miliona dolara.

Rekonstrukcija Željezničke stanice u Novom Sadu započeta je 2021. godine. Glavni izvođači radova bile su kineske kompanije „China Railway International“ i „China Communications Construction Company“, a za stručni nadzor bile su zadužene francuska kompanija „Ežis“ (Egis) i mađarska kompanija „Utiber“.

Stanica je zvanično puštena u rad u julu 2024. godine, nekoliko mjeseci prije pada nadstrešnice.

Stanicu su u tom periodu dva puta obilazili i otvarali najviši državni, pokrajinski i gradski zvaničnici, među kojima je bio i tadašnji predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, ali i tadašnji premijer Mađarske Viktor Orban.

Neposredno nakon pada nadstrešnice, prvo je „Infrastruktura željeznice Srbije“ saopštila da nadstrešnica nije rekonstruisana, a zatim su to ponavljali i Vučić, tadašnji prem,ijer Miloš Vučević i brojni drugi zvaničnici.

- Znam samo da, gotovo nevjerovatno, 60 godina tu nadstrešnicu nismo renovirali. Kada smo sve renovirali i ogroman novac uložili, samo tu nadstrešnicu nismo renovirali. Zašto? Ne znam, neko će valjda da pruži odgovore - rekao je te večeri Vučić u obraćanju javnosti.

Prema optužnici, razlog pada nadstrešnice je prisustvo korozije na kritičnom spoju zatege i krovnog nosača, što je oslabilo noseću strukturu, ali i dodavanje novih elemenata na nadstrešnici koji su je dodatno opteretili.

Nezavisno udruženje Anketna komisija, u kojoj su se nalazili stručnjaci iz različitih oblasti, mjesecima je istraživalo pad nadstrešnice i na kraju ocijenilo da je nesreća sa 16 žrtava direktna posljedica koruptivnih radnji, propusta u procedurama i djelovanja neformalne linije upravljanja projektom iz kabineta tadašnjeg državnog vrha.