Slovenački filozof Slavoj Žižek u komentaru za Kijev Indipendent povlači paralelu između načina na koji se kriminalci brane nakon hapšenja i načina na koji države opravdavaju vlastite poteze na međunarodnoj sceni. Žižek piše da je tipična reakcija uhvaćenih kriminalaca tvrdnja: „Ali nisam učinio ništa loše, ja sam pošten čovjek!“, te da upravo ta reakcija razotkriva ideologiju u njenom najčišćem obliku. Kao savremeni primjer navodi rusku objavu iz sredine decembra 2025. godine o tome da se „otvara koridor Odesa“.
Prema Žižeku, riječ je o klasičnom ideološkom obratu značenja: „otvaranje“ zapravo znači zatvaranje. Odesa je ključna ukrajinska luka za izvoz žitarica i drugih proizvoda, a najavljeni koridor podrazumijeva da svi brodovi koji plove prema Odesi ili iz nje moraju prolaziti kroz prolaz koji Rusija strogo kontroliše, čime dobija mogućnost da im zabrani prolaz ili zaplijeni brodove. Budući da koridor prolazi međunarodnim vodama, Žižek ocjenjuje da je riječ o čistoj demonstraciji sile i kršenju međunarodnog prava.
<h3>Globalna igra moći</h3>
Žižek ističe da Rusija nije izuzetak. Postavlja pitanje ne radi li američki predsjednik Donald Tramp isto s Venecuelom, kontrolišući pristup toj zemlji, te sugeriše da je Vladimir Putin možda i kopirao taj pristup. Pita se hoće li Kina učiniti isto s Tajvanom, „otvarajući“ koridor prema njegovim lukama, te ne čini li Izrael isto s Gazom, kontrolirajući pristup i zapljenjujući brodove u međunarodnim vodama. Prema Žižeku, kada velika sila napadne malu zemlju, uvijek koristi rječnik humanitarne pomoći i ljudskih prava, baš kao što to Rusija čini u Ukrajini. Ironično dodaje da bi, tom logikom, Benjamin Netanjahu i Donald Tramp zaslužili Nobelovu nagradu za mir, uz Vladimira Putina kao trećeg laureata.
<h3>Deprimirajuća reakcija dijela ljevice</h3>
Žižek navodi da ga je posebno deprimirala reakcija dijela zapadnih ljevičara, među kojima spominje Janis Varufakis, Ričard Volf i Džon Mirsheimer, koji su ruski potez oko Odesi slavili kao legitiman odgovor na zapadnu imperijalističku kontrolu prometne infrastrukture.
Pritom se pita uključuju li u svoje analize i kontinuirano bombardovanje grada i luke, koje Odesu čini gotovo nemogućom za život. Navodi da oni tvrde kako je Rusija pobijedila „bez ispaljenog metka“, fokusirajući se ne na bojište nego na infrastrukturu koja omogućava borbu za globalnu dominaciju.
Žižek prenosi njihovu tezu prema kojoj zapadne sile nisu dominirale samo proizvodnjom nego i složenom prometnom infrastrukturom, što im je omogućavalo isključivanje neželjenih ekonomija.
„Otvoreno tržište“, piše Žižek, prema toj logici ne postoji bez ravnopravnog sudjelovanja svih, a zapadna dominacija temeljila se na preprekama i isključenjima, od carina do vojnih intervencija. Rusija, tvrde oni, nije razbila neutralnu mrežu, nego je samo učinila eksplicitnim ono što je Zapad činio implicitno.
<h3>Opasna zabluda</h3>
Žižek se izričito protivi takvom tumačenju. Naglašava da je riječ o vojnoj intervenciji koja Ukrajini, kao jednom od najvećih izvoznika žita u zemlje Globalnog juga, potencijalno zatvara pristup svjetskom tržištu. To, piše, neće pogoditi samo Ukrajinu, nego će i poskupjeti uvoz hrane za siromašnije zemlje, čineći pristup tržištu ovisnim o brutalnoj političkoj moći.
Iako priznaje da zapadna prometna infrastruktura nije neutralna, Žižek tvrdi da ruski potez stvari čini još gorima. Upoređuje to sa staljinističkom kritikom „formalnih sloboda“, koje su zatim zamijenjene stvarnom slobodom državnog terora. Podsjeća i da su fašistički režimi u Njemačkoj i Japanu tokom Drugog svjetskog rata koristili antiimperijalističku retoriku kako bi se predstavili kao osloboditelji od zapadnog imperijalizma.
<h3>„Marksistički“ argumenti i finansijski rat</h3>
Žižek navodi da isti autori posežu i za „marksističkim“ argumentom prema kojem se ratovi ne odlučuju samo vojno, nego i ekonomskom bazom. Oni tvrde da je Rusija, bez borbe, razotkrila ranjivost evropske ekonomije.
U tom kontekstu, piše Žižek, pokazuju razumijevanje i za rusku reakciju na prijetnje zapljenom ruskih rezervi u Briselu, upozoravajući da bi to narušilo povjerenje u međunarodni finansijski sistem. Spominje i ruske protivmjere, od zaplijene zapadne imovine do zahtjeva za plaćanjem u rubljima ili renminbijima, kao i šire procese dedolarizacije koje zagovaraju Kina, Saudijska Arabija, Emirati i Indija — poteze koje ti ljevičari slave kao udarac imperijalističkoj infrastrukturi.
<h3>Evropski odgovor i tračak nade</h3>
Žižek navodi da su isti kritičari odluku Evropske unije da ne zaplijeni ruske rezerve protumačili kao znak slabosti, a zaduživanje Unije za pomoć Ukrajini opisali kao „suicidalno“.
Ipak, prenosi i drugačije tumačenje, s kojim se dijelom slaže: da je politički značajno što je 27 suverenih država osiguralo sredstva kako bi spriječile kolaps Ukrajine, čak i po cijenu udaljavanja od Sjedinjenih Američkih Država. Evropski novac, piše, održava Ukrajinu jer Evropa zna da bi bez toga Rusija zauzela cijelu zemlju.
Zaključuje da je za Ukrajinu nastavak borbe pitanje opstanka, dok slavljenje europske propasti, koje dolazi iz dijela ljevice, pokazuje da ti akteri nisu neutralni, nego se u globalnom sukobu svrstavaju uz Rusiju i Kinu.
<h3>Je li za Evropu prekasno?</h3>
Na kraju, Žižek piše da Evropa i dalje ima ekonomsku snagu te bi trebala učiniti ono što godinama izbjegava — proglasiti stvarnu nezavisnost, uprkos pritiscima i Rusije i Sjedinjenih Američkih Država. Odbacuje tezu da je Evropa „truli leš“, tvrdeći da sama upornost takvih tvrdnji pokazuje da još nije prekasno.
Nove osovine moći, poput saveza Rusija–Iran–Venecuela, opisuje kao oblike novog fašizma bez ideološkog temelja, dok Evropu vidi kao potencijalnu iznimku i posljednje uporište prosvjetiteljstva. Ako do evropske nezavisnosti ne dođe, zaključuje Žižek, posljedice će se osjetiti globalno — i to ne zbog vanjskih pritisaka, nego zbog evropskog straha od same sebe.

Portal ETV

original

viewImage

baseImage

400x240

400x203

thumbnail

Žižek: Na svjetskoj sceni novi oblici fašizma bez ideološkog temelja

Evropska unija kukavički ćuti i najveći je licemjer u odnosu na masovne demonstracije studenata i građana u Srbiji koji su protiv nasilja i jednostavno traže da institucije vlasti u Srbiji rade u interesu građana, ocjenjuje slovenački filozof i akademik Slavoj Žižek.
Žižek u analizi na međunarodnom portalu „Prodžekt sindikejt“ naglašava da „Srbi traže vladavinu prava bez svih nepisanih pravila koja otvaraju vrata korupciji i autoritarizmu“.
On smatra da su nenasilne demonstracije u Srbiji jedinstvene jer se u protestima kaže: „Nemamo političkih zahtjeva, držimo se podalje od opozicionih stranaka i tražimo da ustanove vlasti u Srbiji rade u interesu građana“.
- Demonstranti žele da izazovu prekid u procesu koji je vladajućoj stranci omogućio da uplivom i nadzorom nad svim institucijama državu drži kao taoca- ističe Žižek.
Studenti i građani u Srbiji odbijaju dijalog s vlastima i nasilje, nemaju vođe, kaže ovaj politički analitičar i ukazuje da je to možda neka nova vrsta političkog aktivizma.
On smatra da će „u jednom trenutku, naravno, u igru morati da uđe organizovana politika“. Ali za sada, kako zaključuje, taj navodno apolitičan stav studenata i građana koji negoduju, „stvara uslove za novu politiku, a ne za drugu verziju iste stare igre da bi se postigli zakon i red, stolovi moraju biti počišćeni“.
Žižek podvlači da je „ovo dovoljan razlog da ostatak svijeta bezuslovno podrži proteste“.
Ti protesti dokazuju, ukazuje on, da „jednostavan, direktni poziv na zakon i red može imati veći učinak promjene od anarhičnog nasilja. Srbi žele vladavinu prava bez svih nepisanih pravila koja otvaraju vrata korupciji i autoritarizmu“.
Slovenački filozof zaključuje da je „najveći licemjer u ovoj priči Evropska unija koja se uzdržava od bilo kakvog pritiska na srpskog predsjednika Aleksandra Vučića iz straha da će gravitirati prema Rusiji“.
- Dok je predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen izrazila podršku gruzijskom narodu koji se bori za demokratiju, ostala je izuzetno tiha o pobuni u Srbiji – zemlji koja je zvanični kandidat za članstvo u EU od 2012. godine- kazao je Žižek.
I, kako dodaje, „EU pušta Vučića na miru jer je obećao stabilnost i izvoz litijuma, ključnog resursa za električna vozila“.
Žižek ističe da je „nedostatak kritike iz EU, čak i u primjeru optužbi za izbornu prevaru, ostavio srpsko civilno društvo bez podrške“.
On dodaje da na demonstracijama u Srbiji nema zastava EU i predočava da „zamisao o obojenoj revoluciji koja je sprovedena u Ukrajini prije 20 godina kako bi se pridružila demokratskom Zapadu više nema nikakvog temelja – EU je dosegla još jedno političko dno“.

Žižek o studentskim protestima: EU je kukavičkim ćutanjem o Srbiji dosegla novo dno

Agencija za civilno vazduhoplovstvo (ACV) unaprijedila je sistem rada i kontrolni mehanizam, posebno u protekloj godini, te kvalitetno i kontinuirano ispunjava obaveze iz regulatorne i nadzorne uloge, ocijenio je njen direktor, Ivan Šćekić.
- ACV doprinosi da Crna Gora bilježi zavidne rezultate u efikasnoj primjeni najviših standarda u vazduhoplovstvu i preporučenih praksi Međunarodne organizacije civilnog vazduhoplovstva (ICAO), kao i regulatornih zahtjeva Evropske unije (EU), što je od posebnog značaja za građane, državu i njen evropski put- rekao je Šćekić agenciji Mina-business.
&nbsp;Govoreći o brojnim realizovanim i planiranim aktivnostima, koje vode unapređenju sistema sigurnosti i bezbjednosti u vazdušnom saobraćaju, Šćekić je naglasio i ovogodišnji prioritet sertifikacije aerodroma.
&nbsp;On je saopštio da, iako je u periodu od gotovo dvije godine mnogo odrađeno, predstoji dosta posla, a između ostalog i sertifikacija međunarodnih aerodroma u Crnoj Gori.
&nbsp;- Radićemo na zaokruživanju tog procesa sa predstavnicima Aerodroma Crne Gore, koji podrazumijeva sertifikaciju Aerodroma Tivat, kao i resertifikaciju Aerodroma Podgorica u skladu sa zahtjevima EU. Taj posao je prioritet nad prioritetima i neophodno je da se proces kvalitetno i efikasno završi do kraja godine- poručio je Šćekić.
&nbsp;On je naveo da se, uz podršku Savjeta Agencije i posvećenost zaposlenih, realizuje obećano - osnažen je kontrolni mehanizam, odnosno značajno su intenzivirani nadzori i inspekcije, unaprijeđen je sistem upravljanja, poboljšana dinamika donošenja regulatornih i internih akata te usklađivanja sa evropskim i međunarodnim propisima i standardima.
&nbsp;Šćekić je kazao da se temeljno radilo, u okviru nadležnosti ACV, na nivou stručne podrške za izradu novog Zakona o vazdušnom saobraćaju, koji je u završnim procedurama za usvajanje, a očekuje se značajan napredak u toj oblasti.
&nbsp;- Takođe, Crnoj Gori vraćamo vazduhoplovni kadar. Osnažili smo stručne službe gdje su inženjeri sa iskustvom u vazduholovstvu za nadzor nad radom vazduhoplovne industrije, kao i pravni tim. Prilikom kontrole u februaru prošle godine, iz ekspertskog tima Agencije EU za sigurnost vazduhoplovstva (EASA) pozitivnim su ocijenili to što smo ojačali kadar sa iskustvom u vazduhoplovstvu, spremnost menadžmenta za dalje unapređenje sistema i saradnju sa ostalim vazduhoplovnim vlastima- rekao je Šćekić.
&nbsp;On je naglasio da su, pored apsolutne primjene propisa, najvažnije investicije za razvoj vazduhoplovstva.&nbsp;
Šćekić je istakao da ACV, u okviru nadležnosti, donira značajna sredstva za razvoj sistema traganja i spašavanja.&nbsp;
On je podsjetio da je Agencija sprovela sve potrebne provjere i nadzor nad avionom čije je uvođenje u crnogorsku flotu odobreno prije pola godine, čime je obezbijeđen najviši nivo sigurnosti.
Među najznačajnijim aktivnostima ACV, bila je i prošlogodišnja uspješno okončana kontrola EASA.
&nbsp;Šćekić je kazao da je napredak Crne Gore u oblasti vazduhoplovstva prepoznat u izvještaju Evropske komisije, potkrijepljen upravo i rezultatima EASA provjere, koja je potvrdila dobar nivo primjene evropskih zahtjeva iz oblasti sigurnosti u domenu licenciranja posade vazduhoplova.
&nbsp;On je podsjetio da se Agencija ne finansira iz državnog budžeta i da ta institucija međunarodnog ugleda ima važnu ulogu u regulisanju i nadzoru civilnog vazduhoplovstva.
&nbsp;- U saradnji sa Ministarstvom saobraćaja, Vladom i vazduhoplovnom industrijom, kontunuirano se radi na očuvanju i unapređenju uslova za sigurno, bezbjedno i efikasno funkcionisanje vazdušnog saobraćaja- rekao je Šćekić.
&nbsp;On je dodao da ohrabruje stav crnogorskih partnera u avijaciji, podsjećajući na ocjenu ambasadorke Francuske u Crnoj Gori da je važna organizaciona i finansijska nezavisnost Agencije, jer je kapacitet da privuče i zadrži kompetentni kadar sa iskustvom u vazduhoplovstvu krucijalan za pouzdan i efektivan rad ACV.&nbsp;
&nbsp;- To upravo, kako je ukazano od naših francuskih partnera, da bi se održali standardi EU i garantovala sigurnost i bezbjednost vazdušnog saobraćaja Crne Gore- zaključio je Šćekić.

Šćekić: Ojačan kontrolni mehanizam ACV

Crnogorski naučnici sa Instituta za biologiju mora, &nbsp;Vesna Mačić i Aleksandar Joksimović su, u okviru 34. Bugarske antarktičke ekspedicije stigli na ostrvo Livingston, gdje se nalazi bugarska istraživačka baza „Sv. Kliment Ohridski“.
Po dolasku je započet složen logistički proces istovara opreme i materijala sa broda do baze, koji se odvija prema precizno definisanim procedurama i uz korišćenje odgovarajuće zaštitne opreme, saopštio je Institut za biologiju mora.
- Nakon dugog putovanja iz Kotora u čileanskoj luci Punta Arenas kolege su ukrcane na bugarski istraživački brod „Sv. sv. Kiril i Metodij" (RSV-421) 20. decembra odakle je ekspedicija plovila Magelanovim prolazom, zatim Tihim okeanom i fjordovima Južne Amerike, pa Drejkovim prolazom ka Antarktiku, gdje su 25. decembra stigli na ostrvo Livingston - pojašnjavaju iz IBM.
Prema planu aktivnosti, ovih dana započeta su terenska istraživanja na ostrvima Livingston i Deception (Ostrvo prevare).
- Istraživački rad usmjeren je na ispitivanje prisustva mikroplastike u vodenom stubu i morskim organizmima, kao i na proučavanje živog svijeta morskog dna - ističe Institut za biologiju mora.
U ekspediciji, pored naučnika iz Crne Gore i Bugarske, sada učestvuju i istraživači iz Rumunije, Saudijske Arabije, Portugalije i SAD a očekuje se i dolazak još nekih istraživača.
Misija traje do kraja februara i realizuje se u okviru međunarodne saradnje Instituta za biologiju mora Univerzitet Crne Gore i Bugarskog antarktičkog instituta, uz podršku Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore.

Crnogorski naučnici stiglu u istraživačku bazu kod Antarktika

Jug Australije pogođen je toplotnim talasom, sa temperaturom koja je u nekim gradovima prešla 40 stepeni Celzijusovih, zbog čega su nadležne službe izdale zdravstvena upozorenja i izazvale opterećenje elektroenergetskih mreža i rasplamsavanje šumskih požara.
Meteorolozi navode da su u pitanju najteži uslovi u posljednjih šest godina, podsjećajući na takozvano "Crno ljeto", kada su u požarima poginule 33 osobe, prenio je Rojters.
Nacionalni meteorološki zavod izdao je upozorenja za države Novi Južni Vels, Viktoriju, Južnu Australiju i Tasmaniju, sa posebno visokim rizikom od požara u Viktoriji i Južnoj Australiji.
Temperatura je dostigla 44 stepena u Viktoriji, 41 stepen u Melburnu, 43 stepena u Adelejdu, 32 stepena u Pertu i 31 stepen u Sidneju.
Vlasti su savjetovale stanovnicima da ostanu u zatvorenom i hidriraju se, dok se vatrogasci bore sa brojnim požarima.
Neki javni prostori produžili su radno vrijeme, kako bi građanima omogućili rashlađivanje, dok su drugi privremeno zatvoreni.
U Adelejdu je više od 2.000 domova ostalo bez struje.
I dok je u Australiji danas zabilježena najviša dnevna temperatura od 48,2 stepena, prema podacima Ogimeta - stranice koja prikuplja informacije o vremenu iz čitavog svijeta, kao najhladnije mjesto na svijetu navodi se Suhana u oblasti Jakutije u Rusiji sa minus 53,5 stepeni. Najviše kiše danas je palo u oblasti grada Ternate na ostrvu Maluku u Indoneziji - 229,2 mm, a potom u Albaniji, u Đirokastri i Korči, 149 mm.

Toplotni talas zahvatio jug Australije, šumski požari u porastu

Prema podacima sa mjernih stanica, nivo Morače u Podgorici danas u 11 časova iznosio je 11 metara, što je dvadesetak centimetara više nego juče u isto vrijeme. Kakav je rast u pitanju, najbolje će reći podatak da je vodostaj Morače u glavnom gradu za četiri dana veći čak devet metara.
Zeta je u Danilovgradu danas bila na 11,3 metara, što je takođe neznatno više u odnosu na juče ujutro.&nbsp;
Cijevna je kod mosta na Trgaju jutros dostizala visinu od 3,8 metara.
Podaci o rastu stižu i sa Bojane i sa područja Skadarskog jezera.
Jutros je vodostaj Bojane iznosio 4,4 metra, što je oko dva metra više nego prekjuče, a pola metra iznad jučerašnje vrijednosti.
Kada je u pitanju Skadarsko jezero, u odnosu na juče, njegov nivo porastao je na Vranjini za 80 centimetara, a na Plavnici oko 60.

Tag: slavoj-zizek

Žižek: Na svjetskoj sceni novi oblici fašizma bez ideološkog temelja

Žižek o studentskim protestima: EU je kukavičkim ćutanjem o Srbiji dosegla novo dno

Šćekić: Ojačan kontrolni mehanizam ACV

Crnogorski naučnici stiglu u istraživačku bazu kod Antarktika

Toplotni talas zahvatio jug Australije, šumski požari u porastu

Morača i Zeta iznad 11 metara: Raste nivo Skadarskog jezera i Bojane

PRATITE TVe UŽIVO