Da Crna Gora bilježi ozbiljno nazadovanje u oblasti ljudskih prava LGBTI osoba jasno prepoznaje i najnoviji non-pejper Evropske komisije za poglavlja 23 i 24, objavljen u maju 2025. godine, kazali su iz Asocijacije Spektra.
U Spektri ističu da dokument jasno ukazuje na ono što mnogi izvještaji međunarodnih i evropskih organizacija potvrđuju – kontinuirani izostanak institucionalnog i zakonodavnog napretka, posebno kada je riječ o ljudskim pravima LGBTI osoba.
U dokumentu se konstatuje odluka Vlade Crne Gore iz decembra 2024. da ne uvrsti Nacrt zakona o pravnom prepoznavanju rodnog identiteta na osnovu samoodređenja u dnevni red, uprkos tome što je, kako navode, Nacrt prethodno prošao sve neophodne faze zakonodavnog procesa.
- Evropska komisija konstatuje da tokom izvještajnog perioda nije bilo pomaka ni u usklađivanju podzakonskih akata sa Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola iz 2020. godine, čime se nastavlja odlaganje njegove pune implementacije i uskraćivanje pristupa osnovnim pravima istopolnim partnerima. Ovakva situacija čini ovaj zakon mrtvim slovom na papiru već petu godinu za redom - navedeno je u saopštenju Asocijacije Spektra.
Dodaju da se u dokumentu podsjeća da je Crna Gora tokom 2024. godine zabilježila značajan pad na ILGA-Europe Duginoj mapi, i to sa 12. na 20. mjesto, i to u samo nekoliko proteklih godina, a zabrinjava i rastuća anti-LGBTI retorika i stagnacija u sprovođenju politika i zakona u ovoj oblasti.
- Ovom konstatacijom, EU je prekinula praksu šturog izvješavanja o odsustvu napretka i regresiji ljudskih prava, aktuelnu već neko vrijeme, koja je bila prisutna zbog velike želje da se Crnoj Gori pomogne sa što skorijim ulazakom u Uniju. Međutim, ovako konkretna konstatacija svakom poznavaocu diplomatskog rječnika jasan je pokazatelj kritike koja dolazi nakon dugog perioda tolerancija na kontinuirano neispunjavanje preuzetih obaveza unapređenja ljudskih prava, koje uključuju i obezbjeđivanje prava na samoodređenje, čime se Vlada, koju predvodi premijer Spajić, uredno hvalila na mnogim sastancima sa međunarodnim zvaničnicima, na međunarodnim konferencijama, te i u medijima - naglašeno je saopštenju.
U Spektri navode da poruke iz non-pejpera ukazuju na hitnu potrebu da crnogorske institucije prepoznaju ljudska prava LGBTI osoba kao neizostavan dio reformi u oblasti vladavine prava i procesa evropske integracije.
Pozvali su izvršnu vlast da osigura dosljednu primjenu postojećeg zakonodavstva i obnovi procese unapređenja zakonodavnog okvira koji se odnose na rodnu ravnopravnost i pravno prepoznavanje roda na osnovu samoodređenja, na što se i obavezala kroz brojna usvojena dokumenta. 
- Još jednom podsjećamo da ljudska prava u Crnoj Gori ne smiju biti teren političkih kalkulacija, te da je jasno da je implementacija postojećih zakona i usvajanje novih, kakav je zakon o samoodređenju, kontinuirano strateški blokirana sa vrha, demonstrirajući odsustvo hrabrosti i odlučnosti za unapređenjem ljudskih prava, kao i puku deklarativnu demokratsku orijentaciju vladajuće većine - poručuju iz spektre.
Napominju da ovaj dokument kao i brojni drugi, ukazuju da evropski put Crne Gore nedvosmisleno uključuje unapređenje stanja ljudskih prava svih crnogorskih građanki i građana.
- Pokušaji da se teme, kakvo je samoodređenje, ignorišu (u čemu je premijer Milojko Spajić istrajan), nipodaštavaju ili javno negiraju (što je predsjednik Skupštine Andrija Mandić već pokušao) predstavljaju loš pokušaj da se desničarska propaganda koja targetira žene i LGBTI osobe uveze i odomaći i u crnogorskom javnom diskursu i time obesmisli grubo kršenje osnovnih ljudskih prava crnogorskog društva, koje se mora ticati svih nas. Crna Gora, kao zemlja kandidatkinja za članstvo u Evropskoj uniji, mora pokazati stvarnu posvećenost temeljnim evropskim vrijednostima – jednakosti, nediskriminaciji i poštovanju ljudskih prava za sve građane i građanke, bez izuzetka - zaključeno je u saopštenju.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

610x380

500x500

400x240

400x203

thumbnail

Spektra: EK smatra da zabrinjava odluka Vlade da ne uvrsti u proceduru Nacrt zakona o samoodređenju, Crna Gora nazaduje

U Podgorici je 15. i 17. januara grupa maloljetnika brutalno napala strane državljane, pripadnika i pripadnicu LGBTIQ zajednice, a ti napadi, motivisani homofobijom, predstavljaju ozbiljnu prijetnju po sigurnost i ljudska prava LGBTIQ osoba, zbog čega nadležni hitno treba da reaguju.
To je saopšteno iz Kvir Montenegra, koji je žrtvama napada pružio podršku, te nastavlja da radi sa njima na njihovoj zaštiti i psihofizičkom oporavku.
- Prvi napad dogodio se 15. januara u večernjim satima, kada su žrtve, dok su šetale ulicom, bile meta grupe od oko 15 maloljetnih lica. Napadači su ih gađali kamenicama i staklenim flašama, uzvikujući homofobne uvrede. Jedna od žrtava zadobila je lakše povrede ruku, dok je druga uspjela izbjeći povrede. Drugi incident desio se 17. januara ispred iznajmljenog stana žrtava, kada je grupa maloljetnih lica, naoružana metalnim šipkama i kamenjem, opkolila taksi vozilo u kojem su se nalazile. Napadači su pokušali nasilno otvoriti vrata vozila i tom prilikom oštetili automobil. Srećom, zahvaljujući brzoj reakciji vozača, žrtve su izbjegle fizičke povrede - saopštili su iz Kvir Montenegra.
Kvir Montenegro najoštrije osuđuje napade i apeluje da nadležne institucije odmah preduzmu mjere kako bi identifikovale i procesuirale počinioce.
- Napadi motivisani mržnjom prema LGBTIQ osobama predstavljaju ne samo ozbiljno kršenje ljudskih prava već i ugrožavanje sigurnosti svih građana i građanki Crne Gore. Posebno nas zabrinjava činjenica da su napadači maloljetna lica, što ukazuje na duboko ukorijenjene predrasude i nedostatak edukacije o ljudskim pravima i prihvatanju različitosti u kontekstu drugačije seksualne orijentacije i/ili rodnog identiteta - smatraju u Kvir Montengru.
Pozvali su nadležne institucije da brzo i efikasno procesuiraju i sankcionišu počinitelje, a društvo da iskaže solidarnost i osudi svaki oblik nasilja.
- Takođe, apelujemo na obrazovne institucije da hitno uključe u školske kurikulume teme o ljudskim pravima, različitostima i nenasilju. Ovi koraci su ključni za prevenciju budućih incidenata i izgradnju društva zasnovanog na jednakosti, u kojem će mladi biti odgovorni ljudi koji poštuju drugačije od sebe. Kvir Montenegro ostaje posvećen pružanju pravne i psihološke podrške žrtvama nasilja, kao i kontinuiranom radu na osiguravanju sigurnog prostora za sve pripadnike i pripadnice LGBTIQ zajednice u Crnoj Gori - stoji u saopštenju.

1250x600

1084x550

Maloljetnici napadali i članove LGBT zajednice: Gađali ih na ulici i opkolili taksi u kojem su se nalazili

Crna Gora nastavlja da jača svoj zakonodavni i strateški okvir na planu zaštite i unapređenja ljudskih prava LGBTI osoba, istakao je ministar ljudskih i manjinskih prava Fatmir Đeka na sastanku sa ambasadorom Njemačke u Crnoj Gori Peterom Feltenom.
LGBTI zajednica je jedna od tri najranjivije kategorije u crnogorskom društvu i prvi korak ka unapređenju položaja i ove zajednice je svakako zaštita njihovih osnovnih ljudskih prava. Ministar je zahvalio na podršci ambasadoru Feltenu, posebno u dijelu saradnje na jačanju svijesti šire stručne i opšte javnosti o važnosti poštovanja prava svih bez izuzetka.
On je istakao da posebno cijeni konstruktivne predloge zemalja koje imaju više iskustva i rezultata u ovoj oblasti. Ministar je zahvalio na podršci koju je Ministarstvo ljudskih i manjinskih prava dobilo od strane Ambasade Njemačke i Njemačke fondacije za međunarodnu i pravnu saradnju u organizaciji okruglog stola na temu Nacrta zakona o pravnom prepoznavanju rodnog identiteta na osnovu samoodređenja održane u septembru, u Podgorici.
Ovaj događaj je bio odlična prilika za razmjenu stručnih mišljenja predstavnika/ca institucija, civilnog sektora i predstavnika/ca međunarodne zajednice koji su uzeli aktivno učešće i dali konkretne i veoma konstruktivne sugestije u cilju unapređenja teksta Nacrta zakona.
- Namjera predlagača ovog zakononskog propisa je da se dobije zakonsko rješenje koje će na anjbolji način zaštiti pravo na privatnost, samoodređenje, dostojanstven život, pravnu sigurnost i doprinijeti jačanju pravnog sistema države - kazali su iz Ministarstva ljudskih i manjinskih prava.
Ambasador Felten je kazao da Njemačka do kraja godine predsjedava Koalicijom za jednaka prava i da nastoji da nastoje da podrže raelizaciju svih politika koje unaprijeđuju ljudska prava.
On je izrazio zadovoljstvo zbog veoma uspješno realizovanog događaja u okviru mjeseca Prajda, te da je pitanje prava na samoodređenje potrebno regulisati na najbolji način u skladu sa univerzalnim vrijednostima poštovanja ljudskih prava.
- Podrška Njemačke neće izostati ni u procesu donošenja Zakona o pravnom prepoznavanju rodnog identiteta na osnovu samoodređenja - poručeno je na sastanku.
Dr Stefan Pürner ispred Njemačke fondacije za međunarodnu i pravnu saradnju pohvalio je saradnju sa Ministarstvom ljudskih i manjinskih prava i dodao da očekuje jednako uspješan događaj u novembru kao nastavak saradnje.
Mirjana Pajković, direktorica Direktoprata za unapređenje i zaštitu ljudskih prava i sloboda zahvalila je na podršci i saradnji koju je Minsitarstvo ljudskih i manjinskih prava ostvarilo sa Njemačkom fondacijom za međunarodnu i pravnu saradnju. Ona je navela da je mnogo toga pojašnjeno na Okruglom stolu i da su sada određeni predlozi jasniji široj stručnoj javnosti.
Osim što je zakon značajan za rješavanje veoma važnih pitanja koja se tiču rodnog identiteta, istim će Crna Gora dobiti priliku da pokaže svoj demokratski kapacitet u rangu sa zemljama sa značajno razvijenijim sistemima, poručeno je sa sastanka.

Đeka sa Feltenom: Jačamo zakonodavni i strateški okvir u cilju zaštite i unapređenja prava LGBTI osoba

Kancelarija visokog predstavnika (OHR) u Bosni i Hercegovini (BiH) saopštila je večeras da naziv „Srpska kuća“, koji je dat objektu u Brčko distriktu, a koji je navodno kupio Ugostiteljski servis Vlade Republike Srpske (RS), nije u skladu sa multietničkom strukturom Brčko distrikta i Bosne i Hercegovine.
- U posljednje vrijeme svjedočimo stalnom širenju neprovjerenih tvrdnji da kupovina napuštenog objekta kockarnice u Brčko distriktu od strane Ugostiteljskog servisa RS tokom 2025. godine predstavlja prijetnju punom i dosljednom sprovođenju Konačne arbitražne odluke za Brčko ili potencijalno kršenje Ustava BiH ili Statuta i zakona Brčko distrikta - navodi se u objavi OHR-a na društvenoj mreži Iks.
Ističe se da je supervizor za Brčko distrikt Luis Krišok već nekoliko mjeseci u kontaktu sa Vladom RS i rukovodstvom Brčko distrikta u vezi sa ovim pitanjem.
OHR navodi da će pravovremeno uklanjanje ovog natpisa obezbijediti pozitivno okruženje za dijalog o drugim pitanjima vezanim za ovaj objekat.
- Kao što je rečeno u korespondenciji između supervizora i generalnog sekretara Vlade RS iz septembra 2025. godine, koja je dostavljena čelnicima Brčko distrikta, nijedan entitet ne može provoditi izvršnu vlast u Brčko distriktu, osim u slučajevima kada je to izričito definisano Statutom distrikta - naglašeno je u objavi.
Supervizor Krišok je dodao da ima puno povjerenje u sposobnost čelnika Brčko distrikta da riješe ovo pitanje u interesu svih zainteresovanih strana i u skladu sa Statutom distrikta.

Kancelarija visokog predstavnika u BiH traži skidanje naziva „Srpska kuća“ s objekta u Brčko distriktu

Četiri osobe su ubijene u napadu nožem koji je u utorak izvršio muškarac u državi Vašington, saopštile su lokalne vlasti i potvrdile da je napadač smrtno upucan.
Kancelarija šerifa okruga Pirs saopštila je da su zamjenici šerifa u 08.40 časova po lokalnom vremenu odgovorili na prvu prijavu da 32-godišnji muškarac krši nalog o zabrani kontakta u kući na poluostrvu Ki, sjeverozapadno od Takome, prenose agencije.
Dok su bili na putu prema mjestu napada oko 9.30 časova, dobili su dodatni izvještaji da muškarac nožem ubada ljude ispred kuće, saopštila je kancelarija šerifa.
- Prvi zamjenik šerifa stigao je na lice mjesta u roku od oko tri minuta i pucao u osumnjičenog, koji je zatim proglašen mrtvim -izjavila je policajka Šelbi Bojd, portparolka Istražnog tima okruga Pirs, u državi Vašington.
Tri žrtve napada nožem su ostale mrtve na licu mjesta, a jedna je preminula tokom transporta u bolnicu. Sudska evidencija okruga Pirs pokazuje da je žena koja je živjela na toj adresi prošlog maja zatražila i dobila jednogodišnju zabranu pristupa za svog 32-godišnjeg sina.
Ona je u zahtjevu napisala da njen sin ima problema sa mentalnim zdravljem i zloupotrebom nedozvoljenih supstanci i navela da je već fizički nasrtao na nju, a nedavno joj je i otvoreno prijetio govoreći da je njen "grob već iskopan".

Četiri osobe ubijene u napadu nožem u Vašingtonu

Nakon urušavanja dijela saobraćajnice u Radovićima, Opština Tivat je angažovala firmu za geološka istraživanja i projektovanje Geo Standard iz Nikšića kako bi se utvrdili uzroci nastale situacije, saopštili su iz Direkcije za investicije.
Poslije obilaska lokacije i uvida u stanje na terenu, preliminarno stručno mišljenje ukazuje da je do urušavanja došlo usljed prirodnih geoloških procesa u podlozi, koji su dodatno aktivirani izuzetno obilnim i dugotrajnim padavinama, prenosi Radio Tivat.
Područje Luštice izgrađeno je od izrazito karstifikovanih krečnjaka. Za ovaj tip terena karakteristični su brojni karstni fenomeni, poput podzemnih pukotina, kaverni, kanala i šupljina, koje često nijesu vidljive na površini, a mogu se nalaziti i na većim dubinama objasnili su iz kompanije za geološka istraživanja.
Velike količine padavina dovele su do pojačanog podzemnog oticanja i intenzivne infiltracije vode, što je izazvalo ispiranje sitnih čestica nasipa i površinskog sloja prema dubljim zonama podloge. Time je destabilizovan površinski sloj iznad postojeće karstne anomalije, a nakon gubitka oslonca došlo je do lokalnog urušavanja kolovozne konstrukcije.
Preliminarni nalazi ukazuju da se kritična zona nalazi na dubini većoj od izvedenog iskopa (oko tri-četiri metra), dok postoje indicije o mogućoj šupljini na dubini većoj od sedam metara. Ovakve geološke anomalije u karstnim terenima mogu postojati bez vidljivih površinskih znakova i ne mogu se pouzdano detektovati bez primjene posebnih inženjerskogeoloških istražnih metoda.
Ističu da ovakve pojave predstavljaju prirodan rizik u područjima sa razvijenim podzemnim karstnim sistemima, naročito tokom ekstremnih hidroloških događaja.
Narednih dana biće sprovedena detaljna geofizička i geotehnička istraživanja kako bi se precizno utvrdila geometrija i prostorni obuhvat eventualnih podzemnih šupljina, te definisalo trajno rješenje sanacije. Po završetku istraživanja biće izrađen konačan stručni elaborat i sprovedene mjere koje će obezbijediti dugoročnu stabilnost i bezbjednost saobraćajnice.

Tivat: Geološki procesi uzrok urušavanja puta u Radovićima

Četvorica muškaraca na gliseru registrovanom u SAD-u ubijena su u kubanskim vodama, saopštilo je kubansko Ministarstvo unutrašnjih poslova. U izjavi ministarstva navodi se da su putnici glisera otvorili vatru na plovilo obalske straže koje im se približavalo. U incidentu, koji se dogodio u blizini ostrva na sjevernoj obali Kube, ranjeno je još šest osoba, piše BBC.
<h2>Ministarstvo: Otvorili su vatru na našu patrolu</h2>
U saopštenju objavljenom putem kubanske ambasade u SAD-u, ministarstvo je preciziralo da je plovilo registrovano na Floridi – s registracijskom oznakom FL7726SH – uočeno u srijedu ujutro u blizini Cayo Falconesa, u centralnoj provinciji Villa Clara. Identitet osoba na gliseru, kao ni razlog njihovog boravka u tom području, za sada nije poznat, a kubanska vlada poručuje da je pokrenuta istraga kako bi se događaj “razjasnio”.
Kada se kubansko plovilo s pet pripadnika granične straže približilo gliseru radi identifikacije, “posada glisera koji je bio u prekršaju otvorila je vatru” i pritom ranila kubanskog zapovjednika, stoji u saopštenju.&nbsp;
- U sukobu koji je uslijedio, prema dosadašnjim informacijama, ubijena su četiri napadača na stranom plovilu, a šestorica su ranjena - dodaje se.
Ranjene osobe su evakuisane i pružena im je medicinska pomoć.
<h2>Incident u vrijeme pojačanih tenzija</h2>
Ovaj se incident događa u vrijeme pojačanih napetosti između SAD-a i Kube, koja se suočava s produbljenom krizom goriva. Kriza je pogoršana američkom blokadom isporuka nafte iz Venezuele, dugogodišnje kubanske saveznice u regionu. Kubansko saopštenje aludiralo je na te tenzije, navodeći da “suočena s trenutnim izazovima, Kuba ponovo potvrđuje svoju odlučnost da zaštiti svoje teritorijalne vode” i očuva svoj suverenitet.
Incident se takođe poklapa s dolaskom američkog državnog sekretara Marka Rubija u Sveti Kristofor i Nevis na sastanak s karipskim liderima. Posjeta se odvija u sklopu nastojanja Trampove administracije da pojača pritisak na kubansku vladu, ali i zbog drugih regionalnih pitanja.
BBC je kontaktirao američki State department i Bijelu kuću za komentar.

Tag: lgbti-osobe