Zelenski apelovao na SAD: Usporili ste Starshield, to pomaže Rusima
Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski saopštio je danas da ukrajinske snage već nekoliko dana bilježe ozbiljne smetnje u radu vojnog satelitskog sistema Starshield iznad teritorije Ukrajine, duž cijele linije fronta, kao i na privremeno okupiranim područjima.
Zelenski je to objavio nakon što je primio izvještaje ministra odbrane Jevhenija Hmare i vrhovnog komandanta Oružanih snaga Ukrajine Mihajla Drapatija. Kako je naveo, riječ je o sistemskom ograničenju brzine na 161 kilometar na sat.
- Ukrajinska vojska već je ispitala okolnosti i nije riječ o slučajnim greškama, već o sistemskim ograničenjima brzine. Za nas to, prije svega, znači znatno otežano presretanje ruskih bespilotnih letjelica na mlazni pogon. Nažalost, već je bilo udara koje nijesmo uspjeli da spriječimo jer naši sistemi za presretanje ne mogu da postignu potrebnu brzinu i ne uspijevaju da ih na vrijeme presretnu - poručio je Zelenski.
„Ovo pomaže Rusima da ubijaju više Ukrajinaca“
Ukrajinski predsjednik upozorio je da takva situacija direktno ide naruku ruskim snagama.
- Nažalost, ovo pomaže Rusima da ubijaju više Ukrajinaca i izvode preciznije napade na Ukrajinu. Pokušavamo da utvrdimo sve okolnosti u saradnji sa američkom stranom - dodao je Zelenski.
Slična blokada uvedena i sredinom oktobra
Slična situacija dogodila se i sredinom oktobra ove godine, kada je brzina rada satelitskih mreža Starlink i Starshield – vojne verzije sistema kompanije SpejsEks (SpaceX), kojom upravlja američka vlada – iznenada ograničena na oko 160 kilometara na sat. Zbog toga su ukrajinski dronovi presretači pri većim brzinama gubili vezu.
Kako je tada izvijestio Rojters, pozivajući se na američke i zapadne zvaničnike, odluka o ograničenju stigla je iz Bijele kuće u trenutku zaoštravanja odnosa sa administracijom predsjednika Donalda Trampa zbog ukrajinskih napada na ruske rafinerije nafte. Ipak, i Tramp, šef američke diplomatije Marko Rubio i osnivač kompanije SpejsEks Ilon Mask javno su odbacivali odgovornost.
Puna funkcionalnost sistema ponovo je uspostavljena krajem oktobra, čime je ukrajinskoj protivvazdušnoj odbrani vraćena mogućnost presretanja brzih ruskih ciljeva.
Najnovije ograničenje pojavilo se samo dan nakon što su u Abu Dabiju završeni dvodnevni mirovni pregovori Rusije i Ukrajine, uz posredovanje Sjedinjenih Američkih Država, bez konkretnog napretka. Ukrajinski zvaničnici navode da tokom tih razgovora ograničenja u radu sistema Starshield nijesu bila tema.
Šta je Starshield i za šta ga koristi ukrajinska vojska?
Starshield je vojna i bezbjednosna verzija satelitske mreže Starlink, koju je razvila američka kompanija SpejsEks, čiji je osnivač Ilon Mask. Namijenjen je prvenstveno potrebama američke vlade, vojske i obavještajnih službi.
Za razliku od komercijalnog sistema Starlink, koji je dostupan i civilnim korisnicima, Starshield ima napredniju enkripciju i veću otpornost na elektronsko ometanje. Njime, u okviru ugovora iz oblasti nacionalne bezbjednosti, direktno upravlja američko Ministarstvo odbrane.
Ukrajinske snage koriste ovaj sistem za bezbjednu komunikaciju na ratištu, izviđanje i navođenje bespilotnih letjelica u realnom vremenu. Među njima su i brzi dronovi presretači, kojima tokom leta obaraju ruske letjelice. Za njihovo funkcionisanje posebno je važna neometana veza sa satelitskim sistemom, kako je ne bi izgubili prilikom velikog ubrzanja.